Ο Σπάιντερμαν δικαιώνεται

Το έχουμε ξαναπεί. Τα κόμικς συνιστούν ένα ιδιαίτερο είδος λογοτεχνικής αφήγησης με εικόνες. Graphic novels αλλά και κείμενα γι΄ αυτά, όχι μόνο και όχι πάντα θεωρητικά και κριτικά, διεκδικούν όλο και μεγαλύτερο μερίδιο στην ελληνική βιβλιαγορά. Στο μεταξύ επιβεβαιώνεται η ύπαρξη μιας εγχώριας σκηνής που επιχειρεί να κινηθεί πέραν των ορίων που έχουν χαράξει οι Αρκάς και Καλαϊτζής, τα πρόσωπα δηλαδή που συνέβαλαν στην ενηλικίωση των εικονογραφημένων αφηγήσεων στην Ελλάδα. Από τις πρόσφατες κυκλοφορίες, επιλέξαμε και σας παρουσιάζουμε: Ο ΑΣΤΕΡΙΞ ΚΑΙ ΟΙ ΦΙΛΟΙ ΤΟΥ
Μτφ Γκουίντο Τσιόφφι, Μαμούθ, 5,80 #
Ο σκιτσογράφος του Αστερίξ, ο Αλμπέρ Υντερζό, έγινε ογδόντα χρόνων (τριάντα χρόνια μετά τον θάνατο του σεναριογράφου Ρενέ Γκοσινί). Ιδού μια αφορμή, σκέφτηκαν οι εκδότες των ιστοριών του Γαλάτη ήρωα και των φίλων του για την επαναφορά του δημοφιλούς ήρωα. Αυτή τη φορά, όμως, δεν κατέφυγαν στον ίδιο τον Υντερζό. Ζήτησαν από τριάντα τρεις καλλιτέχνες των ευρωπαϊκών κόμικς (plus ο Χιλιανός σχεδιαστής Ντίσνεϊ ιστοριών Βίκαρ) να σχεδιάσουν μικρές ιστορίες με πρωταγωνιστές τους Γαλάτες. Το αποτέλεσμα: ένα πολυστυλιστικό άλμπουμ 60 σελίδων στο οποίο μια κουκλάρα από τη Ρώμη, σχεδιασμένη από τον Μίλο Μανάρα, παίρνει την εκδίκησή της για τους στρατιώτες που της στραπατσάρισαν οι Γαλάτες, ο Αστερίξ συναντιέται με μερικούς άλλους χάρτινους συναδέλφους του όπως ο Ντόναλντ, η αεροσυνοδός Νατάσα και ο Λούκι Λουκ ή, τέλος, μετεμψυχωμένος σε παιδί των υποβαθμισμένων παρισινών προαστίων συγκρούεται με την αστυνομία στην εκδοχή του Μπαρύ. Εντέλει, δηλαδή, υπάρχουν ιστορίες που προσπαθούν ειλικρινά να δραπετεύσουν από τη ρουτίνα του φόρου τιμής στον μεγάλο δάσκαλο.

Αλεξάνταρ Ζόγκραφ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗ ΣΕΡΒΙΑ
Μτφ Μπέλλα Σπυροπούλου, ΚΨΜ, 15 #
Ο δημιουργός του Μaus, Αρτ Σπίγκελμαν, είναι ο καλλιτέχνης που παρέσυρε πολλούς ακόμα επιγόνους του σε ένα είδος αυτοβιογραφικούπολιτικού κόμικς, ένα είδος που ήδη ευτύχησε να έχει εκπροσώπους όπως ο Τζόε Σάκο ή η Μαργιάν Σατράπι. Σέρβος στην καταγωγή, ο Αλεξάνταρ Ζόκραφ επί χρόνια κρατούσε το εικονογραφημένο ημερολόγιο της διάλυσης της Γιουγκοσλαβίας, όπως έφταναν τα επεισόδια στην καθημερινότητά του. Η πρώτη εγγραφή έχει ημερομηνία 24 Απριλίου 1993, ενδιαμέσως περιγράφεται ο πόλεμος στη Βοσνία, οι αντιδράσεις της διεθνούς κοινότητας, η απόσχιση της Κροατίας και της Σλοβενίας, το επεισόδιο του Κοσόβου, η περίοδος των νατοϊκών βομβαρδισμών, η πτώση του Μιλόσεβιτς η σύλληψή του, ο θάνατος του πρωθυπουργού Τζόραν Τζίντζιτς.

Τελευταίο επεισόδιο, ο θάνατος του Μιλόσεβιτς στη Χάγη.

Ειλικρινής καταγραφή, ανακατεμένη με φοβίες, περιγραφή ονείρων και ονειροπολήσεων, εκτός των άλλων διαλύει πολλούς ελληνικούς μύθους για το Γιουγκοσλαβικό (τον εγκληματικό σερβικό εθνικισμό και τη λαϊκιστική εκμετάλλευσή του από το καθεστώς Μιλόσεβιτς), καλλιεργημένους ιδίως από όσους δέχτηκαν την άνευ όρων στοίχιση πίσω από την υποτιθέμενη διεθνή συνωμοσία κατά του αδελφού λαού.

Ρhilip Craig Russel ΤΟ ΔΑΧΤΥΛΙΔΙ ΤΩΝ ΝΙΜΠΕΛΟΥΝΓΚΕΝ τ.1: ΡΑΪΝΓΚΟΛΝΤ, τ.2: ΒΑΛΚΥΡΙΕΣ
Μτφ Γιώργος Γιανναδάκης, Νίκος Καμπουρόπουλος, Ηelm, τιμή: 10 #
Μια από τις αγαπημένες ασκήσεις των καλλιτεχνών των κόμικς είναι η απόδοση μεγάλων επι κών μύθων.

Από τη σκανδιναβική μυθολογία τα κόμικς της Μarvel «δανείστηκαν» τον θεό Θορ, γιο του πανίσχυρου Οντίν, ο Φιλίπ Ντρουιγιέ έκανε κόμικς τη Σαλαμπό του Φλομπέρ, η αρχαία ελληνική μυθολογία είναι υλικό που έχει δεχτεί δεκάδες επεμβάσεις, ερμηνείες και παραφθορές. Σε αυτή τη γραμμή κινείται και η ερμηνεία του Φίλιπ Κρεγκ Ράσελ που ασχολείται με τη μυθολογία των Νιμπελούνγκεν και των Βαλκυριών, προφανώς επηρεασμένος από την οπερατική εκδοχή του μύθου των γερμανικών φύλων του Ρίχαρντ Βάγκνερ και την πομπώδη μεγαλοπρέπεια αυτής της ερμηνείας. Η κλοπή του μαγικού χρυσού του Ρήνου οδηγεί σε μια ιστορία εκδίκησης και προδοσίας που, έστω και αν σε μεγάλο βαθμό αντιμετωπίζεται από τον Ράσελ με τις σχεδιαστικές και αφηγηματικές ευκολίες των υπερηρωικών κόμικς, εντέλει δικαιώνεται από την επιμονή του καλλιτέχνη να κατανοήσει και να μεταδώσει σε βάθος έναν από τους πιο γοητευτικούς μύθους: έναν μύθο που για την ολοκλήρωσή του σε κόμικς τού πήρε είκοσι χρονάκια.

Ζωή να ΄χει…

Λέανδρος Η ΧΩΜΑΤΕΡΗ
Συλλογή Εννέα, 12 #
Τι παράγει με απόλυτη ασφάλεια ο βιομηχανικός πολιτισμός μας; Ο ροκ μουσικός και εικονογράφος κόμικς Λέανδρος (Κοκόρης) απαντά μονολεκτικά:

«σκουπίδια». Ζωγραφίζει, λοιπόν, με τη μορφή του κόμικς στριπ, τη ζωή σε έναν απέραντο σκουπιδότοπο, όπου προσπαθούν να επιβιώσουν (αλλά και να αντεπεξέλθουν στις δυσκολίες, να εξεγερθούν, να ερωτευτούν…) μια σειρά από ζώα που μοιάζουν σε άνθρωπο: σκουλίκια, κατσαρίδες, στρατιές μυρμηγκιών με φασιστική στρατοκρατική οργάνωση, παρανοϊκοί γλάροι, μεταλλαγμένα ποντίκια… Το κόμικς έκανε μεγάλη αίσθηση όταν πρωτοδημοσιεύθηκε σε συνέχειες το 1981, η παρούσα έκδοση όμως είναι η πρώτη ολοκληρωμένη- για να αποδειχθεί ότι οι λεπτές αποχρώσεις της πικρής ειρωνείας του Λέανδρου δεν έκαναν τυχαία αγαπητή τη δουλειά του. Από τις πιο ευμνημόνευτες ελληνικές κόμικς απόπειρες.

Παναγιώτης Πανταζής CΟΜΜΟΝ CΟΜΙCS τ.1: ΒΑJΑ LΑ ΡΙSΤΟLΑ
Giganto, 6,50 #
Όταν η Μαρία ξύπνησε τον Μάρκο, που τον είχε παρατήσει, η ιερόδουλη Μάττα γύριζε σπίτι από το νυχτοκάματο…

Κι όταν η Λένα ετοιμαζόταν για το κρίσιμο ραντεβού με έναν τύπο που γούσταρε, ο Μέσι και ο Ζέτε χτυπούσαν γκράφιτι στους τοίχους και τα εύρισκαν μπαστούνια με τις πόρνες από την Ανατολική Ευρώπη που τόλμησαν να ειρωνευτούν… Ο Παναγιώτης Πανταζής σχεδιάζει ένα παζλ της καθημερινότητας στην πόλη, με ζωές που κινούνται παράλληλα και μερικές φορές τέμνονται- ένα μικρό χρονικό της μεγάλης μητρόπολης, σχέσεις, μικροί καθημερινοί στόχοι, σιωπές, επιτυχίες και αποτυχίες, έναυσμα για τη συνέχεια της ζωής. Μικρές ασπρόμαυρες καθημερινές χειρονομίες τσεχωφικού ύφους από έναν νεοεισερχόμενο, με σκίτσο που παραπέμπει σε «μάνγκα» και, επιτέλους, αναμετριέται πρωτίστως με τον ρεαλισμό- με ό,τι, δηλαδή, απεχθάνεται η πλειοψηφία των επίδοξων συναδέλφων του. Αλλά αν δεν έχουμε καταλάβει τον κόσμο που ζούμε, πώς να ανοιχτούμε στη θάλασσα των φανταστικών κόσμων που ονειρευόμαστε;

Soloup ΜΗΤΣΟΣ ΚΥΚΛΑΜΙΝΟΣ: ΟΛΑ ΜΕΣΑ ΚΨΜ, 12,50 #
Ένας από τους σημαντικούς σατιρικούς των κόμικς, ο Εdika, οδηγεί τις ιστορίες του στην απόλυτη παράνοια ξεκινώντας από μικρά καθημερινά οικογενειακά επεισόδια. Ο νεώτερος Έλληνας συνάδελφός του Soloup, που όταν ξεκινούσε ίσως και να προσπαθούσε να ξεφύγει από την επιρροή του Εdika, συγκεντρώνει σε έναν τόπο τις δικές του σατιρικές ιστορίες, που άρχισαν να δημοσιεύονται στη Βαβέλ το 1989, στις οποίες επίσης πρωταγωνιστεί ένας καθημερινός άνθρωπος, ο Μήτσος Κυκλάμινος. Καρικατούρα μικροαστού, χρησιμοποιείται ως ο διαμεσολαβητής ανάμεσα στην κοινωνική πραγματικότητα και τη διάθεση κριτικής γι΄ αυτή που έχει ο άνθρωπος που τον επινόησε. Άνισες μεταξύ τους ιστορίες, με πιο ενδιαφέρουσες όχι όσες εκκινούν από διάθεση πολιτικής σάτιρας, αλλά, αντίθετα, από εκείνες που μέσω της μπαλαφάρας, ακόμα και της σκατολογίας, μαθαίνουν το κοινό τους να στέκεται κριτικά απέναντι στην πολιτική ορθότητα.