Επιφυλλίδα

Αλλοπρόσαλλη βαθμολόγηση

Πλησιάζουν οι Πανελλήνιες Εξετάσεις και, όσο ακόμα είναι καιρός, σπεύδω να διατυπώσω τους προβληματισμούς μου σχετικά με τις βαθμολογήσεις των γραπτών. Μπας και ιδρώσει κανενός το αυτί και πάρουν μέτρα.

Η αλλοπρόσαλλη βαθμολόγηση της «Γλώσσας» και της «Λογοτεχνίας» αποτελεί, κάθε χρόνο, ένα τεράστιο ηθικό πρόβλημα. Δεν μιλάμε για μεμονωμένες περιπτώσεις, που θα μπορούσε κανείς εύλογα να τις αποδώσει στη φύση των συγκεκριμένων μαθημάτων, στην υποκειμενικότητα των απόψεων, ακόμα και στη διαφορά πνευματικού επιπέδου των ίδιων των βαθμολογητών. Όχι. Μιλάμε για ένα μεγάλο ποσοστό μαθητών που εξ αντικειμένου δεν μπορούν να φέρουν πάνω από 10 ή 11, και όμως βαθμολογούνται με 15 ή 16· και άλλοι, του 15 και πάνω, φέρνουν 11 ή 12.

Το γεγονός αυτό, εκτός του ότι πιστοποιεί τις σοβαρές αδυναμίες του συστήματος, ακόμα χειρότερα: ακυρώνει τη συνειδητή προετοιμασία μαθητών και αχρηστεύει την υπεύθυνη δουλειά καθηγητών- του δημόσιου ή του ιδιωτικού, δεν κάνω διαχωρισμούς. Η ανασφάλεια, καλλιεργώντας το αίσθημα της ματαιοπονίας, διαβρώνει κάθε ίχνος αυτοπεποίθησης και τινάζει στον αέρα την προσπάθεια του μαθητή πριν ακόμα ξεκινήσει. Τα κριτήρια αξιολόγησης και βαθμολόγησης των γραπτών σε αυτά τα δύο γλωσσικά μαθήματα είναι, πια, μια κινούμενη άμμος. Δεν εξαρτώνται πάντοτε από το ίδιο το γραπτό, αλλά από ταέμπειρα ή άπειρα, σχετικά ή άσχετα, υπεύθυνα ή ανεύθυνα- χέρια στα οποία θα πέσει. Ναι, κοντά σε ευσυνείδητους δασκάλους με βαθιά γνώση υπάρχουνκαι οιάσχετοι και οι ανεύθυνοι. Και να γιατί:

1. Το ισχύον σύστημα εισαγωγής με επιλογή σχολών έσπρωξε, αναγκαστικά, στη Μέση Εκπαίδευση πλήθος νέους εκπαιδευτικούς που ποτέ δεν θέλησαν πραγματικά να γίνουν δάσκαλοι. Τυχαία ασχολήθηκαν με το επάγγελμα, αφού τυχαία βρέθηκαν στις καθηγητικές σχολές. Πολλοί από αυτούς βολεύτηκαν μεν στο Δημόσιο, αλλά δεν μπόρεσαν ούτε καν να προσαρμοστούν στοιχειωδώς ή, έστω, να ανεχθούν μια δουλειά που χρειάζεται μεράκι και συνεχή ανανέωση. Μοιραίο επακόλουθο είναι η έλλειψη ενδιαφέροντος και η μειωμένη αίσθηση ευθύνης, τόσο στη διδασκαλία όσο και στις οποιεσδήποτε διαδικασίες της εκπαιδευτικής δραστηριότητας. Η βαθμολόγηση των γραπτών στις Πανελλήνιες Εξετάσεις είναι μία από αυτές. Που, όσον αφορά τη «Γλώσσα» και τη «Λογοτεχνία», απαιτεί επιπλέον γερή υποδομή και συνεχή ενημέρωση σε αντικείμενα πέραν της διδακτέας ύλης.

2. Η (δικαιολογημένη στο παρελθόν) κατάργηση της αξιολόγησης των εκπαιδευτικών και η (σκανδαλωδώς σκόπιμη, τώρα πια) απροθυμία του κλάδου να κάνει προτάσεις για εξεύρεση λύσης οδήγησαν στην ποιοτική υποβάθμιση του εκπαιδευτικού έργου. Εδώ και είκοσι πέντε χρόνια καμία εκπαιδευτική αρχή δεν γνωρίζει τι γίνεται και πώς, μέσα στην τάξη. Κανείς δεν ξέρει πώς διδάσκεται τι·πόσο συχνά και με ποιον τρόπο ασκείται ο μαθητής στον γραπτό λόγο, πόσο αποτελεσματικά εφαρμόζεται στην πράξη η παραγωγή λόγου. (Πάντως, αν κρίνει κανείς από τα γενικότερα αποτελέσματα των Πανελληνίων, άσ΄ τα να πάνε).

Η μεγαλύτερη αντινομία είναι ότι πάμπολλοι, ενώ αρνούνται να αξιολογηθούν οι ίδιοι, αξιολογούν τους άλλους. (Στις περσινές εξετάσεις ένας από αυτούς βαθμολογούσε στη «Λογοτεχνία» με εφτάρια ωραιότατα γραπτά του 16 και 17, «γιατί δεν ήσαν γραμμένα ποιητικά»!- εντοπίστηκε εν τέλει και απομακρύνθηκε κακήν κακώς, αλλά πόσοι άλλοι δεν;)

Εν κατακλείδι, υπάρχει το συγκεκριμένο πρόβλημα. Η ηθική του διάσταση είναι τεράστια και απαιτείται η αποτελεσματικότερη αντιμετώπισή του. Ακούει άραγε κανείς από το υπουργείο;

Ο Κώστας Λογαράς είναι συγγραφέας.