Tα «τσουνάμια» καταστρέφουν τον αρχαίο δίολκο

Εικόνα κατάρρευσης των μεγάλων πώρινων κυβολίθων του δίολκου, που διαβρώνεται από την περιδίνηση στην έξοδο του Ισθμού (προς την Κόρινθο)

Ένα πρωτότυπο τεχνικό έργο της αρχαιότητας, ο δίολκος της Κορίνθου, ο
πλακόστρωτος δρόμος 8,5 χιλιομέτρων που χρησίμευε για την διά ξηράς μεταφορά
πλοίων και εμπορευμάτων από τον Σαρωνικό στον Κορινθιακό Κόλπο, πριν από το
άνοιγμα του καναλιού, καταστρέφεται καθημερινά, εντυπωσιακά, από το τσουνάμι
που προκαλεί η διέλευση των πλοίων.

Φέτος συμπληρώνονται πενήντα χρόνια από την τυχαία ανακάλυψη του δίολκου και
την κήρυξή του σε προστατευόμενο από τον νόμο αρχαιολογικό χώρο. Όταν βρέθηκε,
στη διάρκεια άσκησης για τον χειρισμό… μπουλντόζας στη Σχολή Μηχανικού,
σωζόταν σε άριστη κατάσταση.

Ένας δρόμος πλάτους 3,5 έως 5 μ. κατασκευασμένος από τον Περίανδρο, τον σοφό
τύραννο της Κορίνθου τον 6ο αι. π.X. με μεγάλους πώρινους κυβόλιθους και στο
μέσον του δύο βαθιές παράλληλες αυλακιές, σε απόσταση 1,5 μ. μεταξύ τους, σαν
πέτρινες ράγες σιδηροδρόμου. Πάνω σ’ αυτές κυλούσε η μεγάλη ολκός, μια
«συσκευή» μεταφοράς των πλοίων που την έσυραν άνθρωποι και ζώα. H διάνοιξη της
διώρυγας της Κορίνθου μοιραία κατέστρεψε πολλά μέρη του δίολκου, που βαίνει
σχεδόν παράλληλα με τον Ισθμό. Όμως στην άκρη της διώρυγας προς τον
Κορινθιακό, στο Καλαμάκι, ο δίολκος σωζόταν σε άριστη κατάσταση.

H κίνηση της προπέλας κάθε ρυμουλκού, κρις κραφτ, μαούνας από το κανάλι της
Κορίνθου, με όσο χαμηλή ταχύτητα κι αν γίνεται, προκαλεί στον στενό θαλάσσιο
διάδρομο περιδίνηση. Το αλμυρό νερό πρώτα υποχωρεί και σχηματίζει δίνη και
κατόπιν ξεπλένει και υποσκάπτει τις αρχαίες εγκαταστάσεις. Τα νερά υπέσκαψαν
πια τη θεμελίωση και το αποτέλεσμα είναι η κατακρήμνιση μεγάλων τμημάτων του
οδοστρώματος και το «φάγωμα» του υπολοίπου.

Στην Αρχαιολογική Υπηρεσία από το ’84-’85 πηγαινοέρχονται έγγραφα, προτάσεις
και αποφάσεις για εκπόνηση, μελέτες ανάδειξης του μνημείου με φώτα και
παγκάκια, που μάλιστα είχε ενταχθεί στο Γ’ Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης, αλλά
«κόπηκε». Στη λύση του εμπλέκονται οι χερσαίες και ενάλιες αρχαιολογικές
υπηρεσίες, η Διεύθυνση Αναστήλωσης, το ΠΕΧΩΔΕ και φυσικά η εταιρεία της
διώρυγας.

«Έχουμε έρθει σε επαφή με το Τάγμα Μηχανικού και με υποψήφιους μελετητές για
τη σύνταξη προδιαγραφών, με προοπτική να δοθεί το έργο με απευθείας ανάθεση σε
τεχνικό γραφείο», εξηγεί ο αρχαιολόγος Αλέξανδρος Μάντης, έφορος Προϊστορικών
και Κλασικών Αρχαιοτήτων της Κορινθίας. «Τον Οκτώβριο κλιμάκιο γεωφυσικών
καναδικού πανεπιστημίου θα βουτήξει με δικά του έξοδα στη θαλάσσια περιοχή του
δίολκου για αποτυπώσεις των λίθων που έπεσαν στο νερό, ώστε να μελετηθούν οι
τρόποι ανάκτησής τους».