Στερεότυπα-βαρίδια

Οι νέες κοινωνικές συνθήκες που έχουν αλλάξει την αντίληψη για τον ρόλο της γυναίκας δεν αναγνωρίζονται από μια τηλεόραση με δυσκίνητες νοοτροπίες. (Ο Ιορδάνης Χασαπόπουλος με τη Μάρω Λεονάρδου στην εκπομπή «Πρωινό Mega»)

H συζήτηση στο πρωινό ενημερωτικό πρόγραμμα του Mega είναι ανάλαφρη,
καλοκαιρινή και έχει θέμα τον γύρο του κόσμου με ποδήλατο που έκανε ένας
Έλληνας από τη Θεσσαλονίκη. Μυρωδιά περιπέτειας, που ίσως θα ζήλευαν πολλοί να
ζήσουν, ένα ακόμη ανθρώπινο στοίχημα, που δίνει εκείνη την ηρωική διάσταση του
εξαιρετικού κατορθώματος, ιστορία ιδανική για ένα καυτό καλοκαιρινό πρωινό,
που καλεί σε όνειρα ταξιδιάρικα.

Όλα εξελίσσονται όμορφα και ακούμε τον «Έλληνα Φιλέα Φογκ» όπως τον αποκαλεί η
Μάρω Λεονάρδου να διηγείται πώς τα κατάφερε, όταν αίφνης παρεμβαίνει ο
συμπαρουσιαστής Ιορδάνης Χασαπόπουλος για να ρωτήσει αν ο ταξιδευτής είναι
παντρεμένος και για να σχολιάσει ότι, όταν θα παντρευτεί, η σύζυγος δεν θα του
επιτρέψει τα ταξίδια. Επαναλαμβάνει την άποψή του και κουνάει το κεφάλι με
ύφος «αχ-τι-σε-περιμένει».

Προτιμούμε να αναγνώσουμε την παρέμβαση ως συγκινητική προσπάθεια να γειώσει
την ατμόσφαιρα, ώστε να μην αισθανθεί ο ανδρικός πληθυσμός του φιλοθεάμονος
κοινού παγιδευμένος στη δική του ζωή των οικογενειακών υποχρεώσεων. Να δώσει
τη διάσταση μιας πραγματικότητας ίδιας για όλους, που ισχύει ανεξαρτήτως
ονείρων και διάθεσης μυθιστορηματικών περιπετειών.

Μόνο που διαφεύγει της επαγγελματικής συνέπειας του κ. Χασαπόπουλου – και της
διαφεύγει συχνά – το γεγονός ότι ζούμε σε εποχή όπου τα σύνδρομα «γάμος και
σύζυγος ίσον καταστροφή της ελευθερίας του άνδρα» και γυναίκα ίσον «αναγκαίο
κακό», έχουν θεραπευτεί, όχι κατόπιν αγώνων διαφόρων αλλοπαρμένων
φεμινιστριών, αλλά κατόπιν πιεστικών αναγκών της ίδιας της κοινωνίας. Ότι η
δημοκρατική ολοκλήρωση σήμανε και την ελευθερία των επιλογών συντρόφων, τρόπων
ζωής, ανέδειξε τον ισότιμο ρόλο των γυναικών και πρόσφερε την ικανή συνθήκη
για να καταργηθούν τα στερεότυπα της μίζερης συμβίωσης.

Και μπορεί στον τόπο μας και κυρίως στην ελληνική τηλεόραση που βρίσκεται
προσκολλημένη στις νοοτροπίες του ασπρόμαυρου σινεμά της παλιάς
Ελλάδας-επαρχία-του-κόσμου, όλα αυτά να φαίνονται ψιλά γράμματα του
«κοινωνικού συμβολαίου», αλλά σε καμιά ευρωπαϊκή τηλεόραση δεν θα είχε
διανοηθεί δημοσιογράφος, παρουσιαστής ενημερωτικής εκπομπής να εκφράσει
παρόμοια σκέψη, να εκδηλώσει νοοτροπία εχθρική προς τις σύγχρονες απαιτήσεις
της κοινωνίας.

Φαινόμενο εγχώριο, δεν γνωρίζουμε αν στην Τουρκία ή στις χώρες του τσαντόρ οι
αντιλήψεις του είδους εκφράζονται σε τηλεοπτικές κουβεντούλες. Αλλά σε μια
τηλεόραση που θέλει να απευθύνεται σε κοινωνία ανοιχτών οριζόντων και στις
γενιές, οι οποίες καλούνται να αντιμετωπίσουν έναν κόσμο όπου η προσκόλληση σε
ξεπερασμένα στερεότυπα περιθωριοποιούν, επιβάλλεται το «φρεσκάρισμα» λόγων και
σκέψης.

Συντηρητισμός λόγω «γήρατος»

Απλό παράδειγμα είναι το σχόλιο του κ. Χασαπόπουλου, μια στιγμή μόνο, μέσα
στον μακρύ τηλεοπτικό χρόνο, όπου τέτοιου είδους νοοτροπίες εκφράζονται με
χίλιους διαφορετικούς τρόπους, από την επιλογή προσώπων μέχρι προγραμμάτων και
υποστηρίζονται όχι μόνον από πολλούς κυρίους, αλλά και από αρκετές κυρίες της
τηλεόρασης.

Μόνο που ο συντηρητισμός του είδους παράγει μια τηλεόραση που γερνάει μαζί με
το κοινό της. Και δεν εννοούμε μόνον το ηλικιακό γήρας, αλλά και εκείνο του
φθίνοντος οργανισμού, ανεξαρτήτως ηλικίας, από τις αλλεπάλληλες «αιμομικτικές»
διασταυρώσεις της ίδιας συγγενικής αλυσίδας προσώπων και ιδεών.