Το ροκ του Ρωμιού

ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΕΝΩΝΕΙ ΤΗ ΜΥΘΙΚΗ ΑΝΤΙΓΟΝΗ,
ΤΗΝ ΙΠΤΑΜΕΝΗ ΠΑΡΑΓΚΑ ΤΟΥ ΨΥΡΗ
ΚΑΙ ΤΑ ΓΙΑΟΥΡΤΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΄50; ΤΟΝ ΓΡΗΓΟΡΗ
ΛΑΜΠΡΑΚΗ ΜΕ ΤΟΝ ΠΟΥΛΙΚΑΚΟ (ΚΑΙ
ΤΟΝ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΟ ΡΑΦΤΗ ΨΥΧΕΔΕΛΙΚΩΝ
ΚΟΣΤΟΥΜΙΩΝ ΤΟΥ); ΤΟΝ ΒΑΓΓΕΛΗ ΓΕΡΜΑΝΟ,
ΤΗ ΜΑΡΙΑ ΦΑΡΑΝΤΟΥΡΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΠΑΥΛΟ ΣΙΔΗΡΟΠΟΥΛΟ;
ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΜΑΝΩΛΗ ΝΤΑΛΟΥΚΑ,
Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΕΙΝΑΙ ΑΠΛΗ: ΑΝΗΚΟΥΝ
ΟΛΟΙ ΣΤΗ ΧΟΡΕΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΡΟΚ
Ροκ και ο Πασχάλης, ροκ και ο Λευτέρης Πούλιος. Ροκ το Πολυτεχνείο, ροκ και οι τεντιμπόηδες. Ροκ το μπούγκι μπούγκι που χόρευαν «νεαρές υπαρξίστριες» τη δεκαετία του ΄50, ροκ και οι Λαμπράκηδες. Και ο Σιδηρόπουλος αλλά και ο Ελύτης. Και ο Θ.Δ. (Μπούλης) Φραγκόπουλος (!!) και ο Τάσος Φαληρέας. Και «Ο τρόπος» των Ολύμπιανς, και το «Παπάκι» του Άσιμου, αλλά και «Το παλιό μου παλτό» της Σάννυς Μπαλτζή. Ο αυστηρός αναγνώστης αυτού του βιβλίου θα απαυδήσει από την ελαστικότητα του όρου «ελληνικό ροκ», όπως αυτή δομεί το βιβλίο. Και ίσως σκεφτεί ότι ο εκδρομικός ενθουσιασμός με τον οποίο ο συγγραφέας αντιμετωπίζει την έκθεση του (ομολογουμένως πλούσιου) υλικού του, χαρακτηρίζεται μάλλον αποτελεσματικότερα από εκείνον τον παλιό στίχο του Κραουνάκη: «Ροκ είναι να ΄χεις, είναι να πίνεις, κι άμα δεν έχεις τότε να δίνεις- αυτό είναι ροκ».

Υπάρχει λοιπόν ελληνικό ροκ; Στην απίστευτα αφελή αυτή ερώτηση το βιβλίο απαντάει με έναν έμμεσο, αφοπλιστικά ειλικρινή τρόπο: Ελληνικό ροκ είναι ό,τι εμείς έχουμε ανάγκη να ονομάσουμε έτσι. Ο συγγραφέας ουσιαστικά προσπαθεί να γράψει την ιστορία της νεανικής κουλτούρας στην Ελλάδα, καταχρηστικά ονομάζοντας την εξιστόρησή του «εποχές του κλασικού ροκ στην Ελλάδα». Αρχίζει αδύναμα από την περίοδο της Κατοχής και του Εμφυλίου («Η εποχή του Χάους»), προχωρά με καλύτερο υλικό στη δεκαετία του ΄50, την «Εποχή της Παράγκας» του Σίμου του Υπαρξιστή, του ροκ εν ρολ των τεντιμπόηδων, του νόμου 4000, του βίαιου κουρέματος (όπου πρωτοστατεί ο μετέπειτα χουντικός Λαδάς, κουρεύων άπλυτους μακρυμάλληδες χίπις «όχι διά να τους κόψω τα μαλλιά, αλλά διά να τους κόψω τη νοοτροπία

Μανώλης Νταλούκας

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΡΟΚ

ΕΚΔ. ΑΓΚΥΡΑ ΣΕΛ. 408, ΤΙΜΗ: 25 #

που ήταν καταστρεπτική και για αυτούς τους ιδίους και για την Πατρίδα»).

Η αφήγηση ονομάζει τα επόμενα χρόνια (΄60- ΄67) «Εποχή της Χρυσής Νεολαίας» κι εδώ υποβάλλει ένα επιχείρημα ενδιαφέρον: ότι η σχετικά ελαφριά νεανική κουλτούρα των αρχών του ΄60 («τα μπραδεροσιστεράκια» του Νίκου Μαστοράκη και οι στριγκλιές ενώπιον Φόρμιγξ), δεν πρέπει να θεωρείται άσχετη με την παράλληλη κινητοποίηση της νεολαίας, τους Λαμπράκηδες και το 1-1-4 και, κυρίως, δεν πρέπει να υποτιμάται ο ρόλος της στη μετέπειτα αφύπνιση κατά τη διάρκεια της δικτατορίας. Το πραξικόπημα άλλωστε θα γίνει τρεις μόλις μέρες μετά την επεισοδιακή συναυλία των Ρόλινγκ Στόουνς στην Αθήνα, τότε που ο Πουλικάκος, άρτι αφιχθείς από το Λονδίνο, σκέφτεται σοβαρά να ρίξει LSD στη λίμνη του Μαραθώνα «για να αλλάξει τη νοοτροπία της μιζέριας». Συμβολικά, μια δυναμική μένει εκκρεμής. Θα είναι όμως η νεανική κουλτούρα, όπως και αν την ονομάσει κανείς, ροκ, ποπ, ή κατά τον Σαββόπουλο απλώς «άστεγη», που τελικά θα εκφράσει την πιο ουσιαστική πολιτιστική αντίσταση εναντίον της χούντας.