«Η Επανάσταση έχει ήδη γίνει!»

Ο Αντόνιο Νέγκρι, καθηγητής Φιλοσοφίας που κατηγορήθηκε ως εγκέφαλος των Ερυθρών Ταξιαρχιών, λέει ότι η επανάσταση που ήθελε η Αριστερά στην ουσία έχει ήδη γίνει. «Η ελευθερία ζει στις συνειδήσεις των ανθρώπων», λέει
«Αν η Αριστερά είναι σε κρίση, είναι γιατί δεν κατάλαβε τίποτα από τη γέννηση του Πλήθους. Είναι ακόμη αγκιστρωμένη στον παλιό κόσμο των μπλε κολάρων. Αλλά κανένας δεν θέλει πια να δουλεύει στο εργοστάσιο όπως ο πατέρας του! Μόνο οι κομμουνιστές δεν το βλέπουν, και ο Σαρκοζί! Που εξελέγη με σημαία τον εθνικισμό, τον οποίο έχτισε πρώτα η Αριστερά στη μάχη της κόντρα στην Ευρώπη», λέει ο Αντόνιο Νέγκρι που έχει αναδειχθεί σε μία από τις ηγετικές μορφές των λεγομένων «κινημάτων κατά της παγκοσμιοποίησης», συγχρόνως όμως καλούσε σε ψήφο υπέρ του Ευρωπαϊκού Συντάγματος.

«Ονειρεύομαι», λέει, «μια Αριστερά που θα αναγνωρίζει ότι το κεφάλαιο δεν είναι πια ο ενοποιητικός παράγων της εργασίας, ότι το κράτος δεν είναι πια η δύναμη που φτιάχνει Συντάγματα, ότι το άτομο δεν είναι πια το κέντρο του σύμπαντος. Με λίγα λόγια, μια Αριστερά της ισότητας, της ελευθερίας, της απόλυτης δημοκρατίας, όπως θα έλεγαν ο Σπινόζα και ο Μακιαβέλι».

Όταν ήταν 35 ετών και έμενε στη Βενετία, δίδασκε Φιλοσοφία του Δικαίου στο Πανεπιστήμιο της Πάδοβας. Αλλά τα πραγματικά του μαθήματα τα έκανε στο Πόρτο Μαργκέρα, αυτό που ο ίδιος αποκαλεί «βενετσιάνικο Φαρ Ουέστ». Είναι η τεράστια βιομηχανική ζώνη της Βενετίας με τα πετροχημικά εργοστάσια όπου το 1968 ξεσηκώνονταν οι εργάτες, μεταξύ άλλων και για τα αυξημένα κρούσματα καρκίνου στις τάξεις τους.

«Έφευγα νωρίς το πρωί, έφθανα στις 6 η ώρα για τις γενικές συνελεύσεις των εργατών, μετά έβαζα τη γραβάτα μου για να κάνω το μάθημά μου στο Πανεπιστήμιο και επέστρεφα στις 5 το απόγευμα για να προετοιμάσω τη συνέχεια του κινήματος…», θυμάται. Μετά ήρθαν τα «μολυβένια χρόνια», η τρομοκρατία, η φυλακή. Ο Νέγκρι θεωρήθηκε εγκέφαλος των Ερυθρών Ταξιαρχιών, φυλακίστηκε το 1983, ύστερα από τέσσερα χρόνια προσωρινής κράτησης διέφυγε στη Γαλλία, τελικά καταδικάστηκε για ηθική αυτουργία σε δολοφονία αστυνομικού, επέστρεψε οικειοθελώς το 1997 και εξέτισε έξι ακόμη χρόνια φυλακής, πριν αποφυλακιστεί το 2003.

«Είμαστε ήδη καινούριοι άνθρωποι», διατείνεται. «Τα πράγματα έχουν αλλάξει: τη δεκαετία

ΙΝFΟ

Αντόνιο ΝέγκριΜάικλ Χαρντ, «Αυτοκρατορία», εκδ. Scripta, μτφ. Νεκτάριος Καλαϊτζής. Σελ.
630, Τιμή: 28,13 ευρώ.

του ΄70 στο Πόρτο Μαργκέρα υπήρχαν 35.000 εργάτες, σήμερα είναι 9.000. Και πρόκειται για επιχειρήσεις υπηρεσιών, μεταφορών, πληροφορικής». Ο Αντόνιο Νέγκρι έγραψε το 2.000, μαζί με τον Αμερικανό Μάικλ Χαρντ, την «Αυτοκρατορία», ένα βιβλίο που προκάλεσε εντύπωση σε όλον τον κόσμο. Το 2004 οι ίδιοι συγγραφείς δημοσίευσαν το «Πλήθος», όπου πλήθος ένα νέο πολιτικό υποκείμενο που παίρνει τη θέση του παλιού βιομηχανικού προλεταριάτου και που είναι συλλογικό, πιο υβριδικό, πιο προσαρμοσμένο στις παγκοσμιοποιημένες μορφές εκμετάλλευσης.

Ο λόγος που τα βιβλία αυτά διαβάστηκαν τόσο είναι γιατί προτείνουν νέες θεωρητικές υποθέσεις και νέο λεξιλόγιο που ανταποκρίνεται περισσότερο στις απαιτήσεις των νέων γενεών των κινημάτων κατά της παγκοσμιοποίησης, από ό,τι το παλιό λενινιστικό κόρπους. Ξαναδιαβάζοντας τον Σπινόζα, τον Μακιαβέλι, τον Ντελέζ και τον Φουκό, ο Νέγκρι φτάνει σε απρόσμενα συμπεράσματα: «Η επανάσταση έχει ήδη γίνει!», λέει. «Η ελευθερία ζει στη συνείδηση των ανθρώπων. Αν ο Μάης του ΄68 ήταν σημαντικός, δεν οφείλεται στις πιρουέτες του Κον-Μπεντίτ στη Σορβόνη, αλλά στο ότι τότε η διανοητική δουλειά βγήκε στη σκηνή σε ρόλο πρωταγωνιστή. Σήμερα φτάνω να αναρωτιέμαι αν ο καπιταλισμός υπάρχει ακόμη και αν η μεγάλη αλλαγή που ζούμε δεν είναι μία εξαιρετικά δυναμική μετάβαση προς μία κοινωνία πιο ελεύθερη, πιο δίκαιη, πιο δημοκρατική».


Το νέο προλεταριάτο της γνώσης

«Η μεγάλη αλλαγή σήμερα είναι ότι δεν έχουμε ανάγκη το κεφάλαιο για να ξυπνήσουμε. Η συνειδητοποίηση περνάει από τα κεφάλια», λέει ο Ιταλός διανοούμενος Αντόνιο Νέγκρι. «Οι άνθρωποι το αντιλαμβάνονται και δεν θέλουν πια να τους παίρνουν τον καρπό της εργασίας τους. Κοιτάξτε την πρόσφατη σύνοδο των κινημάτων κατά της παγκοσμιοποίησης στο Ροστόκ της Γερμανίας.

Δεν πρόκειται πλέον για την παλιά εργατική τάξη, είναι το νέο προλεταριάτο της γνώσης: κάνουν κάθε προσωρινή δουλειά που μπορεί να φανταστεί κανείς, δουλεύουν σε ερευνητικά κέντρα, θέλουν να θέσουν στην υπηρεσία του συνόλου την ευφυΐα και το ταλέντο τους. Είναι η νέα γενιά! Υπάρχει τώρα η δυνατότητα μιας απόλυτα δημοκρατικής διαχείρισης», λέει με ενθουσιασμό.