Θύματα για στατιστικές

Τα τελευταία χρόνια με τη «δημοκρατία» των πολέμων ο δυτικός κόσμος κάνει ασκήσεις ευαισθησίας με εικόνες θυμάτων, για να τα ξεχάσει όταν «κουράσουν» τα πολεμικά πλάνα

Ανοιχτά μέτωπα πολέμου καταπίνουν ζωές. Οι πρώτες εικόνες παιδιών χτυπημένων
από θραύσματα βόμβας στον Λίβανο έχουν αρχίσει να φτάνουν στα μέσα ενημέρωσης
του δυτικού κόσμου. Εικόνες ίδιες με εκείνες που έφταναν από το Ιράκ, από τη
Γιουγκοσλαβία παλαιότερα. Μια μικρούλα Σέρβα πληγωμένη από βόμβα σε
πολυσύχναστη αγορά είχε προκαλέσει πριν από χρόνια θύελλα δημοσιευμάτων που
καταδίκαζαν τον πόλεμο και άλλων που τον νομιμοποίησαν στη θέα των τραυμάτων
της μικρής. Οι εικόνες των πληγωμένων αμάχων στα δίκτυα του δυτικού κόσμου
είναι οι πρώτες καταγγελίες της βίας του πολέμου, ανεξαρτήτως «στρατοπέδου»
αρχικώς και κατόπιν προσδιορίζεται και η «όχθη» από την οποία προέρχονται.
Αναλόγως αυτής, και η ευαισθητοποίηση. Αναλόγως της γεωπολιτικής κατάταξης
μιας χώρας και η συγκίνηση για τα παιδιά και τις γυναίκες που χάνονται άδικα.

Μέσα σε έναν χρόνο οι νεκροί στο Ιράκ της αμερικανικής βίαιης ειρήνης
έφτασαν τους 5.000, ακούσαμε στο δελτίο του Mega. Ειδική εκπομπή στο BBC World
αργά το βράδυ της Τετάρτης έχει απ’ ευθείας σύνδεση με την Ουάσιγκτον και τον
αναλυτή Τζέφρι Κανπ, ο οποίος τονίζει το γεγονός του ανοιχτού μετώπου στο
Ιράκ, που αποτελεί όνειδος για την αμερικανική προπαγάνδα τής δήθεν ειρηνικής
λύσης στη χώρα αυτή. Την ίδια στιγμή η επίθεση του Ισραήλ στον Λίβανο, η βίαιη
αντίδραση της Χεζμπολάχ και οι «αποστάσεις» που κρατούν οι ισχυροί του κόσμου
– και ιδίως οι Αμερικανοί – ανοίγουν ένα ακόμη πολεμικό κεφάλαιο με
ανυπολόγιστα θύματα. Πριν καν κλείσει το προηγούμενο…

Κι όμως, σιγά σιγά ακόμη και ο θάνατος από τις βόμβες γίνεται
«καθημερινό θέαμα». Και, φυσικά, δεν καταστρέφονται στρατιωτικοί στόχοι. Κάθε
άλλο! Γέφυρες και κτίρια πλήττονται και μαζί με όλα αυτά οι τραυματισμοί και
οι θάνατοι των αμάχων, η απόγνωση των άοπλων μπροστά στην απόλυτη δύναμη των
αθέατων εχθρών. Κι ας προκαλούν τη διεθνή κοινότητα με τους αποφασισμένους και
συμφωνημένους κανόνες της, ότι οι άμαχοι προστατεύονται, ότι δεν μπορεί να
γίνονται στόχοι των όπλων. Κανόνες που μοιάζει να έχουν γίνει απλώς αφορμές
για την αναζωπύρωση διαλόγων στη Δύση περί των αξιών της Δημοκρατίας. Ένα
είδος πνευματικού «κρας τεστ» των διανοουμένων της και των αναλυτών των
μεγάλων μέσων ενημέρωσης, που αναζητούν την πρωτοτυπία στις λέξεις με τις
οποίες θα ανασυντάξουν τα παλιά γνωστά επιχειρήματα των ανθρωπιστικών αξιών
και των ανθρώπινων δικαιωμάτων.

Επιχειρήματα που όλο και περισσότερο μοιάζουν με ανεστραμμένο καθρέφτη
του πολιτισμού της Δύσης. Τα ίδια αποτελούν το «οπλοστάσιο» των προπαγανδιστών
της πολεμικής βίας, τα ίδια και εκείνων που την αρνούνται.

Απλώς υπάρχει μια ειδοποιός διαφορά μεταξύ των δύο κατηγοριών πολιτών υπέρ των
οποίων αναπτύσσεται η ίδια «λογοτεχνία» περί δικαιωμάτων: μεταξύ, δηλαδή, των
πολιτών της ισχυρής Δύσης – που έχουν δικαίωμα να ζήσουν ειρηνικά σε
«εκδημοκρατισμένο» πλανήτη – και όλων των υπόλοιπων πολιτών του κόσμου – για
τους οποίους «δικαίωμα» είναι η εύνοια του πολιτισμού των προηγουμένων.

Σκηνοθεσία της Δύσης η αίσθηση ειρήνης

H ειδοποιός διαφορά μεταξύ των δύο κατηγοριών πολιτών του κόσμου είναι η
λειτουργία των μεγάλων δικτύων ενημέρωσης, των οποίων η συντριπτική
πλειονότητα απευθύνεται μόνο στη μία. Μπορεί από τις αναλύσεις τους να μη
λείπει η ανησυχία για τους αμάχους και των δύο πλευρών και για την πιθανότητα
να γενικευθεί η κόλαση του πολέμου με ανυπολόγιστες συνέπειες για την
παγκόσμια οικονομία και ειρήνη, παραμένουν όμως συγκρατημένοι,
αποστασιοποιημένοι, σαν να μην τους αφορά επί της ουσίας όλο αυτό, παρά μόνο
σαν περίπτωση να εξασκήσουν τις ευαισθησίες τους.

Ο τρίτος παγκόσμιος πόλεμος – που τόσο φοβόταν η ανθρωπότητα – έχει ξεκινήσει,
συμβαίνει, τον ζούμε, όπως γράφει ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς. Παντού θύματα,
παντού επιθέσεις, κανείς προστατευμένος στην πραγματικότητα. Μόνο που η
αίσθηση της ειρήνης διαχέεται από τα δίκτυα ενημέρωσης για το μισό μέρος του
κόσμου, το δυτικό, όπου απομακρύνουν θύματα και καταστροφές σαν να συμβαίνουν
στον Άρη, ενώ ο θάνατος αποστειρώνεται, γίνεται γρήγορα στατιστικό μέγεθος,
ένας κωδικός αριθμός, ο οποίος υποδηλώνει την ανθρώπινη ύπαρξη την ίδια στιγμή
που παύει να την αφορά.