Τα μαζικά κινήματα είναι ανιαρά

Ο Ίμρε Κέρτες πιστεύει ότι τα στρατόπεδα του θανάτου ήταν πρακτικά αναπόφευκτα. Ότι μια ορισμένη γραμμή της ευρωπαϊκής σκέψης οδηγούσε νομοτελειακά εκεί. Ότι όπως έλεγε ο Κάφκα, «η ετυμηγορία δεν εκδίδεται ξαφνικά, η διαδικασία καταλήγει βαθμιαία στην απόφαση». Και ότι μετά το Άουσβιτς, κάθε δικτατορία εμπεριέχει την πιθανότητα του Άουσβιτς. Επίσης, ότι μετά το Άουσβιτς είναι περιττό να συνεχίζουμε να κρίνουμε την ανθρώπινη φύση. Ο δρόμος των ηθικολόγων δεν οδηγεί παρά στην ιδεολογία των μαζικών κινημάτων, κάτι που ο Κέρτες το βρίσκει ανιαρό. Είναι πιο εύκολο να αφοσιωθεί κανείς σε ιδέες που θα λυτρώσουν τον κόσμο, παρά να επιμένει στη δική του, μοναδική και ανεπανάληπτη ύπαρξη. Και μια και κανείς δεν γλιτώνει τον θάνατο, λέει, καλά θα κάνουμε να σκεφτόμαστε τολμηρά.