Εκβιαστικά διλήμματα

Δεν χρειάζεται να απαριθμήσω τα εκβιαστικά διλήμματα που έχουν λεηλατήσει και συνεχίζουν να λεηλατούν τη σκέψη μας, και κατά συνέπεια, τη ζωή μας. Δεν χρειάζεται να υπενθυμίσω πως αν τολμήσεις, για παράδειγμα, να μιλήσεις για συνέχεια της ελληνικής γλώσσας ή για το βάθος πεδίου της ελληνικής Ιστορίας που φτάνει ώς την αρχαιότητα θα σε χαρακτηρίσουν «εθνικιστή». Αν μάλιστα τολμήσεις να ψελλίσεις πως τα λες όλα αυτά υποστηρίζοντας μίαν αμιγώς ευρωπαϊκή προοπτική, τότε οι μεν εθνικιστές θα σε χαρακτηρίσουν προδότη οι δε υπόλοιποι θα συμπεράνουν ότι δεν ξέρεις τι λες.

Αν, μάλιστα, φτάσεις να υποστηρίξεις πως, αν η λογοτεχνία έχει κάποιον λόγο ύπαρξης αυτός είναι ότι, εκτός των άλλων, διατηρεί ζωντανές τις παραμέτρους της σκέψης εκτός εκβιαστικών διλημμάτων, τότε θα σου πουν ότι εισάγεις μια απόλυτη αξία σε έναν κόσμο απολύτως μεταμοντέρνο όπου όλα είναι σχετικά. Όλα είναι όντως σχετικά, εκτός από το γεγονός ότι όλα είναι σχετικά. Και γι΄ αυτόν ακριβώς τον λόγο μάλλον χρωστάω μια συγγνώμη στον Γιάννη Χάρη, διότι δεν είχα αντιληφθεί την ευρύτητα της έννοιας «συνωστισμός».

Διότι, μετά την τελευταία επιφυλλίδα του κατάλαβα πως ο «συνωστισμός» είναι κάτι σαν κινητήρια δύναμη της Ιστορίας- αφού η πάλη των τάξεων μάλλον έχει ξεπεραστεί ως έννοια.

Και τώρα που το σκέφτομαι μάλλον έχει δίκιο. Και στις Θερμοπύλες και στη Σαλαμίνα παρατηρήθηκε συνωστισμός, αλλά και αργότερα, το 1453, στην Κωνσταντινούπολη μέσα και έξω από τα τείχη, για να μη μιλήσω για τα στρατόπεδα συγκεντρώσεως των ναζί και τα γκουλάγκ. Γενικά, όπου η Ιστορία ετοιμάζεται να πάρει μία στροφή, όλο και κάποιοι συνωστίζονται. Ας συνωστισθούμε λοιπόν, μπας και προχωρήσει λίγο και η δική μας Ιστορία.