Χωρίς ελπίδα και φόβο

O Νίκος Καζαντζάκης πριν ολοκληρώσει τους 33.333 στίχους της «Οδύσσειάς» του δημοσίευσε κάποια αποσπάσματα σε λογοτεχνικά περιοδικά. Ήθελε να δει πώς θα υποδέχονταν αναγνώστες και ομότεχνοι το «μεγαλόπνοο» έργο του. Στη «Νέα Εστία» του 1928 όμως πέρασε μια απομίμηση των στίχων του σαν να επρόκειτο για συνέχεια των προηγουμένων.

Η διάψευση της πατρότητας του αποσπάσματος ήρθε με επιστολή του Ν. Καζαντζάκη από τη Μαντζουρία. Ο διευθυντής της «Ν. Εστίας» Γρηγόριος Ξενόπουλος βρέθηκε σε δύσκολη θέση, γιατί «καλή τη πίστει» τους φιλοξένησε, πολλώ μάλλον που εκείνον τον καιρό δεχόταν έντονη κριτική και αμφισβήτηση. Προσπάθησε λοιπόν να μειώσει τη σημασία του γεγονότος υποστηρίζοντας ότι συμβαίνει συχνά στα παρισινά περιοδικά. Το απέδωσε στον Ναπολέοντα Λαπαθιώτη, ο οποίος «διαπρέπει εδώ στις παρωδίες». Πράγματι, οι νόθοι στίχοι έδειχναν πως είχαν γίνει από έμπειρο και τεχνίτη στιχουργό. Ίσως γι΄ αυτό ο Καζαντζάκης δεν έδειξε να πικράθηκε από το «αστείο». Ο Οδυσσέας του όμως δεν είχε την ανταπόκριση που περίμενε ο δημιουργός του.