Δρόμοι

Ο πόλεμος…

… στον Λίβανο και η αποκάλυψη της τρομοκρατικής συνωμοσίας στο Λονδίνο
φέρνουν στην επιφάνεια δύο βαθιές λογικές που βρίσκονται σε ισχύ στη Μέση
Ανατολή. Από τη μια, η αναβίωση ενός μετώπου απόρριψης του Ισραήλ, αυτή τη
φορά υπό την αιγίδα του Ιράν. Από την άλλη, η διεύρυνση του χάσματος μεταξύ
σιιτών και σουνιτών, που φτάνει σε παροξυσμό στο Ιράκ και απειλεί να διαδοθεί
σε όλη την περιοχή. Οι δύο αυτές τάσεις δεν είναι καινούργιες, γράφει ο
ισλαμολόγος Ολιβιέ Ρουά στη «Φιγκαρό». Το μέτωπο άρνησης του Ισραήλ
εμφανίστηκε στα τέλη της δεκαετίας του ’70, όταν η Αίγυπτος άρχισε τη
διαδικασία αναγνώρισης του εβραϊκού κράτους. Και οι αντιθέσεις μεταξύ σιιτών
και σουνιτών άρχισαν να αναπτύσσονται μετά την ιρανική επανάσταση του 1979,
και κυρίως μετά τον πόλεμο ανάμεσα στο Ιράν και το Ιράκ. Τότε, είχε
δημιουργηθεί μια αντιιρανική συμμαχία ανάμεσα στον αραβικό εθνικισμό και τον
συντηρητικό σουνιτισμό, υπό την αιγίδα της Σαουδικής Αραβίας αλλά και του
Πακιστάν.

Οι πρώτες…

… συστηματικές επιθέσεις ένοπλων σουνιτικών οργανώσεων εναντίον των σιιτών
έγιναν στο Πακιστάν γύρω στο 1985. Από τότε, έχει ξεκινήσει ένας βίαιος
ανταγωνισμός ανάμεσα σε εξτρεμιστικές σουνιτικές οργανώσεις και το ιρανικό
καθεστώς. Από την πλευρά τους, οι Ιρανοί προσπαθούσαν ανέκαθεν να ενώσουν,
τόσο πολιτικά όσο και θρησκευτικά, όλους τους σιίτες υπό την καθοδήγηση του
ηγέτη της επανάστασης. H αμερικανική επέμβαση στο Ιράκ άλλαξε τα δεδομένα. Οι
Αμερικανοί βρέθηκαν, παραδόξως, στο ίδιο στρατόπεδο με τους Ιρανούς στο Ιράκ
αλλά και στο Αφγανιστάν. Όποια κι αν είναι η έκβαση του πολέμου στο Ιράκ, οι
Ιρακινοί σιίτες είναι οι μεγάλοι νικητές. H άνοδος αυτή των σιιτών στην
περιοχή του Κόλπου (που είναι επίσης αισθητή στο Μπαχρέιν, το Κουβέιτ και τις
βορειοανατολικές περιοχές της Σαουδικής Αραβίας) έχει ανησυχήσει ιδιαίτερα τα
συντηρητικά σουνιτικά αραβικά καθεστώτα της περιοχής.

H έμμονη…

… ιδέα των Ιρανών ήταν πάντα να εξουδετερώσουν αυτό το αραβοσουνιτικό μέτωπο
και να εμφανιστούν ως οι βασικοί υποστηρικτές των αραβομουσουλμάνων στη Μέση
Ανατολή. Σήμερα το καταφέρνουν, χάρις στις μπλόφες του προέδρου
Αχμαντινετζάντ, την ανικανότητα της Δύσης, τη βιαιότητα της ισραηλινής
αντίδρασης και την παράλυση των σουνιτικών αραβικών καθεστώτων. Το μόνο ζήτημα
που επιτρέπει τη σύνδεση του αραβοσουνιτικού μετώπου με τον σιιτικό
ριζοσπαστισμό είναι η Παλαιστίνη. H συνεργασία της Χαμάς με τη Χεζμπολάχ
επιτρέπει στο Ιράν να συνδέσει τις δύο στρατηγικές του. Έτσι, ο Αχμαντινετζάντ
άρχισε να εκτοξεύει κορόνες κατά της «νομιμότητας» του Ισραήλ, εξοπλίζοντας
ταυτόχρονα τη Χεζμπολάχ.

Οι Ευρωπαίοι…

…, γράφει ο Ολιβιέ Ρουά, συνεχίζουν την αντιφατική πολιτική τους. Από τη
μια, παραπέμπουν το Ιράν στο Συμβούλιο Ασφαλείας για το πυρηνικό του
πρόγραμμα. Από την άλλη, ζητούν τη συμμετοχή του στην αναζήτηση λύσης στον
Λίβανο, χαρακτηρίζοντάς το παράγοντα… σταθεροποίησης. Σχιζοφρενική είναι και
η κατάσταση στην οποία βρίσκονται οι Αμερικανοί: αρνούνται να μιλήσουν στα
«απείθαρχα» κράτη, αλλά και δεν επιθυμούν τον εκδημοκρατισμό τους.