Να πεθαίνεις για τις ιδέες

Μια από τις πιο καθαρές, αναλυτικές, μαχητικές και συνεπείς πένες στον ελληνικό καθημερινό Τύπο είναι η πένα του αρθρογράφου γνώμης Πάσχου Μανδραβέλη. Είναι από τις λίγες περιπτώσεις που ο πολιτικός σχολιασμός υπαγορεύεται από σαφείς ιδεολογικές προδιαγραφές- και την υπεράσπισή τους. Ποιες είναι αυτές οι ιδέες;

Στην Αμερική, θα προσδιορίζονταν ως liberal, φιλελεύθερες, ριζοσπαστικές, ανατρεπτικές. Στην Ελλάδα, όπου ο δημόσιος λόγος είναι δέσμιος μιας υποτίθεται αριστερόστροφης αντίληψης των πραγμάτων, γεμάτης ηθικολογία και στερεότυπα, η προσέγγιση του Μανδραβέλη στα πράγματα θεωρείται «αιρετική» αλλά, συχνά, και «συντηρητική». Είναι όντως συντηρητική; Αν συντήρηση είναι να βλέπεις την πραγματικότητα χωρίς τις αγκυλώσεις της ιδεολογικής και της πολιτικής σου στράτευσης, γιατί όχι;

Συντηρητική (σε εισαγωγικά ή χωρίς), η αρθρογραφία του Μανδραβέλη είναι στηριγμένη σε ορισμένες βασικές ιδεολογικές αρχές, τις εξής: Εναντίον του ρατσισμού, του εθνικισμού, της μυθικής ερμηνείας του ελληνικού έθνους. Εναντίον της συνωμοσιολογικής ερμηνείας της Ιστορίας, αλλά και των διεθνών κρίσεων. Εναντίον κάθε είδους θρησκευτικού φονταμενταλισμού (ορθόδοξου είτε ισλαμικού) αλλά και εναντίον κάθε είδους δογματισμού. Υπέρ των ανοιχτών κοινωνιών, της Ευρώπης, του δυτικού κόσμου, κριτικά υπέρ της παγκοσμιοποίησης ως πρόκλησης για την ανθρωπότητα. Υπέρ των εθνικών και κοινωνικών μειονοτήτων, όχι μόνο εκτός της χώρας (το εύκολο) αλλά κυρίως εντός. Υπέρ της ελευθερίας, άνευ όρων- αλλά, βεβαίως, πάντα στο πλαίσιο της έννομης τάξης που εκκινεί από την προστασία των βασικών ατομικών δικαιωμάτων. Υπέρ της λογικής στην προσέγγιση των θεμάτων. Υπέρ της ανεξαρτησίας στην άποψη. Και εναντίον της κοινοτοπίας.

Το βιβλίο «Ασκήσεις φιλελευθερισμού» είναι επιλογή από κείμενα που πρωτοδημοσιεύθηκαν ως άρθρα καθημερινής παρέμβασης στα έντυπα με τα οποία κατά καιρούς ο δημοσιογράφος συνεργάστηκε. Όλα μαζί, λειτουργούν ως εισαγωγή στη μέθοδο και στην ιδεολογική σκευή ενός ανθρώπου που πορεύτηκε με συνέπεια, λογική και μαχητικότητα. Του υποδειγματικού ιδεολόγου που έχει τραγουδήσει ο Ζορζ Μπρασένς: «να πεθαίνεις για τις ιδέες αλλά μ΄ ένα θάνατο πολύ αργό».

Πάσχος Μανδραβέλης

ΑΣΚΗΣΕΙΣ

ΦΙΛΕΛΕΥ

ΘΕΡΙΣΜΟΥ

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ

ΕΚΔ. ΤΥΠΩΘΗΤΩ, ΑΘΗΝΑ 2006 ΣΕΛ. 264, ΤΙΜΗ 17 #