Δρόμοι

Ο Κρεγκ Μάρεϊ…

… ο Βρετανός πρεσβευτής στο Ουζμπεκιστάν μέχρι το 2004 έγραψε ένα τρομακτικό
και αποκαλυπτικό βιβλίο («Δολοφονία στη Σαμαρκάνδη») για όσα έζησε εκεί. Δεν
είναι να απορεί κανείς που τον έδιωξε το Φόρεϊν Όφις. Όταν κάποτε τον ρώτησε ο
δημοσιογράφος Ρόμπερτ Ραντ αν υπάρχει γιατρειά για τα προβλήματα αυτής της
χώρας, εκείνος αποκρίθηκε: «Πρέπει πρώτα να ξεφορτωθεί κανείς ολόκληρη τη
σημερινή ηγεσία. Να μη μείνει κανένας».

Διεθνείς…

… οργανισμοί όπως η Παγκόσμια Τράπεζα και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο
στηρίζουν πρόθυμα το καθεστώς του Καρίμοφ, σε μια χώρα όπου τα 26 εκατομμύρια
των κατοίκων της είναι σκλαβωμένα στη μονοκαλλιέργεια βαμβακιού (με παιδική
εργασία και φοιτητές που τους παίρνουν από τα θρανία για να τους πάνε στα
χωράφια). Μόνο η ουζμπεκική μαφία – συχνά συνεργαζόμενη και με μαφίες άλλων
εθνοτήτων – είναι ελεύθερη να κερδίζει από τις παράνομες δραστηριότητές της
(μια από τις πιο προσοδοφόρες είναι οι «επενδύσεις» στην ακμάζουσα αγορά
ακινήτων). Ο Μάρεϊ είναι πεπεισμένος ότι τα προβλήματά του με το Φόρεϊν Όφις
προήλθαν από την αμερικανική άποψη ότι ο Καρίμοφ είναι πολύτιμος στον πόλεμο
κατά της τρομοκρατίας.

Στην Τασκένδη…

… μολονότι συχνά ρίχνουν το φταίξιμο σε ισλαμιστές για τις συχνές
βομβιστικές επιθέσεις, πολλοί πιστεύουν πως τις βόμβες τις βάζουν οι ίδιες οι
αρχές για να δικαιολογούν την παρουσία τους στη συμμαχία κατά της τρομοκρατίας
(και τα έσοδά τους από αυτήν). Ο πρόεδρος Καρίμοφ παραμένει στην εξουσία, αφού
έδωσε στον εαυτό του τρεις παρατάσεις, με την υποστήριξη συμμοριών και με τη
δύναμη της αστυνομικής καταστολής. Από τότε που πάτησε το πόδι του στην
Τασκένδη, ο Μάρεϊ άρχισε να πηγαίνει σε συναντήσεις αντιφρονούντων και να
μιλάει ανοιχτά εναντίον της πολιτικής του Καρίμοφ, στέλνοντας σχετικά
τηλεγραφήματα στο Λονδίνο. Μια φορά επιχείρησε να παραβρεθεί σε μια συνάντηση
κομμάτων της αντιπολίτευσης. Το άλλο πρωί, ο οργανωτής της, ο καθηγητής
Μιρσαΐντοφ, βρήκε το πτώμα του δεκαοκτάχρονου εγγονού του Αβάζοφ πεταμένο στον
δρόμο έξω από το σπίτι του. Ο Μάρεϊ είδε φωτογραφίες τις οποίες είχε πάρει η
μητέρα του αγοριού, που είχε φυλακιστεί στο γκουλάγκ του Γιασλίκ. Παθολόγοι
στο Πανεπιστήμιο της Γλασκώβης εξέτασαν τις φωτογραφίες και κατέληξαν στο
συμπέρασμα πως οι δολοφόνοι του Αβάζοφ τον είχαν χτυπήσει άσχημα κι ύστερα τον
είχαν πνίξει σε βραστό νερό.

Παρόμοιο…

… τραγικό τέλος είχε τις προάλλες στην Τασκένδη και ένας Έλληνας καθηγητής
της Φιλολογίας (παιδικός φίλος), ο Γιώργος Τριάρχης, που δίδασκε ελληνικά σε
700 φοιτητές του πανεπιστημίου της πόλης. Είχε προλάβει να καταγγείλει τη
δράση της μαφίας της Τασκένδης. Το πλήρωσε με τη ζωή του. Η ιατροδικαστική
έκθεση γράφει: «Βαριές κακώσεις κεφαλής και θώρακος, στοιχεία στραγγαλισμού
δι’ ανθρωπίνων χειρών, ανθρωποκτονία». Δολοφονία στη Σαμαρκάνδη, δολοφονία
στην Τασκένδη, δολοφονίες παντού.