Mαύροι καπνοί

Μια ακόμη εικόνα που βαραίνει τις ψυχές των ανθρώπων, μια οικολογική καταστροφή μεγαλύτερη από τον στιγμιαίο τρόμο

«Ήταν εδώ ο νομάρχης Αττικής, κινητοποιήθηκε άμεσα ο κρατικός μηχανισμός…»,
λέει ο Πάνος Σόμπολος στην ανταπόκρισή του από τη φωτιά του Λαυρίου στο δελτίο
του Mega. «Λόγω θέρους είναι δύσκολο να κινητοποιηθεί η κρατική μηχανή,
λείπουν πολλοί σε άδειες…», λέει την ίδια ακριβώς στιγμή το ρεπορτάζ, με
ελαφρώς ειρωνικούς τόνους, του Δήμου Βερύκιου στον Alpha.

Θέμα οπτικής γωνίας; Θέμα ερμηνείας τού τι είναι «κρατική μηχανή» ή τι
σημαίνει κινητοποίηση; Σημασία έχει ότι το αυτονόητο, το προφανές, ότι σε μια
στιγμή κινδύνου οι πολιτικώς αρμόδιοι να επιληφθούν της επίλυσης του
προβλήματος είναι σε ετοιμότητα και κατάλληλα οργανωμένοι ώστε να
ανταποκριθούν, όπως ορίζουν οι κανόνες της δημοκρατίας, στη χώρα μας
εξακολουθεί να αποτελεί είδηση.

Κάθε φορά που οι συνθήκες απαιτούν από την πολιτική εξουσία να επιδείξει υψηλή
αίσθηση χρέους απέναντι στους πολίτες, αυτομάτως αμφισβητείται η ικανότητά της
να το πράξει, τόσον, ώστε η συμπεριφορά της να αποτελεί μέρος του
τελετουργικού του ρεπορτάζ είτε για να επαινεθεί αν ανταποκριθεί ή για να
καταγγελθεί αν ολιγωρήσει. Είναι προφανές ότι κύριο έλλειμμα υπάρχει στην
κουλτούρα της συνέπειας.

Κάθε φορά που ένα σοβαρό γεγονός εγείρει ανησυχία και τρόμο στους
πολίτες, τα ρεπορτάζ επιμένουν στην έγκαιρη ή μη παρέμβαση και κυρίως την
επιτόπου εμφάνιση των αρμοδίων και των κυβερνώντων. Ενίοτε και χωρίς καν να
απασχολεί η αποτελεσματικότητα, τουλάχιστον όχι τόσον όσο το γεγονός ότι
κινητοποιήθηκαν. Γι’ αυτό και φροντίζουν ορισμένοι να εμφανιστούν ακόμη και
χωρίς να έχουν τίποτε να προσθέσουν στις ενέργειες, τίποτε να συνεισφέρουν,
Αυτή ακριβώς είναι η ιδανική συνθήκη για να μετατραπούν γεγονότα που πλήττουν
τους πολίτες – θεομηνίες, καταστροφές, δυστυχήματα – σε τηλεοπερέτες επίδειξης
είτε κυβερνητικής εντοπισμένης υπερευαισθησίας, που με τη μιντιακή λάμψη της
θα σκιάσει το ενδεχόμενο έλλειμμα ουσιαστικού κυβερνητικού έργου, είτε
κυβερνητικής ολιγωρίας, επίσης λαμπρή ευκαιρία για αντιπολιτευτικές κορώνες
και θεαματική καταγγελτική δημοσιογραφία.

Πρόσφατο παράδειγμα της πρώτης κατηγορίας η ευκαιρία άμεσης παρέμβασης
του κ. Αβραμόπουλου σε μεμονωμένη περίπτωση ασθενούς, ο οποίος είχε πρόβλημα
με το IKA, που δόθηκε από το πρωινό Mega των Χασαπόπουλου-Λεονάρδου. Κάθε άλλο
παρά πρώτη φορά ήταν αφού η παρέμβαση υπουργών σε μεμονωμένες περιπτώσεις μέσω
τηλεοπτικών εκπομπών θεωρείται απαραίτητο στοιχείο του κυβερνητικού
μάρκετινγκ.

Μόνο που αυτή είναι η δημοκρατία της κάμερας στη θέση της δημοκρατίας των
δικαιωμάτων και των υποχρεώσεων, η δημοκρατία-σενάριο για τηλεθεάματα που την
υποδύονται. Είναι η δημοκρατία που απευθύνεται σε θεατές, σε εκείνους που
έχουν εθιστεί να ταυτίζουν την παρουσία των πολιτικών στο τηλεοπτικό θέαμα με
το έργο τους.

Το θέαμα του μαύρου καπνού που ορθωνόταν με δταχύτητα στον ουρανό τού
άλλοτε ωραιότερου σημείου της αττικής γης, εκεί που συναντιέται με τη γαλάζια
θάλασσα, στο ακρωτήρι των μύθων και των θεών, έστελνε το δικό του τραγικό
μήνυμα. Παρόντες ή όχι τη συγκεκριμένη στιγμή οι κυβερνητικοί αρμόδιοι,
ουδεμία σημασία είχε για την έκταση της οικολογικής καταστροφής που έχει
συντελεστεί επί σειρά ετών και που εκείνη τη στιγμή αποκαλυπτόταν με ένα
κρεσέντο.

Το συμβόλαιο είναι… πιστωτικό

Περισσότερο από το αν κινητοποιήθηκε και πόσο οποιαδήποτε κρατική μηχανή, για
να προσφέρει εν τέλει κομπρέσες στιγμιαίας ανακούφισης, έχει σημασία να
γνωρίζουμε ποιοι οι κανόνες λειτουργίας τέτοιων εργοστασίων, με τέτοιου είδους
καρκινογόνα, εύφλεκτα υλικά, με δεξαμενές-βόμβες σε κατοικημένες περιοχές και
ακόμη περισσότερο σε περιοχές που η φυσική ομορφιά και η ιστορία θα έπρεπε να
κατευθύνουν και το είδος της ανάπτυξής τους.

Αλλά αυτά είναι τα πολύ ψιλά γράμματα του συμβολαίου των πολιτών με τις
κυβερνήσεις τους, που μοιάζει μάλλον με πιστωτικό, ακριβώς σαν εκείνα που
υπογράφουν οι καταναλωτές με τις τράπεζες και χρεώνονται πολλαπλάσια από όσα δανείζονται.