«Ιφιγένεια» με κυπριακό διαβατήριο

Με την «Ιφιγένεια η εν Ταύροις» του Ευριπίδη σε μια συμβατική αλλά με «ανατροπή» στο φινάλε παράσταση του Γιάννη Μαργαρίτη, επέστρεψε ο ΘΟΚ στην Επίδαυρο
Η ψηλή πύλη του ναού της Αρτέμιδος στη Χώρα των Ταύρων. Με το ξόανο της θεάς στημένο στην είσοδο. Το «παλαιάς κοπής», φαιό σκηνικό του Άντη Παρτζίλη,- δύοτρεις πολύ χαμηλές εξέδρες πλάι του, η μία για τους δύο «ζωντανούς», ντυμένους με κοστούμια της παράστασης, μουσικούς στα κρουστά, δύοτρεις κίονες και πάνω από τη θυμέλη ο βωμός με τα χαραγμένα γύρω του κεφάλια ξένων που έχουν θανατωθεί στο όνομα της θεάς, ο οποίος είχε πάρει τη μορφή μιας τετράγωνης γούρνας με νερό, το συμπλήρωναν – έδινε τον τόνο στην παράσταση με την οποία ο Θεατρικός Οργανισμός Κύπρου επανήλθε έπειτα από ένα χρόνο απουσίας στο Φεστιβάλ Επιδαύρου. Η «Ιφιγένεια η εν Ταύροις» του Ευριπίδη σε μετάφραση Κ. Χ. Μύρη- πέρσι παρουσιάστηκε στην Επίδαυρο από το ΚΘΒΕ με σκηνοθέτη τον Γιώργο Μιχαηλίδη- και σε σκηνοθεσία του Γιάννη Μαργαρίτη ή ταν η επιλογή του. Η παράσταση άνοιξε με την Ιφιγένεια- η Στέλα Φυρογένη με ένα «τοτεμικό» κεφάλι και ένα κοστούμι στο χρώμα του αίματος- να εμφανίζεται σιωπηλά, με αναμμένα φώτα «πλατείας», που σιγά σιγά χαμηλώνουν στη διάρκεια του Προλόγου. Όπου η ηρωίδα αφηγείται πώς βρέθηκε από τον βωμό της θυσίας στην Αυλίδα, με θεϊκή παρέμβαση της Αρτέμιδος που την αντικατέστησε με ένα ελάφι χωρίς κανείς όμως να το πάρει είδηση, στη Χώρα των Ταύρων για να γίνει ιέρεια της θεάς μακριά από την πατρίδα της.

Αλαφιασμένοι όρμησαν στην ορχήστρα- η αλαφιασμένη, κυκλική, γύρω από τον βωμό, κίνηση θα επαναληφθεί στις εισόδους όλων των υποκριτών- ο αδελφός της Ορέστης (Νεοκλής Νεοκλέους), κατατρεγμένος από τις Ερινύες γιατί έχει σκοτώσει τη μάνα τους Κλυταιμνήστρα, και ο φίλος του ο Πυλάδης (Αχιλλέας Γραμματικόπουλος). Έχουν φτάσει από το Άργος για να ανακομίσουν στην Αττική, με τον σκοπό να εξιλεωθεί ο Ορέστης, το άγαλμα της θεάς από μια χώρα εχθρική προς τους ξένους- τους σκοτώνουν.

Ο Χορός από τις Ελληνίδες ιέρειες, στα κόκκινα (κοστούμια Σταύρος Αντωνόπουλος) θα προβάλει με κόντρα φωτισμούς επίσης σιωπηλά. Οι δύο νέοι θα συλληφθούν υπό τους βαρβαρικούς, υπογραμμιστικούς ήχους της μουσικής του Θάνου Μικρούτσικου κι ενώ ετοιμάζεται η εκτέλεσή τους, θα αποκαλυφθεί η ταυτότητά τους- τα αδέλφια σμίγουν συγκινημένα. Και θα καταστρώσουν αμέσως σχέδιο απόδρασης και σωτηρίας τους, με την Ιφιγένεια να εξαπατά τον βασιλιά της Ταυρίδας Θόαντα- ο Αντώνης Κατσαρής με εμφάνιση Νοσφεράτου, ξυπόλητος και με μακρύ, γκρίζο μαλλί.

Η απόδραση ναυαγεί, αλλά η από μηχανής Αθηνά (Μαργαρίτα Ζαχαρίου), στη στέγη της πύλης, ακκιζόμενη, κάτι μεταξύ Αλίκης Βουγιουκλάκη και Μπέττυς Μοσχονά, θα βάλει τα πράγματα στη θέση τους, θα καλμάρει τον έξαλλο Θόαντα και θα εκφράσει την – ανατρεπτική μόνο στο φινάλε- άποψη του σκηνοθέτη για το έντονα ειρωνικό στοιχείο της τραγωδίας του Ευριπίδη.

Οι τρεις Έλληνες μπορούν να επιστρέψουν στην πατρίδα τους. Η Αθηνά, με τη μορφή πια μικρού κοριτσιού (Ανδριάνα Νεοκλέους) με λευκό χιτώνα και περικεφαλαία, που θα ακουμπήσει μαλακά μια μικρή, λευκή, «μίνιμαλ» τριήρη στο νεράκι της γούρνας και θα την αποχαιρετήσει με το χεράκι της, τους προσφέρει αέρα στα πανιά τους.

Το χειροκρότημα για τους ηθοποιούς και τους συντελεστές- ο Θάνος Μικρούτσικος έδειξε τον σκηνοθέτη προβάλλοντάς τον- ήταν θερμό, με τη Στέλα Φυρογένη- Ιφιγένεια να κερδίζει τη μερίδα του λέοντος και πολλά «μπράβο». Δικαίως. Διότι και οι πολλοί που δεν ενθουσιάστηκαν με το συνολικό παραστασιακό αποτέλεσμα είχαν να λένε για μια σύγχρονη, αλλά και «γεμάτη» ερμηνεία, που αναδεικνύει μια καινούργια πρωταγωνίστρια.


«Αραιοκατοικημένο» θέατρο

Τη φετινή πρεμιέρα του ΘΟΚ στην Επίδαυρο, την Παρασκευή,- σχεδόν 2.500 οι θεατές- παρακολούθησαν ο πρόεδρος της Κυπριακής Βουλής και γενικός γραμματέας του ΑΚΕΛ Δημήτρης Χριστόφιας, ο υπουργός Παιδείας και Πολιτισμού της Κύπρου Άκης Κλεάνθους, οι πρέσβεις της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ελλάδα Γιώργος Γεωργής και της Ελλάδας και της Σουηδίας στην Κύπρο Δημήτριος Ράλλης και Ίνγκεμαρ Λίνταλ, ο διευθυντής και ο πρόεδρος του Δ.Σ. του ΘΟΚ Βαρνάβας Κυριαζής και Δημήτρης Καραγιάννης, ο πρόεδρος τους Ελληνικού Φεστιβάλ Γιώργος Λούκος και ανάμεσα σε άλλους οι: Αννίτα Σαντοριναίου, Χρήστος Θηβαίος, Κώστας Δημητρίου, Τόνυ Δημητρίου, Θόδωρος Συριώτης, Χρήστος Συριώτης.