Η Επίδαυρος σε νέες περιπέτειες

Το άνοιγμα, οι προκλήσεις, οι υπαναχωρήσεις και οι παραγωγές των φετινών Επιδαυρίων
Oκτώ παραγωγές, εκ των οποίων οι έξι ελληνικές που η μία έχει ξένο σκηνοθέτη και δύο ξένες, θα παρουσιαστούν από σήμερα έως τις 25 Αυγούστου στο 52ο Φεστιβάλ Αρχαίου Δράματος στην Επίδαυρο.

Θα αλλάξουν το ύφος των Επιδαυρίων οι Άγγλοι, οι Ιταλοί και οι Γερμανοί που κατεβαίνουν στο αρχαίο αργολικό θέατρο και μοιράζονται αριθμητικά με τους Έλληνες το πρόγραμμα; Θα αναζωογονήσει το κουρασμένο και κορεσμένο Φεστιβάλ το άνοιγμα σε σύγχρονα έργα και θεατρικά είδη; Η αλλαγή πλεύσης γίνεται με καλλιτεχνικά και αντιλαϊκά ανοίγματα. Ρίσκο ή όχι, ήρθε ο καιρός, ύστερα από 52 χρόνια, να δοκιμαστεί η αντοχή του θεσμού και του κοινού. Μέλλει να αποδειχτεί. Οι γκρίνιες μπορούν να περιμένουν.

Η στρατηγική του Γιώργου Λούκου φέτος είναι πιο τολμηρή από πέρυσι.

Γιατί με τις επιλογές του ανατρέπει την επί δεκαετίες σταθερή φυσιογνωμία των Επιδαυρίων που αποκλειστικά και μόνο αναβίωνε το αρχαίο δράμα. Ταυτόχρονα όμως και διπλωματική, επειδή υπαναχωρεί σε πολιτικές και τοπικές σκοπιμότητες και πιέσεις. Ξαναβάζει στο «παιχνίδι» τον Θεατρικό Οργανισμό Κύπρου, που δεν είχε συμπεριληφθεί στο περυσινό πρόγραμμα. Και επαναφέρει τη μακρά διάρκεια του Φεστιβάλ (πέρυσι το συνέπτυξε σε έξι εβδομάδες, φέτος το αναπτύσσει σε οκτώ, συν μία βδομάδα που δίνει για παραπάνω πρόβες στην όπερα). Έτσι, μ΄ ένα σμπάρο λύθηκαν δύο προβλήματα. Το «εθνικό» για τους Κύπριους αδελφούς που ένιωθαν εξορισμένοι και το τουριστικό για την περιοχή της Αργολίδας που ζημιώθηκε οικονομικά από την περσινή σύμπτυξη του προγράμματος.

Προφανώς οι εξισορροπήσεις είναι αναγκαίες, ειδικά σε καιρούς που επιχειρείται καλλιτεχνική ανανέωση. Γιατί αν ο θεσμός κινδύνευε

ΙΝFΟ

Στο Ελληνικό Φεστιβάλ (πληροφορίες: τηλ. 210-
3272.000,
http//www.
hellenicfestival.gr) οι ξένες παραστάσεις με ελληνικούς υπέρτιτλους.

ώς τώρα από την κούραση, η οποία τον εγκλώβιζε στην ασφάλεια της επανάληψης, του συντηρητισμού και του λαϊκισμού, άλλο τόσο κινδυνεύει από τον ελιτισμό και τις καινοτομίες. Είναι ευαίσθητες οι ισορροπίες ενός Φεστιβάλ το οποίο φιλοδοξεί να δημιουργήσει διεθνή καλλιτεχνική φυσιογνωμία, αλλά και να επανακτήσει τον λαϊκό του χαρακτήρα, αυτόν που βρήκε ιδανικά στην «Αντιγόνη» του Λευτέρη Βογιατζή. Και καλλιτεχνική πρόταση και φίσκα το αρχαίο θέατρο από ενθουσιασμένους θεατές που κατάλαβαν και χάρηκαν την παράσταση. Δικαίως, λοιπόν τα Επιδαύρια ανοίγουν σήμερα με την επανάληψη της «Αντιγόνης» του Σοφοκλή.

Η επόμενη πρεμιέρα, με τη «Μήδεια» του Λουίτζι Κερουμπίνι, είναι αφιερωμένη στη μνήμη της Μαρίας Κάλλας, 30 χρόνια από τον θάνατό της και 46 από την εμφάνισή της στην Επίδαυρο. Η παράσταση θα παιχτεί μόνο το Σάββατο, ενώ το θέατρο έχει παραχωρηθεί για πρόβες δύο εβδομάδων στον ιταλικό θίασο. Η σκηνοθεσία τα σκηνικά και τα κοστούμια είναι του Γιάννη Κόκκου, ο οποίος διαπρέπει στο εξωτερικό και επιστρέφει στην Επίδαυρο με όπερα, μετά την τριλογία του Αισχύλου «Ορέστεια» που σκηνοθέτησε στο Εθνικό Θέατρο. Τη Μήδεια ερμηνεύει η δυναμική σοπράνο Άννα Κατερίνα Αντονάτσι, ενώ η ορχήστρα Καπέλα Κολονιένσις θα παίζει με όργανα εποχής. Τη διεύθυνση της χορωδίας της ΕΡΤ έχει ο Αντώνης Κοντογεωργίου και τη μουσική διεύθυνση ο Κωνσταντίνος Καρύδης (Σάββατο 14 Ιουλίου).

Η «Ανδρομάχη» του Ρακίνα, παραγωγή του Εθνικού Θεάτρου, είναι η πρώτη απόφαση που πήρε ο Γιάννης Χουβαρδάς μόλις διορίστηκε διευθυντής για να αντιμετωπίσει το κενό που είχε δημιουργηθεί από την αποχώρηση του Αντώνη Αντύπα και τη ματαίωση του «Οιδίποδα Τυράννου». Το έργο παρουσιάζεται για πρώτη φορά στην Επίδαυρο. Ο Γάλλος κλασικός τοποθετεί την ιστορία μετά την καταστροφή της Τροίας, όταν η Ανδρομάχη και ο μικρός Αστυάνακτας είναι σκλάβοι του γιου του Αχιλλέα Πύρρου, στην Ήπειρο. Εκεί διαδραματίζεται το φοβερό γαϊτανάκι των ερωτευμένων, εις βάρος του μικρού γιού του Έκτορα. Ενδιαφέρον εγχείρημα με ιδιαίτερο ρίσκο. Ο Δημήτρης Μαυρίκιος πάντως, που το μετέφρασε, το διασκεύασε και το σκηνοθετεί, δημιουργεί έναν χορό στρατιωτών και ακολούθων ώστε να αντέξει το δράμα στο αρχαίο αλώνι. Τα τέσσερα βασικά πρόσωπα, Ανδρομάχη, Πύρρο, Ερμιόνη και Ορέστη, παίζουν οι Λυδία Φωτόπουλου, Νίκος Καραθάνος, Μαρία Κεχαγιόγλου, Χρήστος Λούλης ( 20 και 21 Ιουλίου).

Το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος, που κάθε χρόνο κατεβάζει στην Επίδαυρο μια παραγωγή, φέτος θα παρουσιάσει τη «Λυσιστράτη». Την περιλάλητη και πολυπαιγμένη από πολλές ηθοποιούς αριστοφανική ηρωίδα θα υποδυθεί η Ρένια Λουιζίδου, η οποία κάνει το ντεμπούτο της ως πρωταγωνίστρια αρχαίου δράματος, σε μια παράσταση που σκηνοθετεί ο Γιάννης Ιορδανίδης, στη μετάφραση του Γιάννη Βαρβέρη, με σκηνικό του Γιώργου Γαβαλά, κοστούμια του Γιάννη Μετζικώφ και μουσική του Γιώργου Χριστιανάκη (27 και 28 Ιουλίου).


Ρίσκο με πεντάωρη «Ορέστεια»

Ρίσκο ως προς την προσέλευση του κοινού είναι η πεντάωρη, γερμανική εκδοχή της «Ορέστειας». Πολύ αίμα, πολλή ένταση και βία από τον Θεατρικό Οργανισμό Schauspiel της Φρανκφούρτης. Η σκηνοθέτις Κάριν Νόιχοϊζερ, ως τυπική Γερμανίδα, προσεγγίζει τη μοναδική σωζόμενη αρχαία τριλογία μέσα από τις παρελθόν της πατρίδας της και τις έμμεσες οικείες μνήμες. Η αιματοβαμμένη παράσταση εκθειάσθηκε από το γερμανικό κοινό. Για να δούμε από τους Έλληνες (17, 18 Αυγούστου). Η τελευταία και πιο ρηξικέλευθη παραγωγή είναι «Οι ευτυχισμένες μέρες» του Μπέκετ. Το σκεπτικό της διοργάνωσης του προγράμματος το εντάσσει στις «Όψεις του τραγικού» ως σύγχρονη εκδοχή του τραγικού, που βεβαίως είναι. Αυτή η οπτική όμως ανοίγει την πύλη των Επιδαυρίων για να μπουν κι άλλες σύγχρονες εκδοχές του τραγικού. Το θετικό πάντως στην περίπτωση της αγγλικής παραγωγής του Εθνικού Θεάτρου Μεγάλης Βρετανίας βρίσκεται στην ευτυχή συγκυρία, η σκηνοθεσία (Ντέμπορα Γουόρνερ) η ερμηνεία (Φιόνα Σο) και η σκηνογραφία (Τομ Ράι) να είναι εφάμιλλες και να αξιοποιούν παραστασιακά το αριστούργημα της σύγχρονης δραματουργίας (24, 25 Αυγούστου).


Όλα τα μάτια στην «Ηλέκτρα»

Το ενδιαφέρον όσον αφορά τις καινούργιες παραγωγές μονοπωλεί η δεύτερη παραγωγή του Εθνικού Θεάτρου, που ήταν και η τελευταία επιλογή του αείμνηστου Νίκου Κούρκουλου, ο οποίος σε συνεργασία με τον πρόεδρο του Ελληνικού Φεστιβάλ Γιώργο Λούκο και σε συνεννόηση με τον Διονύση Φωτόπουλο, προσκάλεσε τον διαπρεπή Γερμανό σκηνοθέτη Πέτερ Στάιν για να σκηνοθετήσει την «Ηλέκτρα» του Σοφοκλή και να συνεργαστεί με Έλληνες ηθοποιούς. Η παράσταση του Στάιν βάζει σε πρώτο πλάνο τη νέα γενιά, Στεφανία Γουλιώτη, Κόρα Καρβούνη, Αποστόλη Τότσικα, Μίλτο Σωτηριάδη, αλλά στηρίζεται και στους έμπειρους Καρυοφυλλιά Καραμπέτη, Γιάννη Φέρτη, Λάζαρο Γεωργακόπουλο (10, 11 Αυγούστου).


Δίχως φίρμες

Ο Θεατρικός Οργανισμός Κύπρου επανέρχεται στην αρχαία ορχήστρα, με την «Ιφιγένεια εν Ταύροις», σε σκηνοθεσία Γιάννη Μαργαρίτη. Η μετάφραση είναι του Κ.Χ. Μύρη, η μουσική του Θάνου Μικρούτσικου, τα σκηνικά του Άντζη Παρτζίλη και τα κοστούμια Σταύρου Αντωνόπουλου. Το καλό στην προκειμένη περίπτωση είναι ότι η επάνοδος του ΘΟΚ δεν γίνεται με κόλπα και φίρμες, ώστε να μαζέψει κόσμο κάνοντας ντόρο, αλλά με το δυναμικό του κυπριακού θεάτρου. Παίζουν οι Στέλλα Φυρογένη, Νεοκλής Νεοκλέους, Αχιλλέας Γραμματικόπουλος Γιώργος Μουσίμης, Αντώνης Κατσαρής, Ανδρέας Τσουρής. (3, 4 Αυγούστου)