Ώδινεν όρος και έτεκε μυν

Περιληπτικά, fast οχήματα, fast πλεούμενα, fast δράση, fast ρυθμοί, fast
έρωτες, fast σφαίρες με furious Λατινοαμερικάνους μαφιόζους και furious
Αμερικανούς μπάτσους μάς κάνουν «Fast and furious» και καθόλου «Miami vice»!

Sorry Μάικ. Εκείνο που μου έμαθε ο έρωτάς μου για τον κινηματογράφο είναι η
συνέπεια ουσίας και φωτογραφίας. Μόνο έτσι ο σκηνοθέτης αναδεικνύει και
υποστηρίζει το μεγαλείο του αισθήματος ανάμεσα στο σενάριο και στην οπτική.
Αλλιώτικα, όπως δήθεν είναι τα χλιδάτα restaurants που σερβίρουν φτηνή χημεία
σε πανάκριβα πορσελάνινα πιάτα, έτσι δήθεν είναι και οι ταινίες που μηρυκάζουν
μασημένες τροφές με εικαστικές αναλαμπές. Η δικτατορία της διαλεκτικής σχέσης
μορφής – περιεχομένου είναι απόλυτη και «σταλινική». Η δημοκρατία είναι για
την κοινωνία, την ψηφοφορία και την πολιτική και καθόλου για την καλλιτεχνία.
Πάει τέλειωσε!

«Miami vice». Όμορφη ταινία σαν άδεια κούκλα

Το εξηγώ. Περισσότερο συνεπής με τους στόχους και τα εργαλεία που
επέλεξε είναι ο σκηνοθέτης της χαζοκομεντί «Τα χαλάσαμε» απ’ ό,τι ο οιοσδήποτε
καλλιτέχνης που αναπαράγει παλιές, ξεφτισμένες συνταγές με σύγχρονα μέσα.
Δηλαδή, γυαλισμένη φωτογραφία, γυαλισμένο περιεχόμενο. Βρώμικη φωτογραφία,
βρώμικη ιστορία. Όλα τ’ άλλα είναι αμηχανία, παγίδα, κοροϊδία. Πιο απλά.
Απαγορεύεται να φοράς σ’ έναν χάρτινο, σχηματικό μπάτσο τη φθαρμένη στολή ενός
ανάποδου «Σέρπικο». Τέτοιες λαθροχειρίες τις ξεφυλλίζω στα περιοδικά μόδας που
πλασάρουν την τελευταία συλλογή του Valentino με ομιχλώδεις, σκοτεινές και
κατά βάθος επιτηδευμένα βρώμικες καλλιτεχνικές πόζες. Η πρόθεση αυτονόητη και
κατανοητή. Ο φωτογράφος θέλει να εντυπωσιάσει τον αμφιβληστροειδή του
καταναλωτή. Αυτό το δέχομαι και το καταλαβαίνω. Όταν όμως ένας Μάικλ Μαν των
«Μοϊκανών», της «Έντασης» και του «Insider» εκποιεί την αναμφισβήτητη
επιδεξιότητά του και τις αιρετικές ανησυχίες του, αναπαράγοντας το πασίγνωστο
δίπολο του καλού πράκτορα του FBI και του κακού Λατινοαμερικάνου μαφιόζου της
κοκαΐνης, ε, αυτό με τίποτα δεν το δέχομαι – αλλά φυσικά το καταλαβαίνω!

Και το καταλαβαίνω, αφού οι λόγοι που επέβαλαν αυτή την εκποίηση και
αυτή τη μεταμόρφωση είναι ολότελα εισπρακτικοί. Παράδειγμα; Όλα. Από τον
παραπλανητικό τίτλο μέχρι την τελευταία σκηνή. Πού αναφέρεται το «Miami vice»;
Φυσικά στην ομότιτλη τηλεοπτική σειρά. Όμως επί της ουσίας, δηλαδή της
ίντριγκας, ουδεμία σχέση με τα επεισόδια της σειράς.Οι παραγωγοί και ο Μαν
απλώς αναστατώνουν τα αντανακλαστικά της μνήμης των θεατών. Πάμε παρακάτω. Τι
και ποιος εκ των ηρώων είναι «βρώμικος», ανάποδος, διαφορετικός; Μήπως η
(Κινέζα) Γκονγκ Λι που παριστάνει τη μιγάδα και μάνατζερ ενός Λατίνου των
ναρκωτικών; Σιγά την πρωτοτυπία. Μήπως ο φλογερός έρωτας του good guy Κόλιν
Φάρελ με την bad girl Γκονγκ Λι; Μα, ναι, ρε παιδιά, αυτή η σχέση παραπέμπει
στην «Καζαμπλάνκα».

Τότε; Α, ναι, κατάλαβα. Επίδειξη σκηνοθεσίας. Μα, είναι μέσα στους τρεις
μάχιμους filmmakers του Χόλιγουντ. Επίδειξη φωτογραφίας. Μα, τη χειρίζεται
όπως ο μάγος το καπέλο και τους λαγούς. Επίδειξη μουσικής. Μα δεν υπάρχει
ταινία του Μάικλ Μαν που να μην εμπεριέχει εξαιρετική συλλογή (παρεμπιπτόντως,
σπεύσατε να την αγοράσετε, θα ενθουσιαστείτε). Επίδειξη Γκονγκ Λι. Μα, κι αυτό
αναμενόμενο. Η σαραντάρα Κινέζα είναι τόσο αλαβάστρινη που κάνει οποιαδήποτε
εικοσάρα να μοιάζει με πενηντάρα. Κάπου εδώ τελειώνουν τα προτερήματα και
αρχίζουν τα ναι μεν αλλά, με τον εξής συλλογισμό. Ο Κόλιν Φάρελ, πρωταθλητής
πάσης φύσεως και χρήσεως πυροβόλων όπλων, κάθε τύπου fast and furious
αυτοκινήτων, όλων των ταχύπλοων σκαφών, φυσικά αφοσιωμένος μέχρι μυελού οστών
στον νόμο και στην τάξη, αφού θα εξαφανίσει από προσώπου γης κάθε ίχνος
μαφίας, στο φινάλε θα παραμερίσει προσωρινά τα ιδανικά του χάριν της καρδιάς
του και θα ελευθερώσει την Γκονγκ Λι, δηλαδή το μεγάλο αίσθημά του. Αν τώρα
αυτό το στίγμα της μικρής αλλά ολότελα δικαιολογημένη προδοσίας, αυτό δηλαδή
το άλλοθι της ταινίας, λειτουργεί και ως καλλιτεχνικό άλλοθι του θεατή, ε,
τότε όχι μόνο ο Μάικλ Μαν, αλλά και εσείς. Ώδινεν όρος και έτεκε μυν!

Με δυο λόγια: Δύο σκληροπυρηνικοί πράκτορες του Μαϊάμι και του FBI, ο
Σόνι (Κόλιν Φάρελ) και ο Ρικάρντο (Τζέιμι Φοξ), μεταμφιεσμένοι σε άριστους
μεταφορείς ναρκωτικών, διεισδύουν σε γιγαντιαία λατινοαμερικάνικη μαφία που
λειτουργεί με την κάλυψη του αρχηγού της τοπικής αντικατασκοπίας και που ως
οικονομικό διαχειριστή διαθέτει μια φιλόδοξη Κινεζοκουβανή ονόματι Ιζαμπέλα
(Γκονγκ Λι). Η κατάσταση ξεφεύγει από κάθε έλεγχο όταν ο κτηνώδης αρχηγός της
αντικατασκοπίας αρχίζει να υποπτεύεται τους δύο Αμερικανούς και ο Σόνι να
ερωτεύεται την Ιζαμπέλα.

Φλαμένκο α λα μπαλέτο

Μέσα στους πρώτους, ο έσχατος και συνταξιούχος Κάρλος Σάουρα, ηλικίας 74 ετών
παρακαλώ, αλλά κοτσονάτος σαν τον Αντόνιο Κανάλες, ενός εκ των σπουδαιότερων
χορευτών που με τις πιρουέτες και τον πυρετό του ανάγκασε μια Πλισέσκαγια να
ορκιστεί στο φλαμένκο και το όνομά του!

Το «Iberia», αγαπητοί μου, είναι καθαρή μορφή Τέχνης. Μια εκρηκτική συνουσία
Γλυπτικής, Φωτογραφίας, Μουσικής, Χορού και απόλυτου αισθησιασμού. Επουράνιοι
ήχοι, θεσπέσιες εικόνες, χωρίς τίποτα το περιττό. Πώς έγινε αυτό; Εντελώς
θεατρικά και όμως ολότελα κινηματογραφικά. Σαν ένα ατελείωτο βιντεοκλίπ χωρίς
ίχνος ηλεκτρονικού υπολογιστή και χωρίς κανένα κόλπο τεχνολογίας. Όλα, από τα
καυτά κορμιά των χορευτών. Κι όμως, η μαγεία, διοχετευμένη από τα επίσης
χειροποίητα ηχεία του Σάουρα, μεταμορφώνει μια συνηθισμένη αίθουσα χορού σε Γη
της Επαγγελίας. Επί δύο ώρες παρελαύνουν όλες οι τοπικές μουσικές και
χορευτικές παραδόσεις της Νότιας Ισπανίας με επίκεντρο τη Σεβίλλη, με χορευτές
από την αφρόκρεμα της Ισπανίας και μουσικούς που καταφέρνουν να μετατρέψουν το
«δημοτικό» σε κλασικό και το φλαμένκο σε μπαλέτο επιπέδου Μπολσόι.

«Iberia». Μουσικο-χορευτικό διαμάντι

Με δυο λόγια: Ο τίτλος (Iberia) εμπνευσμένος από το ομώνυμο κλασικό
έργο του Isaac Albeniz, μια σουίτα για πιάνο. Σε μια συνηθισμένη αίθουσα χορού
συγκεντρώνονται οι καλύτεροι μουσικοί και χορευτές από διάφορες περιοχές της
Νότιας Ισπανίας (Αντόνιο Κανάλες, Σάρα Μπάρας, Αΐντα Γκόμεζ Εστρέλα Μορέντε)
και η παράδοση διασταυρώνεται με την έντεχνη μουσική και ο πυρετός του
αυτοσχεδιασμού με την αυτοματοποίηση του οργανωμένου μπαλέτο.

Ο ράπερ και οι λευκοί κουρσάροι

«10 βάρκες» (10 Canoes) του Ρολφ Ντε Χέερ. Ανθρωπολογικές, τελετουργικές
αναπαραστάσεις αρχαίων ιθαγενών της Αυστραλίας, των οποίων οι απόγονοι
εξολοθρεύτηκαν μέχρις ενός από λευκούς κουρσάρους τυχοδιώκτες και χιλιάδες
αποβράσματα της Βρετανικής Αυτοκρατορίας. Ο Ντε Χέερ μιμείται τον πριμιτίφ
(πρωτόγονο) καλλιτέχνη, προκειμένου να αποκαλύψει τον αυθεντικό πρωτογονισμό
των αυτόχθονων (Αβοριγίνων) πρώτων κατοίκων της Αυστραλίας. Λάθος επιλογή,
λάθος προσέγγιση, πληκτική, κουραστική, επαναλαμβανόμενη και ενίοτε γελοία
περιγραφή. Προφανώς, δεν έχει δει το «Κυνήγι του λιονταριού με το τόξο» του
Ζαν Ρους. Δεν ήξερε; Δεν ρώταγε;

«Στα βήματα του πάθους» (Step up) της Αν Φλέτσερ. Μουσικοχορευτικό και
παιδαριώδες ηθικοπλαστικό με κέντρο βάρους τις political correct επιμιξίες.
Δηλαδή, λευκός, ορφανός, περιθωριακός ράπερ (Έρικ Φέιγκ) τα φτιάχνει με
πλούσια αρσακειάδα των βορείων προαστίων (Τζένιφερ Γκίμπγκοτ). Έτσι, εκείνος
εισάγεται με υποτροφία σε ακριβό κολέγιο κι εκείνη μαθαίνει ότι στο πεζοδρόμιο
κυκλοφορούν Νουρέγιεφ του χιπ χοπ. Καλοφτιαγμένο soundtrack με λείες, ολίγον
γλυκανάλατες επιφάνειες για χρήση και απόλαυση καλών οικογενειών!

Η γαλλική εκδοχή του «Fight club»

Όλα τα ‘χει ο μπαξές. Ακόμα και ασπρόμαυρη, γαλλική καλτ παρουσία με την
υπογραφή του πρωτοεμφανιζόμενου από τη Γεωργία Γκέλα Μπαμπλουανί. Το «13
Τζαμέτι» θα γίνει ριμέικ στα αμερικανικά και σίγουρα θα αποσπάσει τις
εντυπώσεις, όχι όμως διάρκεια και ουσία.

Από τις περιπτώσεις σκηνοθετών της μιας ταινίας. Μακάρι να διαψευστώ. Διότι το
πρώτο ημίωρο, φλύαρο και δανεικό από παλιές γαλλικές αστυνομικές ιστορίας. Το
τρίτο και τελευταίο ημίωρο, της ξενιτιάς και της προσφυγιάς. Ενδιαμέσως, το
ημίωρο με το ψαχνό. Όπου λειτουργεί στη διαπασών ο απόλυτος αμοραλισμός των
ημερών με προμετωπίδα «το μεροκάματο του τρόμου» και «ο θάνατός σου η ζωή
μου». Αλλά μια σκηνή δεν κάνει ολόκληρη ταινία (πρώτον). Αλλά χωρίς οργανική
και αισθητική σύνδεση, μια σκηνή δεν φέρνει την άνοιξη (δεύτερον). Αλλά και
σεναριακά, εντελώς ρεαλιστικά, είναι ανεξήγητα όλα αυτά (τρίτον). Με απλά
λόγια, ο Γεωργιανός υποτάσσει τα μέσα του (και σας βεβαιώ τα χειρίζεται με
μαεστρία έμπειρου σκηνοθέτη) στην υπηρεσία του εντυπωσιασμού. Μ’ αυτή την
επιφύλαξη, ό,τι και να μου έλεγε η Κριτική, εγώ θα το έβλεπα σαν ενδιαφέρον
σύμπτωμα της εποχής!

«13 Τζαμέτι». Βραβείο πρωτοεμφανιζόμενου σκηνοθέτη

Με δυο λόγια: Φτωχός μετανάστης καταλήγει από συμπτώσεις σ’ έναν
αληθινό εφιάλτη. Δεκάδες τζογαδόροι στοιχηματίζουν στη ρώσικη ρουλέτα με
υποψήφια θύματα μελλοθάνατους νέους. Ο τελευταίος που θα επιβιώσει απ’ αυτή
την τυφλή ρουλέτα θα βγει φορτωμένος με άφθονο χρήμα. Στην αρχή μία σφαίρα στη
θαλάμη, στη συνέχεια δύο, τρεις, τέσσερις, επομένως οι παίκτες έχουν μόλις 20%
πιθανότητες να βγουν ζωντανοί. Ο θάνατος όλων η ζωή του ενός και μοναδικού!

Ο πόλεμος ως εκδρομή

«Flyboys». Εναέρια, πολεμική περιπέτεια στη Γαλλία του Α’ Παγκοσμίου
Πολέμου με σκηνοθέτη τον Τόνι Μπιλ και πρωταγωνιστές τους Τζέιμς Φράνκο,
Ντέιβιντ Έλισον, Μάρτιν Χέντερσον και Ζαν Ρενό. Μια χούφτα Αμερικανάκια του
1916 καταφθάνουν στα πιο αιματοβαμμένα πεδία του Α’ Πολέμου, φορούν
σιδερωμένες στολές ιπτάμενων μαχητών, κοιμούνται σε πύργο με κατοικίδιο
λιοντάρι, γοητεύουν τις Παριζιάνες και κατατροπώνουν τους Γερμαναράδες.

«Flyboys». Έξι Αμερικανάκια κινάν για εκδρομή στον πόλεμο του ευρωπαϊκού… Ιράν!

Ο πόλεμος ως εκδρομή. Απομίμηση του «Top gun» χωρίς Τομ Κρουζ και απομίμηση
«Ιπτάμενου και τζέντλεμαν» χωρίς Ρίτσαρντ Γκιρ. Good night και bad luck!

Καρτούν με σάρκα και ψυχή

Με εντελώς «κατασκευαστικά» κριτήρια, πιο κουρδισμένη, διασκεδαστική και
ταυτόχρονα πνευματώδης παρουσία της εβδομάδας, το animation παραγωγής Στίβεν
Σπίλμπεργκ και Ρόμπερτ Ζεμέκις με την ονομασία «Monster house», δηλαδή
«Τερατόσπιτο» και σκηνοθέτη τον Τζιλ Κέναν.

Σημεία και τέρατα της εποχής. Όσο οι αμερικανικές παραγωγές με αληθινούς
ηθοποιούς τρέπονται σε άτακτη υποχώρηση προς το καρτούν, τόσο οι ήρωες των
καρτούν αποκτούν σάρκα και ψυχή. Ενώ δηλαδή ο άνθρωπος με φωνή
μετασχηματίζεται σε πλαστικοποιημένο χαρτί, το χάρτινο είδωλο μεταμορφώνεται
σε αληθινό άνθρωπο με αληθινή φωνή. Εδώ που τα λέμε, οι Αμερικανοί, άριστοι
γνώστες του animation, μερικές φορές και όταν οι συνθήκες και οι εμπνεύσεις το
επιτρέπουν, παραδίδουν μαθήματα αφηγηματικής πυκνότητας, μαύρου χιούμορ και
σκηνοθετικής δεξιοτεχνίας. Στην πρόσφατη παράδοση, αποτελούμενη από το «Ants»
με τη φωνή του Γούντι Άλεν, το «Νέμο», το «Γουάλας και Κρόμιτ» και τον
«Βασιλιά των λιονταριών, προστίθεται και το «Monser house», σεναριακής
επινόησης τριών γραφιάδων, με φωνές Στιβ Μπουσέμι, Μάγκι Γκίλενχαλ, Κάθλιν
Τέρνερ, Νικ Κάνον.

«Το τερατόσπιτο». Το καλύτερο καρτούν της πόλης

Προσέξτε την κορύφωση της αφηγηματικής διαδρομής και πώς συγχρονίζεται με τη
διαδρομή της αισθητικής, που αρχίζει από τον γραφικό νατουραλισμό και
καταλήγει στον μεταφορικό αλληγορικό σουρεαλισμό. Πώς δηλαδή μια απλοϊκή
οικογενειακή ιστοριούλα μετασχηματίζεται σε ταινία τρόμου με μπόλικη
διδακτική, κοινωνική σημασία. Πάρτε τα ένα προς ένα. Μόνο ένας πιτσιρικάς
μπορεί να δει αυτό που δεν βλέπουν οι μεγάλοι. Τι είναι αυτό; Μα φυσικά
ευαισθησία. Σωστό; Σωστό. Επομένως μόνο η φαντασία ενός τέτοιου ευαίσθητου
πιτσιρικά μπορεί να εκλάβει το διπλανό σπίτι σαν ζωντανό θηρίο έτοιμο να
κατασπαράξει κάθε εισβολέα. Όπως ακριβώς συμβαίνει με την «Κριστίνα» του Τζον
Κάρπεντερ αλλά και κάθε ταινία τρόμου όπου το φετίχ έχει μετατρέψει το
ουδέτερο υλικό αγαθό (σπίτι, αυτοκίνητο) σε ένα τερατικό, παμφάγο υποκείμενο,
έτοιμο να κατασπαράξει κάθε εισβολέα. Άρα, λέει ο Τζιλ Κέναν, η πεμπτουσία της
«κατοικίας» προσδιορίζεται από το περιεχόμενο (τους ενοίκους) και όχι από την
εξωτερική ομορφιά της. Πρώτα το εσωτερικό, ύστερα το εξωτερικό. Πρώτα ο
άνθρωπος ύστερα το υλικό αγαθό Σωστό; Ολόσωστο! Εν προκειμένω, το σπίτι
(δηλαδή το φετίχ, δηλαδή η στέγη της οικογενειακής ευτυχίας) είναι
στοιχειωμένο εκ γενετής, γιατί εντός αυτού ζούσε μια πάνχοντρη θηλυκή ύπαρξη
που, από τον χλευασμό της κοινωνίας, μετέτρεψε τα πάντα, από τα τούβλα μέχρι
την τελευταία σιδηρόβεργα σε λυσσασμένο τέρας. Όσο δηλαδή δεν συμφιλιωνόμαστε
αλλά πετροβολούμε το διαφορετικό (από την παχυσαρκία μέχρι τον μουσουλμανισμό)
τόσο αυτό θα μετασχηματίζεται σε τρομοκράτη και καταστροφέα. Ο μεγαλύτερος
εχθρός της ειρήνης, της συναίνεσης, του πολιτισμού και του ανθρωπισμού είναι η
ομοιομορφία. Εξαιρετικό!

Με δυο λόγια: Ένας πιτσιρικάς με δύο φίλους του πέφτουν πάνω σε κάτι
εξωφρενικό. Το διπλανό σπίτι ενός μονόχνοτου, μισάνθρωπου σκελετωμένου είναι
στοιχειωμένο και ζωντανό από τα κεραμίδια μέχρι το μπετόν. Όποιος βέβηλος
τολμήσει να πατήσει ακόμα και το γκαζόν κινδυνεύει να βρεθεί στο στομάχι αυτού
του τερατόσπιτου!