Πολιτική λοβοτομή μεν, πράξη θάρρους δε

Ως ανήσυχο μέλος αυτής της κοινωνίας πολιτών που τόσο γοήτευε τους εκσυγχρονιστές, ο Πολίτης παρακολουθεί τη δημόσια ζωή και πηγαινοέρχεται στα Σκόπια, όπου γράφει εκθέσεις προόδου για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Ωστόσο, οι εσωτερικές εθνικιστικές εκρήξεις, το χρηματιστήριο και η πολιτική είναι μια μακρινή βοή. Δεν έρχονται ποτέ σε πρώτο πλάνο. Υπό κανονικές συνθήκες, ο Πολίτης θα είχε αναμειχθεί στην πολιτική- και πιθανώς η δράση θα τον λύτρωνε. Ίσως να τον ολοκλήρωνε και ως μυθιστορηματικό ήρωα, δίνοντάς του τη διέξοδο που αναζητά. Ωστόσο, ο Θέμελης για προφανείς λόγους, έχει κάνει ένα είδος πολιτικής λοβοτομής στο βιβλίο. Αυτό αδικεί τους ήρωες- που φαίνονται σαν μια παρέα βολεμένων πανεπιστημιακών που «η Ελλάδα τους πληγώνει» ανάμεσα σε δύο καλά τσίπουρα, αλλά δεν κάνουν τίποτε για αυτό- αδικεί όμως και το συνολικό αποτέλεσμα. Το βιβλίο πάσχει από ένα είδος υπαρξιακής υπερτροφίας, που αναδεικνύεται και στο τέλος. Στο φινάλε, μία από τις αποφάσεις του Πολίτη- πέραν του να δώσει μεγαλύτερη προσοχή στη Μαρία και να αφήσει το πανεπιστήμιο για μια πιο εξωστρεφή ζωή – είναι η εξής: «Σκέφτομαι να πυκνώσω τη συνεργασία μου με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή».

Σοκολατάκια Βρυξελλών; Αν το μυθιστόρημα φλερτάρει επικίνδυνα με τους «bcbg» της προοδευτικής διανόησης, είναι γιατί ο Θέμελης μένει πιστός στον ευρύτερο κοινωνικό κύκλο των εκσυγχρονιστών. Ένας άλλος συγγραφέας- και εδώ που τα λέμε όλοι οι σύγχρονοι μάστορες της αστικής ηθογραφίας- θα ήταν λιγότερο επιεικής με τους ήρωές του. Ίσως και με τον Οδυσσέα Πολίτη. Ωστόσο, στα χέρια του Θέμελη ο Πολίτης είναι ένας υπερβολικά θετικός και σχεδόν κακομαθημένος ήρωας. Από το βιβλίο λείπει το βιτριόλι, ενώ οι γωνίες είναι υπερβολικά στρογγυλεμένες. Κυριαρχεί ένα στοιχείο εξιδανίκευσης. Παρ΄ όλα αυτά, το βιβλίο είναι μια πράξη θάρρους. Ο Θέμελης, έχοντας εμπιστοσύνη στα αφηγηματικά του μέσα, δοκιμάζει τις δυνάμεις του σε ένα σύγχρονο θέμα, εγκαταλείποντας την ασφάλεια των ιστορικών αφηγημάτων. Όπως ο Πολίτης αποφασίζει στο τέλος να χωρίσει τη ζωή του σε δύο ζωές, έτσι και ο Θέμελης φαίνεται να δίνει μια νέα κατεύθυνση στις πεζογραφικές του αναζητήσεις.