Φαινόμενα

Εύγε, βρήκαμε ενόχους…

Ολοκληρώνει ιδανικά την κολοσσιαία καταστροφή τόπων και αξιών η ντετεκτιβική κάμερα που αποκαλύπτει πρόσωπα ύποπτα για παράνομη είσπραξη του τριχίλιαρου
Η κάμερα ψάχνει τις ουρές έξω από τα τραπεζικά υποκαταστήματα στον Πύργο, ξεχωρίζει ένα-δυο πρόσωπα με χαρακτηριστικά που δεν αφήνουν αμφιβολία για την καταγωγή τους, ζουμάρει. Έχει ξεκινήσει το «ντετεκτιβικό» της έργο. Πανεύκολο άλλωστε. Η φωνή της ρεπόρτερ εξηγεί κάθε πλάνο: «Βλέπετε αυτόν τον κύριο; Περιμένει να πάρει τα 3.000 ευρώ, αλλά όταν τον ρωτάμε πού είναι το σπίτι του δεν θυμάται» και μετά «βλέπετε αυτήν την κυρία που στριμώχνεται για να πάρει τα 3.000

ευρώ; Κοιτάξτε τον κύριο δίπλα της, είναι ο ίδιος που περίμενε στην προηγούμενη ουρά και δεν θυμόταν που μένει». Ύστερα από λίγο η κάμερα «συλλαμβάνει» και πάλι την κυρία που μόλις έχει βγει από την τράπεζα: «πήρατε τα τρία χιλιάρικα;», «ναι, τα πήρα» και τα δείχνει ευτυχής στον φακό. Λίγο πιο κάτω σε άλλο υποκατάστημα το ίδιο ζευγάρι περιμένει. Εδώ αρνείται ότι πήρε χρήματα, προσπαθεί να μπερδέψει την κάμερα, να ξεφύγει, αλλά…

Το ντετεκτιβικό ρεπορτάζ προβάλλεται από την εκπομπή του Νίκου Μάνεση στον Αlpha. Προηγουμένως έχει διευκρινίσει ότι τα πρόσωπα των πρωταγωνιστών θα καλυφθούν ηλεκτρονικά για να μην είναι αναγνωρίσιμα «για ευνόητους λόγους» – δεν είναι δουλειά της τηλεοπτικής κάμερας να «συλλαμβάνει» υπόπτους, πολύ περισσότερο να τους δείχνει, ακόμη και αν έχει εύκολες τις αποδείξεις της «ενοχής». Μόνο που τα πρόσωπα των πρωταγωνιστών τού πολύ κατατοπιστικού ρεπορτάζ καλύφθηκαν έπειτα από τα πρώτα πλάνα.

Τρεις μόλις ημέρες νωρίτερα, την ημέρα που ανακοινώθηκε η διανομή του βοηθήματος με αυτόματη διαδικασία ο υφυπουργός Υγείας κ. Κωνσταντόπουλος απαντούσε στο επίμονο ερώτημα του Γιώργου Οικονομέα για το πώς θα αποφευχθεί το «πλιάτσικο» με ύφος που απέπνεε μεγαλοθυμία για τους «πέντε-έξι φουκαράδες», όπως τους χαρακτήρισε, οι οποίοι μπορεί να πάρουν χρήματα ενώ δεν τα δικαιούνται. Θαυμαστή η on camera αιφνίδια επίδειξη εμπιστοσύνης της εξουσίας στις αξίες που επικρατούν απ΄ άκρου σ΄ άκρο της επικράτειας και τις οποίες άλλωστε με συστηματική παιδαγωγική προσπάθεια έχει και η ίδια εμπνεύσει. Γνωρίζει ότι δεν υπάρχουν σε αυτόν τον τόπο περιθωριοποιημένες ομάδες πολιτών, ότι έχει φροντίσει να απαλείψει τη φτώχεια και την αναξιοκρατία και μαζί κάθε μπαγαποντιά που εφευρίσκει ο ταπεινωμένος για να επιβιώσει, γιατί σε αυτή τη χώρα άντε να υπάρχουν «πέντ΄ έξι φουκαράδες».

Τι καταπληκτικό θέαμα! Μια μοναδική παγκοσμίως υπερπαραγωγή με αλλεπάλληλες καραμπόλες εθνικού ξεφλουδίσματος.

Η τραγωδία που ζει η μισή χώρα γίνεται αφορμή για την πιο θεαματική αποκάλυψη της εκτεταμένης οξείδωσης θεσμών και αξιών από την εγκατάλειψη εξεχόντων εκπροσώπων τους στην επικοινωνιακή γοητεία της τηλεοπτικής κάμερας. Και το χειρότερο είναι ότι η τόση εγκατάλειψη στη λάμψη της στιγμής συνοδεύεται από έλλειψη επίγνωσης για τη διάβρωση εικόνων, συνειδήσεων, πολιτισμού που ακολουθεί.

Για παράδειγμα, αν ο υπουργός Πολιτισμού έσπευδε στην Ολυμπία όταν έγινε γνωστό ότι οι φλόγες βρίσκονται μόλις δυο χιλιόμετρα μακριά- χρειάστηκε ένα ολόκληρο πρωινό για να τη φτάσουν- έστω και σε μια αμερικανικού τύπου επικοινωνιακή επίδειξη εγρήγορσης, έτσι για τα μάτια του κόσμου, για να ΄χουμε μια συμβολική εικόνα υπουργού-με τον-κουβά-στο-χέρι. Εύκολη η σκέψη ότι εκεί που κάηκαν άνθρωποι θα ήταν παράλογο να επιδειχθεί υπερβάλλουσα αγωνία για τα Μάρμαρα. Μόνο που πολιτισμός χωρίς σύμβολα δεν υπάρχει, όπως και ευαισθησία χωρίς δράση.

Αντ΄ αυτού από τηλεοράσεως υπουργοί ανακοίνωναν σε έναν τόπο διαλυμένο ότι μοιράζουν τρεις χιλιάδες ευρώ, σαν να ήταν διοικητές ελβετικού καντονίου, που εξήγγειλαν τη δωρεάν διανομή κλουβιών για καναρίνια. Και αίφνης εμφανίζονταν να περιμένουν επίδειξη βρετανικού φλέγματος από έναν κόσμο της ανάγκης. Υπέροχο το θέαμα που προσφέρουν, μια τηλεόραση που «κλείνει το μάτι» στην πολιτική, ενώ εκείνη νομίζει πως αυτό αρκεί για να κάνουν σχέση.


… μπορούμε να ησυχάσουμε!

Και απέναντι σ΄ αυτήν τη φαντασμαγορική έλλειψη συνείδησης ένθεν κακείθεν, έρχεται και πάλι η τηλεόραση να διεκδικήσει το μερίδιό της. Η ίδια που κατήγγελλε την έλλειψη σεβασμού στην περιουσία του λαού από τους διαχειριστές της, απαντά με την εμφάνιση στην οθόνη του προσώπου των «φουκαράδων» που δεν σέβονται τους νόμους (μήπως τους ξέρουν ή μήπως τους νοιάζει;)

Αυτοί θα διωχθούν είναι βέβαιο. Η δική τους παράβαση έχει πρόσωπο, είναι ορατή, άμεσα αντιληπτή. Βρέθηκε ένας τουλάχιστον «ένοχος». Η κάμερα δείχνει και το δάχτυλο ακολουθεί. Αυτό μας έλειπε από το σκηνικό της καμένης γης, το «γρονθοκόπημα» on camera των πιο ευάλωτων για να ολοκληρωθεί η σπουδαία εικόνα του λαού που κληρονόμησε γη με ερείπια υψηλού πολιτισμού.