Λούπα: λύκαινα ή μεγεθυντικός φακός;

Το βιβλίο του Φώτη Θαλασσινού έχει ένα εξώφυλλο με υπόλευκο προς το σέπια φόντο, μπροστά στο οποίο κρέμονται διάφανα γυναικεία φορέματα και πουκαμίσες στο ίδιο αυτό χρώμα. Αλλά στα διηγήματά του δεσπόζει το μαύρο της νύχτας και του ψυχικού ερέβους. Νεκρόφιλοι, κοπρολάγνοι, τραβεστί, ναρκομανείς, τρελοί ή μισότρελοι αλήτες, παιδεραστές, θηλυκές και αρσενικές πόρνες- ο θίασος των χαρακτήρων του Θαλασσινού μοιάζει με δειγματοληψία από αυτό που για τους καθωσπρέπει είναι τα βοθρολύματα της κοινωνίας. Ο συγγραφέας όμως καταφέρνει να τον κάνει με έναν ιδιαίτερο τρόπο συγκινητικό. Όχι ωραίο, ούτε συμπαθητικό- τίποτε από τα δυο δεν επιδιώκει άλλωστε. Η συγκίνηση εδώ απορρέει από την αίσθηση του αφηγητή, που είναι πάντα ο ίδιος από διήγημα σε διήγημα, πως όλοι αυτοί οι τύποι είναι εικόνες της δικής του ψυχής, σκόρπια ορόσημα στο χάος της, αστραπές που φωτίζουν σποραδικά τις σκοτεινές, απελπισμένες διαδρομές της. Ο Βλαδίμηρος, η Φρατζέσκα, ο Κεμάλ, ο Μερκούτιο, ο Παράκελσος, η Φωνή, ο Βαλέριος, η Μοντέρνα Σαλώμη και προπαντός η Λούπα, η μυστηριώδης, μονήρης, σχεδόν φασματική ζωγράφος που επανέρχεται ολοένα στα διηγήματα, πάντα φευγαλέα, και δικαιολογημένα τιτλοδοτεί τη συλλογή. Όλα αυτά τα ψευδώνυμα και παρωνύμια είναι ενδεικτικά: οι κάτοχοί τους δεν έχουν πραγματικά ονόματα, δηλαδή δεν έχουν ταυτότητα. Οι μορφές τους είναι ξαφνικές κρυσταλλώσεις της ψυχής τους τη στιγμή ενός φοβερού, βουβού σπασμού.

Από την άλλη, οι μυθικές αντηχήσεις αυτών των ονομάτων παραπέμπουν σε μια ποιητική αρχαιολογία της ιδιαιτερότητας των πλασμάτων που τα φέρουν, τη μόνη μορφή δικαίωσης στην οποία μπορούν να ελπίζουν.

Υπάρχει στη λογοτεχνία μια μακρά παράδοση αισθητικοποίησης του νοσηρού. Ο Θαλασσινός, αντίθετα από ό, τι θα νόμιζε κανείς με μια επιπόλαιη ματιά, δεν ανήκει σ΄ αυτήν. Η έλξη που αισθάνεται ως αφηγητής και ως ένα από τα πρόσωπα των ιστοριών του για τους άλλους χαρακτήρες τους δεν είναι αισθητικής τάξεως ούτε έχει να κάνει με κάποια

Φώτης Θαλασσινός,

ΛΟΥΠΑ ΔΙΗΓΗΜΑΤΑ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗ, ΑΘΗΝΑ 2007. ΣΕΛ. 125. ΤΙΜΗ: 7,32 Ευρώ

ιδεολογική ή ιδεολογοποιημένη αποδοχή της παραβατικότητας. Πηγάζει από συμπόνια στη γνησιότερη μορφή της, που είναι πάντοτε η αναγνώριση των δικών μας παθών στους άλλους και δεν εκφράζεται με εντυπωσιακές χειρονομίες μεγαλοψυχίας, αλλά με απλές χειρονομίες συντροφικότητας.

Οι ιστορίες που διηγείται ο Θαλασσινός δεν ολοκληρώνονται ποτέ, μερικές φορές ούτε καν προχωρούν.

Διαλύονται σ΄ ένα χάος από σκηνές, εικόνες, σκέψεις και συναισθήματα, σε σύντομες φράσεις, που δεν περιγράφουν, αλλά σημειώνουν κάποιες στιγμές.

«΄Ο, τι παίρνει μορφή» λέει κάπου ο αφηγητής «είναι εξαρτημένο από το δοχείο υποδοχής. Δεν χάνεται η χαώδης σύστασή του.

Περιορίζεται.» Στο τέλος όμως αυτό το χαώδες σύμπαν, το γεμάτο οδύνη και αγωνία, εξαϋλώνεται σ΄ ένα αβέβαιο, αχνό, αλλά υποβλητικό και νοηματικά φορτισμένο όραμα. Νά γιατί το εξώφυλλο, με τα διάφανα άδεια ρούχα και το υπόλευκο φόντο, αποδίδει την εντελέχεια των διηγημάτων καλύτερα από τα σκοτεινά χρώματα του υλικού τους.

Ο Φώτης Θαλασσινός είναι μόλις τριάντα ετών και αυτό μόλις το δεύτερο βιβλίο του, έπειτα από άλλη μία συλλογή διηγημάτων, που κυκλοφόρησε το 2004 ( Ο θάνατος του κόμη του Λωτρεαμόν ). Για μένα, αποτελεί μια από τις ευχάριστες εκπλήξεις που μας επιφύλαξε φέτος η παραγωγή των νέων συγγραφέων μας και που, δυστυχώς, είναι πολύ λιγότερες απ΄ όσο θα επιθυμούσαμε.