«Τα βυζιά επέστρεψαν…»

ΤΟ ΙΕΡΟ ΣΤΗΘΟΣ, ΤΟ ΕΡΩΤΙΚΟ
ΣΤΗΘΟΣ, ΤΟ ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΣΤΗΘΟΣ.
ΣΤΗΘΟΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΣΤΗΘΟΣ
ΚΑΙ ΙΑΤΡΙΚΗ. Η ΜΕΡΙΛΙΝ ΓΙΑΛΟΜ
ΓΡΑΦΕΙ ΜΙΑ ΕΜΠΕΡΙΣΤΑΤΩΜΕΝΗ ΜΕΛΕΤΗ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΝΑΙΚΕΙΟ ΣΤΗΘΟΣ ΤΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ 25.000 ΧΡΟΝΙΑ. ΤΟ ΞΕΡΑΤΕ ΟΤΙ ΕΠΙ ΝΑΖΙΣΤΙΚΟΥ ΚΑΘΕΣΤΩΤΟΣ ΟΙ ΓΕΡΜΑΝΙΔΕΣ ΜΑΝΕΣ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΝ ΣΕ ΑΥΣΤΗΡΑ ΤΕΣΤ, ΓΙΑ ΝΑ ΕΞΑΚΡΙΒΩΘΕΙ ΠΟΣΟ ΑΚΡΙΒΩΣ ΓΑΛΑ ΠΑΡΗΓΑΝ;
«Τα βυζιά επέστρεψαν», σημειώνει μια πολυσυζητημένη γελοιογραφία στο περιοδικό «Τhe Νew Υorker» (19.12.94). Τζέιν Μάνσφιλντ, Μέριλιν Μονρόε, Πάμελα Άντερσον. Καμιά από τις τρεις δεν είναι γνωστή για τις επιδόσεις της στην κβαντομηχανική. Η ερωτική διάσταση του γυναικείου στήθους υπήρξε κατά κύριο λόγο αντρική υπόθεση. Όμως το γυναικείο στήθος δεν αντιμετωπίστηκε απλώς ως σκοτεινό αντικείμενο του πόθου στη διάρκεια της ανθρώπινης ιστορίας. Αυτό έδωσε, με αρκετά αυθαίρετο έως σκανδαλιστικό τρόπο, την ονομασία στο είδος: «Ο όρος θηλαστικά (mamalia)- που κυριολεκτικά σημαίνει “από τον μαστό”- εμπεριέχει όλα τα ζωοτόκα όντα με τρίχωμα, τρία ωτιαία οστά και καρδιά τεσσάρων κοιλοτήτων». Πρόκειται για τη συμβολή του γιατρού και βοτανολόγου Λίνναιου στην ιστορία του στήθους, η οποία ξεσήκωσε ισχυρές αντιδράσεις: «Η παρουσία μαστών που παράγουν γάλα είναι, σε τελευταία ανάλυση, μόνο ένα από τα χαρακτηριστικά των θηλαστικών και ένα χαρακτηριστικό που βρίσκεται μόνο στα μισά ανθρώπινα όντα», παρατήρησαν ιστορικοί των επιστημών. Ακριβώς. Όμως η εμμονή του 18ου αιώνα με τα γυναικεία στήθη ήταν τέτοια, ώστε τα «τετράποδα» μετονομάστηκαν γρήγορα σε «θηλαστικά».

Η Μέριλιν Γιάλομ, σύζυγος του ψυχοθεραπευτή και ευπώλητου συγγραφέα Ίρβιν Γιάλομ, ερευνήτρια στο Ιnstitute for Women and Gender στο Πανεπιστήμιο Stanford, δημοσίευσε μια εμπεριστατωμένη μελέτη για την ιστορία του γυναικείου στήθους τα τελευταία 25.000 χρόνια. Τα εννιά κεφάλαια της μελέτης ορίζουν τις διαφορετικές οπτικές γωνίες εξέτασης του ζητήματος: Το ιερό στήθος/ Το ερωτικό στήθος/ Το οικιακό στήθος/ Στήθος και πολιτική/ Το ψυχολογικό στήθος/ Το εμπορικό στήθος/ Το στήθος στην ιατρική/ Το απελευθερωμένο στήθος/ Το στήθος σε κρίση.

Ο θηλασμός
Από τις θεές, τις ιέρειες, τις γυναίκες της Βίβλου, τις αγίες και τις μαντόνες, που αποκαλύπτουν το στήθος τους την ώρα του θηλασμού, μέχρι τα μπουκαλάκια με το γάλα της Παναγίας που πωλούνταν με την οκά στις εκκλησίες. Από τα μικρά ολοστρόγγυλα σαν μήλα στήθη έως τις βασίλισσες της σιλικόνης. Από τις μάνες που θηλάζουν τα μωρά τους έως τις επαγγελματίες τροφούς (το πρώτο γυναικείο επάγγελμα που καλοπληρώθηκε) και τις εταιρείες παραγωγής βρεφικού γάλακτος. Από τα δημοκρατικά στήθη της Γαλλικής Επανάστασης έως τον νομιμόφρονα θηλασμό για χάρη του κράτους. Από τη φροϋδική μονομανία με τα στήθη

Μarilyn Υalom

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΓΥΝΑΙΚΕΙΟΥ ΣΤΗΘΟΥΣ

ΜΤΦ. ΕΥΗ ΚΛΑΔΟΥΧΟΥ, ΕΚΔ. ΑΓΡΑ, 2006, ΣΕΛ.
462, ΤΙΜΗ: 24 #

έως την ύστερη ψυχοθεραπεία. Από τις ερωτικές αγγελίες ώς την Τσιτσιολίνα στην ιταλική Βουλή. Από τις μεσαιωνικές εγχειρήσεις στήθους έως τις σύγχρονες θεραπείες για τον καρκίνο του μαστού. Από τις κάθε είδους απαγορεύσεις έως την περίφημη φεμινιστική απελευθέρωση και το κάψιμο των σουτιέν. Το στήθος στην τέχνη, το στήθος στις επιστημονικές πραγματείες, το στήθος στα θρησκευτικά βιβλία, το στήθος στην ψυχανάλυση, το στήθος στην πολιτική, το στήθος στις πορνοφυλλάδες. Ο παιδαγωγός Ρουσό δεν διστάζει να δηλώσει πως στους άνδρες έχει δοθεί μυαλό για να σκέφτονται και στις γυναίκες στήθη για να θηλάζουν. Γύρω από τις αντιλήψεις του- και τις αντιλήψεις προγενέστερων σοφών ανδρών- για τη μητρότητα και τον μητρικό θηλασμό οργανώνεται μια σεξιστική θέαση του κόσμου, πολύ βαθιά εδραιωμένη στον δυτικό πολιτισμό: οι γυναίκες είναι από τη φύση τους δοτικά, στοργικά, εξαρτημένα όντα, με τάση αυτοθυσίας. Μάλιστα. Αυτά υποστηρίζει ο καλός κύριος Ρουσό, που εγκατέλειψε και τα πέντε του παιδιά στο βρεφοκομείο.

Στη Γαλλική Επανάσταση, οι γυναίκες που επέλεγαν να θηλάσουν τα παιδιά τους ήταν σαν να έκαναν δημόσια δήλωση υπέρ του νέου καθεστώτος. Όμως στις ΗΠΑ μέχρι τη δεκαετία του ΄90 μητέρες διώκονταν από δημόσιους χώρους (Οχάιο, Νέα Υόρκη) με την κατηγορία του θηλασμού.