Τα μαθηματικά έγιναν κόμικς

Το ιστορικό-μαθηματικό κόμικς των Απόστολου Δοξιάδη και Χρίστου Παπαδημητρίου, με τίτλο «Logicomix», αγοράστηκε από τον εκδοτικό οίκο Bloomsbury πριν καν ολοκληρωθεί

«Είναι ένα ιστορικό μυθιστόρημα ιδεών σε κόμικς», λέει ο συγγραφέας Απόστολος
Δοξιάδης στα «ΝΕΑ». «Είναι το πιο συναρπαστικό πράγμα που έχω κάνει στη ζωή
μου», προσθέτει ο καθηγητής του Πανεπιστημίου του Μπέρκλεϊ, από τους πλέον
ειδικούς παγκοσμίως στους υπολογιστές, Χρίστος Παπαδημητρίου. Ο λόγος για το
«Logicomix», ένα «γραφικό μυθιστόρημα» (graphic novel), ένα κόμικς με άλλα
λόγια που αφηγείται την ιστορία τής δημιουργίας των ηλεκτρονικών υπολογιστών
μέσω της προσωπικής περιπέτειας ορισμένων φωτισμένων μαθηματικών μυαλών, όπως
ο Μπέρτραντ Ράσελ, ο Λούντβιχ Βιτγκενστάιν, ο Κουρτ Γκέντελ και ο Άλαν
Τιούρινγκ.

Το μυθιστόρημα είναι έτοιμο κατά τα δύο τρίτα, ήδη όμως τα δικαιώματά
του εξασφάλισαν σε Αγγλία, ΗΠΑ και Καναδά, ύστερα από δημοπρασία, οι οίκοι
Bloomsbury και Bloomsbury USA. Το κόμικς, έκτασης 300 σελίδων, γράφουν
κατευθείαν στα αγγλικά οι Απόστολος Δοξιάδης και Χρίστος Παπαδημητρίου, ενώ η
εικονογράφηση γίνεται επίσης στην Ελλάδα, από τους Αλέκο Παπαδημητρίου και Ανί
Ντι Ντονά, οι οποίοι διατηρούν ένα από τα καλύτερα ελληνικά animation studio,
το οποίο δουλεύει κυρίως με παραγγελίες από το εξωτερικό. Το βιβλίο θα
κυκλοφορήσει το 2008, τόσο στα αγγλικά όσο και στα ελληνικά (Εκδ. Ίκαρος).

Η μία από τις δύο ιστορίες του βιβλίου έχει πρωταγωνιστές τους ίδιους τους συγγραφείς

Όπως λέει στα «ΝΕΑ» ο Απόστολος Δοξιάδης, η προσπάθεια ήταν να κυκλοφορήσει το
βιβλίο από εκδότες που βγάζουν λογοτεχνία και όχι κόμικς. Ο Bloomsbury είναι
πρώτη φορά που βγάζει graphic novel και είναι ιδανική περίπτωση επειδή έχει
δημιουργήσει νέα εκδοτική εταιρεία (παράρτημα) στις ΗΠΑ και έχει μεγάλη
ρευστότητα (λόγω Χάρι Πότερ). Η δημοπρασία έγινε μέσω ατζέντη (της Κλερ
Κόνβιλ), η οποία μάλιστα θεωρεί ότι δεν χρειαζόταν καν να γραφτεί τόσο μεγάλο
μέρος του βιβλίου για να πουληθεί.

Στο βιβλίο υπάρχουν δύο παράλληλες ιστορίες. Η μία (καλύπτει περίπου το
ένα τρίτο του βιβλίου) έχει πρωταγωνιστές τους ίδιους τους συγγραφείς του
βιβλίου και την περιπέτειά τους να το γράψουν στην Αθήνα τού σήμερα. Το άλλο
έχει κύριο πρωταγωνιστή τον φιλόσοφο και μαθηματικό Μπέρτραντ Ράσελ, που μετά
την εισβολή των Γερμανών στην Πολωνία, τον Σεπτέμβριο του 1939, αναρωτιέται
πού έχει γίνει το λάθος. Είναι η περίφημη «κρίση των θεμελίων», εξηγεί ο
Χρίστος Παπαδημητρίου, που απασχόλησε τα πιο φωτισμένα μυαλά στις αρχές του
20ού αιώνα. «Αναζητούσαν την απόλυτη αλήθεια. Ο Ράσελ αφιέρωσε δέκα χρόνια από
τη ζωή του στην προσπάθεια να θεμελιώσει τα μαθηματικά και στο τέλος έγραψε
ένα τρίτομο χρονικό αποτυχίας. Το 1931, ο Κουρτ Γκέντελ διατύπωσε το θεώρημα
της μη πληρότητας, που λέει ότι τα μαθηματικά δεν μπορούν να θεμελιωθούν. Ο
άνθρωπος άρχιζε να καταλαβαίνει τους περιορισμούς του, ότι δεν είναι όλα
μετρήσιμα και προβλέψιμα. Τόσο στα μαθηματικά όσο και στη ζωή».

Η γέννηση των υπολογιστών

«Στη δεκαετία του ’30, ο καθένας ήθελε και μια άλλη μηχανή. Άλλος για να
κάνει μπίζνες, άλλος για να φτιάχνει βαλλιστικά όπλα. Τρεις – τέσσερις
μαθηματικοί και κυρίως ο Άλαν Τιούρινγκ, διατύπωσαν τη θεωρία της
οικουμενικότητας, ότι μπορεί να έχουμε μια μηχανή που να τα κάνει όλα, ανάλογα
με το σόφτγουερ.

Και γεννήθηκαν οι υπολογιστές», λέει ο Χρίστος Παπαδημητρίου.

Ίσως το πιο σκοτεινό και ανεξερεύνητο σημείο, ώς τώρα, προσθέτει ο
Απόστολος Δοξιάδης, είναι ότι «από αυτή τη μάχη με τη λογική, πολλοί
επιστήμονες τρελάθηκαν.

Ακόμη και ο Ράσελ που δεν τρελάθηκε, έζησε όλη του τη ζωή με τον φόβο
της διανοητικής διαταραχής».

INFO

Οι Απόστολος Δοξιάδης και Χρίστος Παπαδημητρίου θα μιλήσουν για τη συγγραφή
του βιβλίου τους τη Δευτέρα, 27 Νοεμβρίου στις 19.00, στο Ευγενίδειο Ίδρυμα.
Θα μιλήσει επίσης ο Τεύκρος Μιχαηλίδης για το βιβλίο του «Πυθαγόρεια Εγκλήματα»