Tο «Kαφέ» της πλήξης

Το ζευγάρι του «πάθους», Πόπωτας (Χάρης Ρώμας) και Χαρά (Ρένια Λουιζίδου), σε τρυφερό ενσταντανέ πριν από το άδοξο τέλος

Μόδες που περνούν ή σίριαλ που πραγματικά ανταποκρίνονται στις ανάγκες του
τηλεοπτικού κοινού τα εκάστοτε σουξέ, ορισμένα εκ των οποίων είναι και μακράς
διαρκείας; Το «Καφέ της Χαράς» του Ant1, για παράδειγμα – το οποίο είχε
σαπουνοπερική διάρκεια, καθώς κράτησε τρεις τηλεοπτικές σεζόν για να
ολοκληρωθεί προχθές κάπως βιαστικά, αφήνοντας ένα παράθυρο ανοιχτό στο σενάριο
για ενδεχόμενη συνέχεια – δεν ήταν παρά ένα αναμάσημα των κλισέ του παλιού
ασπρόμαυρου σινεμά (των βουκολικών δραμάτων συμπεριλαμβανομένων).

H «συνταγή», πολύ τηλεοπτική, απέδωσε σε τηλεθέαση – ιδίως στις
παιδικές ηλικίες, που με ρόλους σαν του δήμαρχου Πόπωτα σπάζουν πλάκα.
Παραμυθάκι ευανάγνωστο, με ωραίο καρτ-ποσταλικό ντεκόρ ελληνικής επαρχίας, με
δυο παιδάκια να πρωταγωνιστούν, τη δασκάλα, το σχολείο, αργότερα προστέθηκαν
και γυμνασιόπαιδα με τους έρωτές τους και σιγά σιγά, όσο ο ανταγωνισμός
γινόταν πιο σκληρός, προστέθηκε και ο έρωτας που ανταποκρίνεται στις πιο
ζουμερές εφηβικές φαντασιώσεις – της δασκάλας των Αγγλικών με τον μαθητή της,
ο κρυφός έρωτας του βοηθού του Πόπωτα για την αδελφή του την Σταυρούλα, μέχρι
την πολύ σαπουνοπερική «ερωτική διασταύρωση» των συμπέθερων φουρναραίων και
μπακάληδων κ.ο.κ. Δεν υπήρξε «συνταγή» που να μην ενταχθεί στο εν λόγω σίριαλ
και, αν έχει πετύχει με βεβαιότητα σε κάτι, είναι ότι κατάφερε να συγκεντρώσει
τόσα πολλά από τα πλέον κοινότοπα κλισέ, χωρίς στο ελάχιστο να πρωτοτυπήσει
και να τα δέσει όλα σε μια ομοιόμορφη σάλτσα.

Ο Πόπωτας, κάτι σαν σύγχρονος και πιο οικείος Ορέστης Μακρής «της
τάξεως και της ηθικής», που συγκρούστηκε με τη θεία απ’ το Σικάγο. Αλλά εδώ,
στο «Καφέ της Χαράς», τα «καινά δαιμόνια» στη συντηρητική επαρχία τα εισήγαγε
μια μοντέρνα μαμά, η «πρωτευουσιάνα», και ο έρωτας με τον «ξινό» δήμαρχο το
αναμενόμενο «όχημα» του εκσυγχρονισμού, που πισωγύριζε φυσικά από την πλευρά
του Πόπωτα, για να συντηρηθεί αναλλοίωτος ο χαρακτήρας που ταίριαζε και στον
Χάρη Ρώμα – ο ίδιος ακριβώς που έχει ερμηνεύσει σε όλες ανεξαιρέτως τις
τηλεοπτικές του δουλειές.

Πάντως, παρά τη διάρκειά του και την υψηλή τηλεθέαση που σημείωσε το
σίριαλ, παρά το γεγονός ότι ορισμένοι από τους χαρακτήρες όπως του Φατσέα (ο
αφασικός Ελληναράς με την ιδιόμορφη χρήση των ελληνικών) συμπεριελήφθησαν στις
παιδικές πλάκες – «μόδα» δεν έγινε. Ανταποκρίθηκε στις ψυχαγωγικές συνήθειες
τις οποίες είχαν διαμορφώσει οι φωσκολειάδες και το ελληνικό σινεμά του
Σαββατοκύριακου, ενώ τα φολκλορικά κλισέ από την Ελλάδα της υπαίθρου είχαν
κάτι από την εξαγνιστική νοσταλγία των ανθρώπων που άφησαν τα χωριά τους για
την καλύτερη τύχη στην πρωτεύουσα. H «αγνή φυσική ζωή», οι «αγνοί χαρακτήρες»
που ακόμη και στην πονηριά τους δεν είναι παρά αγαθιάρηδες, μικροπαγαπόντηδες
σαν σχολιαρόπαιδα, είναι ξεπερασμένα στερεότυπα και αντανακλούν την τηλεοπτική
προσκόλληση στα αναγνωρίσιμα στερεότυπα της εγχώριας μικροαστικής κουλτούρας.

«Ελληνική ύπαιθρος» που δεν υπήρξε

Το τελευταίο επεισόδιο έμοιαζε να κλείνει τους «λογαριασμούς» των πολλών
διαφορετικών χαρακτήρων και ιστοριών με ύφος συμβιβαστικό και διάθεση να
επιδείξει πνεύμα «σύγχρονο» και κάπως προκλητικό αιφνιδίως και στα επιμέρους,
όπως στον γάμο μεταξύ της ώριμης καθηγήτριας και του μαθητή της, που όμως θα
μείνουν στο Λονδίνο «για να μην τους κοιτούν περίεργα», λόγω της διαφοράς
ηλικίας.

Οι υπόλοιπες ιστορίες μένουν σχεδόν σε εκκρεμότητα, ουδείς αλλάζει, ούτε ο
Φατσέας που γίνεται πατέρας. Μόνον ο Πόπωτας κυνηγά τη Χαρά που φεύγει για την
πρωτεύουσα, αφού η διαφορά των χαρακτήρων τους είναι εκρηκτική. Εκείνη πατάει
γκάζι στον χωματόδρομο κι εκείνος γονατιστός βγάζει τη βέρα, ενώ το πλάνο
κόβεται ακριβώς τη στιγμή που ακούγεται μηχανή αυτοκινήτου: άραγε έχει βάλει
όπισθεν η Χαρά και επιστρέφει ή έχει πατήσει περισσότερο το γκάζι;

Ελπίζουμε πως δεν θα το μάθουμε ποτέ. Οι «γραφικοί» χαρακτήρες μιας ελληνικής
υπαίθρου που δεν υπήρξε παρά μόνον ως προπαγάνδα της εθνολατρικής
μεταπολεμικής και χουντικής σχολικής εκπαίδευσης έχουν ολοκληρώσει τον κύκλο
της νοσταλγικής γοητείας τους.