«Σε τι βοηθά λοιπόν η ποίηση»

«ΤΩΡΑ, ΜΠΟΡΕΙ ΠΙΑ Ο ΚΑΘΕΝΑΣ
ΝΑ ΜΙΛΑ ΚΑΙ ΚΥΡΙΩΣ ΝΑ
ΓΡΑΦΕΙ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΩΝΙΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ, ΤΟ ΑΔΙΕΞΟΔΟ, ΤΗΝ ΑΠΑΝΘΡΩΠΙΑ ΤΟΥ ΑΙΩΝΑ, ΤΗ ΧΡΕΟΚΟΠΙΑ ΤΩΝ ΙΔΕΟΛΟΓΙΩΝ, ΤΗ ΒΑΡΒΑΡΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΜΗΧΑΝΗΣ, ΓΙΑ ΔΙΚΕΣ, ΓΙΑ ΡΗΓΜΑΤΑ, ΓΙΑ ΦΡΑΓΜΑΤΑ, ΓΙΑ ΕΝΟΧΕΣ, ΓΙΑ ΓΡΑΝΑΖΙΑ. ΟΛΑ ΕΧΟΥΝ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΘΕΙ, ΤΑΞΙΝΟΜΗΘΕΙ, ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΘΕΙ, ΕΧΟΥΝ ΠΕΡΑΣΕΙ ΣΤΑ ΛΕΞΙΚΑ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΕΓΚΥΚΛΟΠΑΙΔΕΙΕΣ, ΠΡΟΣΦΕΡΟΝΤΑΙ ΕΤΟΙΜΑ ΣΕ ΠΑΚΕΤΑΚΙΑ ΑΥΤΟΣΕΡΒΙΡΙΣΜΑΤΟΣ, ΣΕ ΚΑΘΕ ΒΑΛΑΝΤΙΟ ΠΡΟΣΙΤΑ», ΕΓΡΑΦΕ Ο ΜΑΝΟΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗΣ (1925-2005)
Γενέτειρα: Θεσσαλονίκη. Σύζυγος της δοκιμιογράφου Νόρας Αναγνωστάκη και αδελφός της θεατρικής συγγραφέως Λούλας Αναγνωστάκη.

Σπουδές/ Σταδιοδρομία: Σπούδασε ιατρική στο ΑΠΘ. Ως φοιτητής ανήκε στην εκδοτική ομάδα του περιοδικού Ξεκίνημα . Το 1955-1956 ειδικεύτηκε ως ακτινολόγος στη Βιέννη. Το 1978 εγκαταστάθηκε στην Αθήνα. Εκδότης του περιοδικού Κριτική, μέλος της εκδοτικής ομάδας των Δεκαοχτώ κειμένων, των Νέων κειμένων και του περιοδικού Η Συνέχεια. Τιμήθηκε με το Α΄ Κρατικό Βραβείο Ποίησης (1986), ενώ για το σύνολο του έργου του τιμήθηκε με το Βραβείο Ποίησης του Ιδρύματος Ουράνη (2001) και το Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας (2002). Έργα του μελοποιήθηκαν από τον Μ. Θεοδωράκη, τον Θ. Μικρούτσικο κ.ά.

Το γνωρίζατε; Για την πολιτική του δράση συνελήφθη, φυλακίστηκε (1948-1951) και καταδικάστηκε σε θάνατο (1949). Χρησιμοποίησε στα κείμενά του τα ψευδώνυμα Αναπληρωτής, Μίνως Αμαριώτης, Φανή Δημαρά, Εμμ. Κασσιμάτης, Δήμος Κρητικός, Φώτης Παλιός, Σαλβατόρ υ Ρέγιες, Α. Φελιάδης και…

«Μανούσος Φάσσης»: Η στιχουργική δεινότητα και η αστείρευτη σατιρική φλέβα του στην καλύτερη στιγμή τους: «Χτες περί το δείλι/ είδα τον Κονδύλη/ συντροφιά με τον Πάγκαλο/ σ΄ ένα μπάγκαλοο…»

Βάπτισμα πυρός: Το 1942, με τη δημοσίευση ποιήματός του στο περιοδικό Πειραϊκά Γράμματα. Κριτική ετυμηγορία: Κατ΄ εξοχήν «ηθικός» ποιητής, με ισχυρές πολιτικές και κοινωνικές πεποιθήσεις. Η ποίησή του είναι χαμηλόφωνη και άμεση· λακωνική, επιγραμματική πολλές φορές, ενσωματώνει την ιστορική και φιλοσοφική του γνώση και αναδεικνύει τις προσπάθειές του να πειθαρχήσει το πληθωρικό του ταλέντο. Σ΄ όλη του την πορεία αγωνίστηκε να συμφιλιώσει τις επιταγές της ποίησης με αυτές της συνείδησής του, αψηφώντας την κομματική ορθοφροσύνη της επίσημης Αριστεράς. Η πολιτική αναστάτωση της εποχής απαιτούσε, κατά τον Αναγνωστάκη, αδέσμευτη κρίση και πειθαρχία σκέψης, αισθήματος και έκφρασης- εξ ου και από την ποίησή του απουσιάζουν οι ρητορικές κορόνες και τα εύκολα λογοτεχνικά τερτίπια. Με όπλο την αυτοειρωνία και τον σαρκασμό, μίλησε με ευθύτητα και τόλμη για τα διλήμματα του καιρού του και, όταν πλέον θεώρησε ότι οι λέξεις εξαντλήθηκαν, αποσύρθηκε στη σιωπή του. Στα ελληνικά (ενδεικτικά): Τα ποιήματα1941 – 1971 («Νε 2000), Αντιδογματικά («Στιγμή», 1985), Το περιθώριο ΄68 -΄ 69 («Στιγμή», 1985), Ο ποιητής Μανούσος Φάσσης («Στιγμή», 1987), Η χαμηλή φωνή («Νεφέλη», 1990), Υ.Γ. («Νεφέλη», 1992).

Στίχοι: « Σε τι βοηθά λοιπόν η ποίηση / ( Αυτή εδώ η ποίηση, λέω )/ Στα υψηλά σου ιδανικά, στη συνείδηση του χρέους / Στο μεγάλο πέρασμα από τον καταναγκασμό / Στις συνθήκες της ελευθερίας;/ Σε τι βοηθά λοιπόν η ποίηση /- Αυτό, έστω, που εγώ ποίηση ονομάζω / ( Ας ζήσουμε λοιπόν και μ ΄ αυτά ή μόνο μ ΄ αυτά )».