Φαινόμενα

Ιστορική… υστερία

Η διαμάχη για το βιβλίο Ιστορίας της ΣΤ΄ Δημοτικού μεταφέρεται στα τηλεπαράθυρα με αποτέλεσμα η δραματοποίηση και το συναίσθημα να εκτοπίζουν την ψυχραιμία που απαιτεί η καταγραφή της Ιστορίας
Μια ιστορικός, η κ. Σία Αναγνωστοπούλου, καλεσμένη στο δελτίο του Αlpha, προσπαθεί να αρθρώσει επιχειρήματα υπέρ της επιστημονικής γραφής της Ιστορίας, της απαλλαγμένης από συναισθηματισμούς και σκοπιμότητες. Απέναντί της- για την ακρίβεια σε τηλεπαράθυρο πάνω και αριστερά της- ο Γιώργος Αυτιάς λάβρος εναντίον της περίπου την καταγγέλλει ότι θέλει να στερήσει από τους Έλληνες την Ιστορία τους, τη μνήμη τους, με επίκεντρο των επιχειρημάτων του τους Μικρασιάτες πρόσφυγες, ως το απόλυτο σύμβολο εθνικής συμφοράς. Αρνείστε ότι υπήρξε η Μικρασιατική Καταστροφή; Αρνείστε ότι έφυγαν με μια ζακέτα ή και τίποτε… Μετά βίας αναγνωρίζονται οι λέξεις και κατανοούνται οι φράσεις. Μετά βίας γίνεται αντιληπτό το θέμα. Τ ο μένος ξαφνιάζει.

Προς τι το μίσος και ο αλληλοσπαραγμός; Μα για ένα βιβλίο Ιστορίας της ΣΤ΄ Δημοτικού των Μαρίας Ρεπούση, Χαρίκλειας Ανδρεάδου, Αριστείδη Πουταχίδη και Αρμόδιου Τσίβα, που εναντίον του εξαπολύονται μύδροι επειδή προσπαθεί να απεμπλέξει την υπόθεση της κήρυξης της ανεξαρτησίας του ελληνικού κράτους το 1821 από την Εκκλησία και να δημιουργήσει, πρώτη φορά στην ιστορία της εγχώριας εκπαίδευσης, πολιτική εθνική συνείδηση στους Ελληνόπαιδες.

Το βιβλίο προσπαθεί να πει με το όνομά τους όσα απέφευγε η μυθολογία περί «ηρωικού και περιούσιου» έθνους και δεν αναφέρει τα περί «κρυφού σχολειού», γεγονός άλλωστε που δεν επιβεβαιώνεται ιστορικώς, καθώς θεωρείται ένας από τους μύθους που δημιουργήθηκαν προκειμένου να εξαρθεί ο ρόλος της Εκκλησίας στη συγκρότηση του νέου ελληνικού κράτους. Αλλά ακριβώς αυτό είναι που προκαλεί το μένος ρασοφόρων εναντίον όσων επιχειρούν να διαχωρίσουν την ελληνική Ιστορία από τις εκάστοτε πολιτικές αντιπαραθέσεις που την κάνουν πεδίο τους και κατ΄ επέκταση και από την κηδεμονία της εκκλησιαστικής μυθολογίας περί άρρηκτης σχέσης Ορθοδοξίας και συγκρότησης σύγχρονου ελληνικού κράτους .

Σε τηλεπαράθυρο του δελτίου του Αlpha ενώνει τη φωνή του, μάλλον τις κραυγές του, με εκείνες του Γιώργου Αυτιά και εκπρόσωπος της Εκκλησίας που επιμένει ότι χωρίς αυτήν δεν θα υπήρχε ελληνικό κράτος. Ο Αυτιάς πάλι είναι έξαλλος γιατί στο βιβλίο η αναφορά στη Μικρασιατική Καταστροφή υπολείπεται του μεγέθους του τραγικού γεγονότος. Προσπαθεί η επιστήμων κ. Σία Αναγνωστοπούλου να εξηγήσει πως δουλειά του ιστορικού δεν είναι η δραματοποίηση, αλλά το εντελώς αντίθετο. Ουδείς την ακούει.

Το ακλόνητο επιχείρημα του Γιώργου Αυτιά είναι ότι «το νησί του απέχει 800 μέτρα από τα τουρκικά παράλια». Προφανώς η εγγύτητα της γενέθλιας γης του ανδρός με τόπο όπου συνέβησαν ιστορικά γεγονότα προσδίδει αδιαμφισβήτητη ιστορική κρίση στη σκέψη του. Προσπαθεί να του εξηγήσει η κ. Αναγνωστοπούλου ότι είναι διαφορετική η συναισθηματική σχέση με τα γεγονότα, κάτι που είναι σε θέση να γνωρίζει προσωπικώς ως εγγονή Μικρασιατών .

Αλλά είναι αδύνατον να της επιτρέψει να αρθρώσει λέξη η εθνικοπατριωτική έξαρση και η λαγνεία του συναισθήματος, με την οποία περιβάλλει κάθε αναφορά στους Μικρασιάτες ο παρουσιαστής που έχει αναλάβει προσωπικώς την προστασία της «ιστορικής μνήμης» του έθνους.

Ποιος θα αμφισβητήσει την αυθεντία του άλλωστε, η οποία βασίζεται στην τρίωρη καθημερινή παρουσία του στο γυαλί, και τα ειλικρινή του συναισθήματα για τους Μικρασιάτες πρόσφυγες, στων οποίων το δράμα αυτομάτως συμπαρίσταται ως επαγγελματίας συμπαραστάτης κάθε ταλαιπωρημένου Έλληνα πολίτη. Η τηλεοπτική του περσόνα είναι πολύ περισσότερο αξιόπιστη από την ψυχραιμία οποιουδήποτε ιστορικού, που αρνείται το συναίσθημα.


Πώς να κρίνεις χωρίς κριτήρια

Το δράμα αυτού του τόπου δεν είναι ένα ή δύο βιβλία που δεν ανταποκρίνονται στις αντιλήψεις περί πολιτικής εκμετάλλευσης της Ιστορίας αλλά ότι έχει φτάσει να συζητά γι΄ αυτήν με όρους τηλεοπτικούς.

Ότι έχουν άποψη όχι απλώς για τη συγγραφή της αλλά και για τη διδασκαλία της πανελίστες εκπρόσωποι της Εκκλησίας και παρουσιαστές εκπομπών των οποίων η καριέρα έχει βασιστεί στην τηλεθέαση των δακρύων. Και ότι η συντήρηση των στερεοτύπων περί ηρωικών, συναισθηματικών και θεοσεβούμενων Ελλήνων, χαρακτηριστικά που εκ παραδόσεως φέρουν οι τηλεαστέρες (για να είναι ιδανικοί εκπρόσωποι του Νεοέλληνα μικροαστού), έχει μεγαλύτερη σημασία για την τηλεόραση από την υπευθυνότητα δασκάλων και επιστημόνων απέναντι στους μαθητές τους και την εποχή τους.