«Καλά τη γνώριζε την τρέλα του ανθρώπου»

«ΕΞΑΙΤΙΑΣ ΤΗΣ ΒΑΒΕΛ,
Η ΠΟΙΗΣΗ ΕΙΝΑΙ
Η ΠΙΟ ΤΟΠΙΚΙΣΤΙΚΗ
ΑΠ΄ ΟΛΕΣ ΤΙΣ
ΤΕΧΝΕΣ. ΣΗΜΕΡΑ
ΟΜΩΣ, ΠΟΥ Ο ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
ΓΙΝΕΤΑΙ
ΜΟΝΟΤΟΝΑ Ο
ΙΔΙΟΣ ΣΕ ΟΛΟΝ
ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ, ΤΕΙΝΕΙ
ΚΑΝΕΙΣ ΝΑ ΤΟ
ΘΕΩΡΕΙ ΑΥΤΟ ΜΑΛΛΟΝ
ΕΥΛΟΓΙΑ ΠΑΡΑ
ΚΑΤΑΡΑ: ΣΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ,
ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ,
ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ
ΝΑ ΥΠΑΡΞΕΙ ΄΄ΔΙΕΘΝΕΣ
ΣΤΥΛ΄΄». Γ. Χ.
ΩΝΤΕΝ (1907
1973)
● Γενέτειρα: Γιορκ, Αγγλία ● Σπουδές/ Σταδιοδρομία: Αγγλική Φιλολογία στην Οξφόρδη. Μέλος παρέας μαρξιστών συγγραφέων με έντονο ενδιαφέρον για την πολιτική: Σπέντερ, Σ. Ντ. Λιούις, Ίσεργουντ και Μακ Νις- η «Γενιά του Ώντεν», θα τους αποκαλέσουν αργότερα.

● Επέτειος: Εκατό χρόνια από τη γέννησή του. Σειρά τιμητικών εκδηλώσεων στην Ευρώπη και την Αμερική.

● Το γνωρίζατε; Το 1935 παντρεύτηκε, αν και ομοφυλόφιλος, την Έρρικα Μαν, κόρη του Τόμας Μαν, προκειμένου εκείνη να αποκτήσει τη βρετανική υπηκοότητα που θα της επέτρεπε να εγκαταλείψει τη ναζιστική Γερμανία.

● «Τέσσερις γάμοι και μια κηδεία»: Μετά την πρωτοφανή επιτυχία της ταινίας, όπου στη σκηνή της κηδείας ο φίλος του εκλιπόντος απαγγέλλει ποίημα του Ώντεν, οι γνωστοί εκδότες Faber & Faber εξέδωσαν ειδικό τόμο με τα ποιήματά του. Στο εξώφυλλο, αντί του προσώπου του (που όπως έλεγε ο Σπέντερ έμοιαζε με «γαμήλια τούρτα λησμονημένη στη βροχή») προτιμήθηκε, ευλόγως, εκείνο του πρωταγωνιστή Χιου Γκραντ.

● Κριτική ετυμηγορία: Πολυγραφότατος ποιητής μεγάλης τεχνικής δεξιότητας, πνευματικής εμβέλειας, επιγραμματικού πνεύματος και γοητευτικής διορατικότητας, παραμένει από τους πιο περιεκτικούς ποιητές του αιώνα μας, ίσως ο πιο επιδέξιος και αναμφίβολα ένας από τους πιο γνήσιους. Οι συνεχείς αναθεωρήσεις του και οι αποκηρύξεις παλαιότερων έργων του δείχνουν ένα πνεύμα σε συνεχή εγρήγορση, γοητευτικά νεανικό και αυτοαμφισβητούμενο ώς το τέλος. Όπως ορθά έγραψε ο Χήνυ: «Υπήρξε η φωνή μιας εποχής, το αντηχείο μιας νέας ευαισθησίας, ένας μεγάλος σονετογράφος, ο ποιητής του τέλειου στίχου, ο χρυσοθήρας που αναζητεί τη λογοτεχνία στις πιο απαίδευτες, τις πιο ακαλλιέργητες ρίζες της, ένας δανδής της λεξικογραφίας στην πιο εξωφρενική έκτασή της».

● Καβάφης/ Σαπφώ: Προλογίζοντας τις μεταφράσεις του Καβάφη στα αγγλικά από τη Ρ. Ντάλβιν το 1961 ομολογούσε την ισχυρή επίδραση που του άσκησε ο Αλεξανδρινός ποιητής, ενώ στην εισαγωγή του στο Τhe Ρortable Greek Reader αναγνώριζε την οφειλή του και στην αρχαία λυρική ποίηση. Η συμβολή του (και των επιγόνων του Μπρόντσκι και Μέριλ) στη διάδοση της ποίησης του Καβάφη στον αγγλοσαξονικό χώρο είναι ανεκτίμητη.

● Αποκηρύξεις: Το περίφημο ποίημά του «Ισπανία» (1937), γραμμένο κατά τη διάρκεια του ισπανικού εμφυλίου, του οποίου ο Ώντεν υπήρξε αυτόπτης μάρτυς, ευρύτατα γνωστό και πολυμεταφρασμένο (στα ελληνικά από τον Σεφέρη), αποκλείστηκε από τα Collected Shorter Ρoems από τον ίδιο ως «αισχρό ψέμα».

● Στα ελληνικά (ενδεικτικά): κά): Ποιήματα (μτφρ.: Κλείτος Κύρου, «Διαγώνιος», 1973), Ποιήματα (μτφρ.: Αντώνης Δεκαβάλλες, «Κέδρος», 2002). ● Στίχοι: Επιτύμβιο σε τύραννο: « Μια κάποια τελειότητα αναζητούσε / γράφοντας ποίηση σ΄ όλους κατανοητή / Καλά τη γνώριζε την τρέλα του ανθρώπου ,/ Και παθιαζόταν για στρατούς και στόλους./ Όταν γελούσε,σεβάσμιοι συγκλητικοί ξεκαρδιζόνταν / Και όταν έκλαιγε,παιδάκια πέθαιναν στους δρόμους ».