«Έχω δύο πρόσωπα: τη Μαρία και την Κάλλας»

Ο ΜΥΘΟΣ ΤΗΣ ΑΡΧΙΣΕ ΜΕΣΑ ΣΕ
ΜΙΑ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΕΛΛΗΝΩΝ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ
ΠΟΥ ΠΗΓΑΝ ΣΤΗΝ
ΑΜΕΡΙΚΗ ΓΙΑ ΜΙΑ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΖΩΗ.
ΗΤΑΝ ΕΝΑ ΠΑΙΔΙ ΧΩΡΙΣ ΠΑΤΡΙΔΑ
ΠΟΥ ΑΡΓΟΤΕΡΑ ΕΚΑΝΕ ΠΑΤΡΙΔΑ
ΤΗΣ ΤΗ ΜΟΥΣΙΚΗ ΚΑΙ ΤΗ ΣΚΗΝΗ. ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΗΣ, ΜΑΡΙΑ ΚΑΛΛΑΣ
Μαρία Κάλλας: η μεγάλη πριμαντόνα, η γυναίκα που περνούσε σε όλη της τη ζωή από τη μία κουλτούρα στην άλλη με τη μεγαλύτερη άνεση. Η γυναίκα που μεταμορφωνόταν στις πιο διαφορετικές, τραγικές και λυρικές φιγούρες της όπερας. Με τον τρόπο αυτό ξετυλίγει η Γκούνα Βεντ τον “μύθο Κάλλας”, με μια ιδιαίτερη αισθαντικότητα, με ψυχολογική διείσδυση και εκπληκτική αφαίρεση. Η συγγραφέας είναι χαμηλών τόνων και δεν αναλώνεται σε επιμέρους λεπτομέρειες. Επικεντρώνεται μόνο σε εκείνα που επέλεξε αυτή ως σημαντικά για την προσωπικότητα της Κάλλας.

«Ξέρω ότι για την Κάλλας έχουν γραφτεί πολλά», λέει η Βεντ, «είχα όμως την αίσθηση ότι υπάρχουν κάποια πράγματα που με ενδιαφέρουν και τα οποία έχουν φωτιστεί από λίγο έως καθόλου. Τα παραμέλησαν οι βιογράφοι της. Το συναντώ συχνά σε βιογραφίες το φαινόμενο αυτό. Ειδικά σε βιογραφίες καλλιτεχνών. Για την Κάλλας υπάρχει ένα πολύ καλό βιβλίο, του Γιούργκεν Κέστινγκ, που αφορά τη μουσική, το τραγούδι, τη φωνή. Κι ύστερα υπάρχουν οι βιογραφίες που αφηγούνται τη ζωή της, από σοβαρές έως επιφανειακές και με διάθεση κουτσομπολιού. Στον Κέστινγκ μού έλειπε το στοιχείο το προσωπικό, της παιδικής της ηλικίας, κι αργότερα της ζωής μιας γυναίκας. Έτσι ξεκίνησα αυτό το εγχείρημα, για να γράψω ένα νέο βιβλίο για την Κάλλας που φωτίζει ορισμένα σπουδαία στοιχεία της ζωής της».

Μαγική ικανότητα
Στο βιβλίο της Βεντ Μeine Stimme verst rte die Leute- Diva assoluta Μaria Callas (Η φωνή μου αναστάτωνε τους ανθρώπους- Μαρία Κάλλας,η απόλυτη ντίβα), αναδεικνύεται η μαγική ικανότητα της Κάλλας και να σκηνοθετεί τον εαυτό της. Αυτό το ταλέντο της την έκανε να τολμήσει να αποδώσει με τέτοιο συγκλονιστικό τρόπο τόσο διαφορετικούς γυναικείους ρόλους. Πολλές φορές μάλιστα και αρνητικά: τη Μήδεια με όλα όσα κουβαλάει μαζί της και με τη δυστυχία που σκορπάει κάνοντας ό,τι κάνει… Και για την Τόσκα ισχύει το ίδιο. Η Τόσκα έχει τη δύναμη να απαντήσει αγέρωχα σε έναν άνθρωπο που τον τρέμει η Ρώμη ολόκληρη. Αυτήν τη γυναίκα δεν μπορεί κανείς να την κάνει να τραγουδήσει γλυκά και υποτακτικά. Κι αυτό το ήξερε η Κάλλας, και δεν το έκανε. Πολλοί άνθρωποι την εποχή εκείνη, λάτρεις της όπερας, δεν κατάλαβαν τη στάση της και μάλιστα την κατηγόρησαν ότι παρερμηνεύει τις ηρωίδες.

«Η Κάλλας άρχισε να σκηνοθετεί τον εαυτό της ήδη από μικρό κοριτσάκι», υποστηρίζει η συγγραφέας. «Άλλαξε πολλά σχολεία, κι αν αναλογιστεί κανείς πώς είναι όταν συναντάς νέα παιδιά, δασκάλους που σε κοιτάζουν εξεταστικά, τότε αρχίζεις να αναπτύσσεις τεχνικές ώστε να αρέσεις. Ιδιαίτερα όταν καταλάβεις ότι έχεις ένα ιδιαίτερο χάρισμα. Δεν θέλεις να σε απορρίψουν, να σε πληγώσουν. Θέλεις να σε θαυμάσουν. Νομίζω ότι εκεί άρχισαν

Gunna Wendt

MEINESTIMME VΕRSΤRΤΕ DΙΕ LΕUΤΕ DΙVΑ ΑSSΟLUΤΑ MΑRΙΑCΑLLΑS

ΕΚΔ. ΚΝΑUS, 2006 ΣΕΛ. 220, ΤΙΜΗ: 18 #

οι πρώτες προσπάθειες σκηνοθεσίας του εαυτού της.

Γνωρίζει συνήθως κανείς ότι η Κάλλας είναι Ελληνίδα, αλλά αυτό που δεν γνωρίζει είναι ότι πέρασε τα πρώτα δεκατρία χρόνια της ζωής της στη Νέα Υόρκη και μιλούσε στο σχολείο αγγλικά. Παρ΄ όλα αυτά για τους συμμαθητές της ήταν η Ελληνίδα Μary. Στην Ελλάδα ήταν η Μαρία, η Αμερικάνα, κι αργότερα όταν έκανε τη μεγάλη καριέρα στη Σκάλα του Μιλάνου, για τους Ιταλούς δεν ήταν η Ιταλίδα. Οι συνάδελφοί της ήταν ανταγωνιστικοί, ιδιαίτερα η Ρενάτα Τεμπάλντι, της έκαναν πόλεμο, τη θεωρούσαν παρείσακτη. Η ίδια η Κάλλας έλεγε πως είχε δύο πρόσωπα: τη Μαρία και την Κάλλας».

Η συγγραφέας Γκούνα Βεντ ακολουθει στο βιβλίο της μια διαδρομή πάνω στην κόψη που διχάζει τα δύο πρόσωπα, το ιδιωτικό και το καλλιτεχνικό. Παρουσιάζει τα ασυμβίβαστα: την ασχημούλα και παχύσαρκη Κάλλας και την αδύνατη και κομψή πλέον πριμαντόνα. Περιγράφει τη σχέση της με την περίφημη Ιταλίδα μοδίστρα Ελβίρα Μπίκι, στην οποία έκανε μέσω αλληλογραφίας τις παραγγελίες των φορεμάτων που τα σχεδίαζε πολλές φορές η ίδια. Συχνά έμοιαζαν με τα φουστάνια της εύθραυστης Όντρεϊ Χέπμπορν. Ο μεγάλος θαυμασμός της για την κομψότητα της Χέπμπορν δεν μπορούσε να κρυφτεί. Ήθελε να της μοιάσει τόσο στο ντύσιμο όσο και στη γενικότερη στάση.