Αστεία στα όρθια, αλλά συνωμοτικά

Η stand up comedy κλείνει 13 χρόνια στην Ελλάδα, αλλά αργεί να καταξιωθεί στη συνείδηση του κοινού, καθώς λειτουργεί ακόμη σαν κλειστό κύκλωμα και διαδίδεται από στόμα σε στόμα
«Μιλάτε σαν τον Ροντήρη», ατακάρει η Μαρία Σκαφιδά στον κύριο με την στεντόρεια φωνή που κάθεται στο δεύτερο τραπέζι με την παρέα του. «Είχε μικρό όνομα ο Ροντήρης;» απορεί η σταντ απ κωμικός. «Πας καλά; Δεν είχε;», της απαντά ο συνάδελφός της Δημήτρης Δημόπουλος. «Τι δηλαδή, ήταν σαν την Τάμτα;», συνεχίζει εκείνη και οι θαμώνες από κάτω ξεσπούν σε γέλια.

Η stand up comedy, ο κωμικός αυτοσχεδιασμός δίχως κείμενα, από σκηνής, που πρωτοάνθησε στην Αγγλία και πέρασε στην αντίπερα όχθη του Ατλαντικού αργότερα, «ξεφύτρωσε» τον Απρίλιο του 1994 στην Αθήνα, με πρωτοβουλία της Λουκίας Ρικάκη. Κάποιοι την παραλληλίζουν με την οικεία σε μας επιθεώρηση. Οι κωμικοί του εκτιμούν πως το είδος δεν έχει «πιάσει» όσο θα μπορούσε, διότι αν και λαός με χιούμορ, δεν έχουμε συνηθίσει την απο σκηνής πλάκα στην οποια πρωταγωνιστούν και οι θεατές. Έτσι το είδος μένει σε στενότερα πλαίσια και οι εμφανίσεις «μεταδίδονται» από στόμα σε στόμα.

«Είναι είδος της κωμωδίας και του αυτοσχεδιαστικού θεάτρου», λέει ο κριτικός θεάτρου και φιλόλογος Κώστας Γεωργουσόπουλος. Αν ανατρέξουμε πίσω στον χρόνο «θα διαπιστώσουμε πως στοιχεία του σταντ απ κόμεντι συναντάμε στην commedia dell arte. Έχουμε να κάνουμε με ένα ενδιαφέρον είδος. Η πιο άμεση πηγή του είναι το τσίρκο με τους κλόουν, τον σοβαρό και τον χαρούμενο, που μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο από τον Μαρξ Ένετ, ο οποίος έκανε τις πρώτες κωμωδίες του Τσάπλιν».

Στην Αγγλία υπάρχουν ενενήντα «κόμεντι κλαμπ», μας πληροφορεί η Λουκία Ρικάκη (που καθιέρωσε τις «Νύχτες κωμωδίας»), υποστηρίζοντας πως «και στην Ελλάδα είναι σε καλό σημείο». Το σανίδι της σταντ απ κόμεντι στις ΗΠΑ έχουν πατήσει οι Μπομπ Χόουπ, Τζέρι Λιούις, Μελ Μπρουκς, Γ ούντι Άλεν. Ωστόσο στα 13 χρόνια του είδους στην Ελλάδα δεν έχουμε τέτοια αντιστοιχία.

«Εδώ κανείς καταξιωμένος ηθοποιός δεν έχει κάνει σταντ απ για να το “νομιμοποιήσει” στα μάτια του κόσμου», συμφωνεί ο Σίλας Σεραφείμ. «Έχουν κάνει πέρασμα ως γκεστ γνωστοί ηθοποιοί», θυμάται η Λουκία Ρικάκη, «αλλά έλεγαν ότι έχουν συνηθίσει να παίζουν με κείμενα. Εκείνοι που δεν είναι ηθοποιοί πάντως είναι πιο απελευθερωμένοι». Νύχτα Παρασκευής, οι δρόμοι στο ιστορικό κέντρο

ΙΝFΟ

● Τrickytrickart (Αιόλου 48-50, τηλ. 2103311.009)
«Νύχτες κωμωδίας».
● Vitrine Club (Συγγρού 58, τηλ. 2109242.444),
«3αντα» με την ομάδα playinteractive.
● Μετρό (Γκύζη & Κλαβου 83, τηλ. 2106439.089).

● Σύγχρονο Θέατρο Αθήνας (Ευμολπιδών 39, Γκάζι, τηλ. 210-3455.020).
● Ρomodoro (Αλωπεκής 9, Κολωνάκι, τηλ. 2107296.500).

της Αθήνας είναι σχεδόν άδειοι και θέσεις για παρκάρισμα υπάρχουν άφθονες. Εκείνο το βράδυ όσοι έχουν πάει στις «Νύχτες κωμωδίας» της Αιόλου γεμίζουν τα μισά τραπέζια του χώρου. Δείχνουν, αν και γνωρίζουν τί θα δουν, «μουδιασμένοι». Επί σκηνής εναλλάσσονται ανά δεκάλεπτα οι κωμικοί που δίνουν τις παραστάσεις τους βασιζόμενοι σε κείμενα που έχουν προετοιμάσει αλλά και στα ερεθίσματα που θα «εισπράξουν» από τους θεατές.

Λίγο πιο κάτω, πίσω από το Γκάζι, το περικυκλωμένο από μπαράκια και κόζι εστιατόρια Σύγχρονο Θέατρο Αθήνας φιλοξενεί (Παρασκευοσάββατα) το δίδυμο Σίλα Σεραφείμ- Γιώργου Χατζηπαύλου. Εδώ οι θεατές είναι περισσότεροι (καμιά 40αριά). Είναι και η δύναμη της τηλεόρασης, βλέπεις (αμφότεροι παίζουν στα «Σκερτσάκια» του Αntenna).

Οι σχέσεις μεταξύ των δύο φύλων, το σεξ, τα παιδιά, οι υποχρεώσεις του νονού και της νονάς, η ανεργία και η τηλεόραση είναι πηγές έμπνευσης, μεταξύ άλλων, για το σταντ απ. Πάνω από όλα όμως μετράει, λένε οι κωμικοί, το στοιχείο του αυτοσαρκασμού. «Ο Μικρούτσικος μπορεί να μιλάει επί πέντε ώρες χωρίς θέμα κι εμείς σε δύο το εξαντλούμε», «πετάει» ο Σίλας Σεραφείμ.
«Δεν ξέρουν ότι επιτρέπεται το γέλιο»

Στην σταντ απ κόμεντι α λα ελληνικά οι περισσότεροι που δραστηριοποιούνται έχουν άλλη ως κύρια επαγγελματική απασχόληση. Για παράδειγμα η Αμερικανίδα Καρίνα Ρουμπινστάιν είναι οδοντίατρος, η Ευγενία Σασάλου δικηγορεί. «Στην Αγγλία αν καταφέρεις να μπεις στο κύκλωμα, μπορεί σε μια νύχτα να δίνεις και δύο παραστάσεις, ενώ με τρεις την εβδομάδα ζεις κανονικά», δίνει το μέτρο σύγκρισης ο Δημήτρης Δημόπουλος. «Το κοινό με την επιθεώρηση είναι ο σκοπός:

δηλαδή να κάνεις τον άλλο που είναι κάτω να γελάσει», συμπληρώνει η Καρίνα (Καρ επί το καλλιτεχνικότερον) Ρουμπινστάιν, που εντοπίζει τη δυσκολία για να «περάσει» την σταντ απ κόμεντι στον κόσμο στο γεγονός ότι «δεν έχει εξοικειωθεί με την ιδέα πως επιτρέπεται να γελάσεις με αυτό το είδος».