Δημοκρατία α λα πιτόγυρο

Ο Παναγιώτης Ψωμιάδης απολαμβάνει το σουβλάκι του. Και οι τηλεθεατές δεν… χορταίνουν στα δελτία ειδήσεων τα σόου των τελευταίων ημερών

Όσο τελειοποιείται η μέθοδος της τηλεοπτικής ενημερωτικής φαντασμαγορίας, χάρη
στον σκληρό ανταγωνισμό των δελτίων ειδήσεων, τόσο πιο πλούσια σε συστατικά
νεοελληνικής σουβλακοκουλτούρας γίνεται. Και δεν χορταίνουμε. Κάθε βράδυ στις
20.00 χωμένοι στους καναπέδες απολαμβάνουμε ταχυγεύματα σκανδαλοενημέρωσης.

Από τη μίζα και τον
Πανάγο-«που-δεν-γνώριζε-η-δεξιά-του-τι-ποιεί-η-αριστερά-του» και το καρτέλ των
γαλακτοβιομηχανιών, στις χειροπέδες των μιζαδόρων και μετά γρήγορα στις
καταγγελίες πολιτικών για βουλευτές που «χαρτζιλικώνονται» από επιχειρηματίες
για να τα βγάλουν πέρα με τις πολυέξοδες προεκλογικές εκστρατείες, άρα στο
ποιος πληρώνει ποιον, ποιος ελέγχει ποιον και για ποιο λόγο. Τούτο εστί και το
κορυφαίο ζήτημα των σύγχρονων δημοκρατιών και… πάμε από την αρχή! Το
πρόβλημα δεν είναι ότι αποκαλύπτονται τα σκάνδαλα. Αυτό συνιστά και την
κορυφαία λειτουργία του Τύπου στη σύγχρονη δημοκρατία. Αλλά ποια «δημοκρατία»
χαρακτηρίζει ακριβώς το σόου στο οποίο πρωταγωνίστησε ο κ. Ψωμιάδης; Ποια
είναι η ποιότητά της, όταν ένας εκλεγμένος νομάρχης απευθύνεται στον άνκορμαν
που τον έχει καλέσει για να του θέσει πολιτικά ερωτήματα με την αγοραία
έκφραση: «Να σου πω εσένα με την ωραία γραβάτα…» και εκείνος, αντί να του
κόψει τη φόρα, θυμίζοντάς του ότι ως πολιτικός οφείλει να επιδεικνύει ήθος
στον λόγο αν μη τι άλλο, προσπαθεί να βρει αναλόγου επιπέδου επιχείρημα για να
συνεχίσει την κουβέντα. Αλλά η εξασφάλιση «live» ενός Ψωμιάδειου σόου, το φτου
‘κα ‘πρω στους ανταγωνιστές είναι πάνω από κάθε κανόνα. Η ενημέρωση
αντιμετωπίζεται από την «οπτική γωνία» της τηλεοπτικής τεχνολογίας και το
«ζωντανό» ταυτίζεται με το αληθές, η εικόνα με το επιχείρημα. Έτσι είχαμε την
παγκόσμια αποκλειστικότητα ενός ενημερωτικού κωμειδυλλίου με αλήστου μνήμης
ατάκες: «Έχω χαλάσει πολλά λεφτά για πάρτη σου», ουρλιάζει ο Τράγκας στον
Ψωμιάδη. «Δεν είμαι γιουσουφάκι σου εγώ», του αντουρλιάζει εκείνος. Το
ξέσπασμα του στρατευμένου πάθους στην «ιδέα Ψωμιάδη» ενός
εκδότη-δημοσιογράφου-κεντρικού σχολιαστή σε δελτίο ειδήσεων συναντιέται με το
ξέσπασμα ενός πολιτικού – εκπροσώπου της αρσενικής παλικαροσύνης του έθνους.

Ανυπαρξία πολιτικού λόγου; Κι όμως, τα παθιασμένα προσωπικά ξεσπάσματα
βρίθουν κορυφαίων εννοιών βάσει των οποίων έχει συγκροτηθεί η νεοελληνική
δημόσια συνείδηση: πολιτικός-αρσενικός, δημοσιογράφος-στρατευμένος (το πού
κατά συνείδηση), αλλά και λεφτά-πολιτική υποστήριξη, πάθος της φυλής-άρνηση
κανόνα (του Έλληνος ο τράχηλος ζυγόν δεν υποφέρει κ.λπ.). Η γραμματική και το
συντακτικό αυτού του φαντασμαγορικού «πολιτικού λόγου», βασίζεται σε πιπεράτες
«παραβάσεις» του κανόνα διεξαγωγής δημόσιου πολιτικού διαλόγου. Είναι όμως ο
λαϊκός λόγος που αναγορεύει την «παράβαση» σε κουλτούρα της φυλής. Πολιτικοί
ανυπότακτοι σε καθιερωμένους κανόνες που επιβάλλει η δημόσια παρουσία τους,
κρίνονται συμπαθητικά ως sui generis και συσπειρώνουν την ελληνική «ανυπότακτη
λεβεντιά» στις εκλογές.

Νομιμοποιείται το ίματζ του «ατακτούλη» και ως εκ τούτου νομιμοποιείται και η
«συμπαθητική λεβέντικη ανυποταξία». Είναι πολύ κοντά η αίσθηση της
παντοδυναμίας του πολιτικού που έχει επιβληθεί με τον δικό του, τον προσωπικό
κανόνα, που έχει επιβάλει το ιδιωτικό στο δημόσιο και ακριβώς γι’ αυτό
αποθεώνεται από το τηλεοπτικό θέαμα ως ιδανικός πρωταγωνιστής του. Σόου ή όχι,
η αναπαραγωγή της κουλτούρας της «παράβασης» συνεχίζεται. Την ίδια αίσθηση
παντοδυναμίας αποκτά άλλωστε και ο δημοσιογράφος, που ακολουθεί την ίδια
τακτική των νομιμοποιημένων από την τηλεθέαση «λεβέντικων παραβάσεων». Διόλου
τυχαίο ότι ο «Ν»ομάρχης απευθύνθηκε στους δημοσιογράφους, όπως ο
«Δ»ημοσιογράφος στους πολιτικούς. Ποιος είναι αυτός ο δημοσιογράφος που μιλάει
στον Νομάρχη; Και ποιος είναι αυτός ο πολιτικός που αντιμιλάει στον
Δημοσιογράφο; Για να αντιπαρατεθούν οι μεν στους δε ανασύρουν τον κανόνα της
δημοκρατίας, την υπέρτατη αξία της υποταγής στους θεσμούς, τους νόμους, στους
τύπους και την ουσία της δημοκρατίας και εν τέλει στην «ηθική» της που ξυπνάει
και το θρησκευτικό αίσθημα.

Το ντελίβερι των 20.00

Έχουμε άφθονο υλικό για καταγγελίες «παραβάσεων». Με τη φωτογενή «λεβέντικη
ανυποταξία» στους δημοσιογραφικούς κανόνες που κάνει τηλεθέαση κι ας μη
διαμορφώνει πολιτική συνείδηση. Άλλωστε ο φωτογενής «Δ»ημοσιογράφος έχει
αναλάβει τη δημοκρατία προσωπικώς.

Αρκεί το θέαμα να διαθέτει τα πλέον εύγευστα χαρακτηριστικά της νεοελληνικής
κουλτούρας. Να είναι μια τηλεδημοκρατία πιτόγυρος με ξεροψημένες φλούδες από
μάζα κρεατώδους υλικού με δικαίωμα ψήφου, πασπαλισμένες με το μπαχάρι του
τσαμπουκά, ανακατωμένα με τη σκανδαλώδη ευοσμία του σκορδοκρέμμυδου, τυλιγμένα
όλα σφιχτά σε ομοιόμορφες τηλε-πίτες.