EPTική υποκουλτούρα

Ένας σκηνοθετημένος θάνατος για μιντιακή κατανάλωση (στη φωτογραφία ο Δημήτρης Λιαντίνης)

Απίστευτο! Ένα λατρευτικό, αποθεωτικό αφιέρωμα πρόβαλε το κρατικό κανάλι ET1,
από την εκπομπή «Σαν παραμύθι» στον εκλιπόντα καθηγητή Φιλοσοφίας Δημήτρη
Λιαντίνη, που έγινε τηλεοπτικά γνωστός με τη μυθιστορηματική του εξαφάνιση
σκηνοθετημένη ώστε να προκαλέσει το μιντιακό ενδιαφέρον τόσο όσο δεν το
προκάλεσε ούτε ως καθηγητής ούτε ως συγγραφέας φιλοσοφικών δοκιμίων. Στη
μιντιακή εποχή μας, άλλωστε, δεν σε κάνουν «μύθο» οι πνευματικές ανησυχίες,
αλλά μια ιστορία με γαργαλιστικά στοιχεία. Και η εν λόγω αυτοκτονία τα διέθετε
απολύτως με τα μυστικιστικά υπονοούμενα επικαλυμμένα με το γλάσο της
φιλοσοφίας.

Χωρίς καμία επιφύλαξη για τις διάφορες υποθέσεις που έγιναν περί της
αυτοκτονίας, το ντοκιμαντέρ τις υιοθετούσε ακρίτως καθώς και την άποψη ότι η
πράξη της αυτοκτονίας επιβεβαίωνε τις φιλοσοφικές απόψεις του καθηγητή και τον
αναδείκνυε σε εξέχουσα προσωπικότητα. Το γεγονός ότι οι ξεχωριστές
προσωπικότητες γίνονται γνωστές από το έργο τους και η πρωτοτυπία της σκέψης
τους είναι αυτή που τους δίνει διάρκεια στον χρόνο ουδόλως απασχόλησε. Το
μιντιακό αποτέλεσμα, ο κατασκευασμένος «μύθος» δηλαδή, αντιμετωπίστηκε σαν
πραγματικός.

Το ντοκιμαντέρ της ET1, ένα συνονθύλευμα μυστικισμού επιπέδου λαϊκών
αναγνωσμάτων και σοφιστειών περί ζωής και θανάτου, που μπέρδευε απόψεις του
καθηγητή από διδασκαλίες του και ερμηνείες από οπαδούς του, τον παρουσίαζε
τουλάχιστον σαν προφήτη μιας νέας θρησκείας. Ένα είδος γκουρού με πνευματικές
δυνάμεις, τις οποίες υποτίθεται είχε τελειοποιήσει. Θύμιζε όλο αυτό εκπομπές
της Δρούζα για τη «δύναμη του πνεύματος». Οι διάφοροι μάλιστα «μάρτυρες» της
«θρησκείας» Λιαντίνη, οι οποίοι υποστήριζαν εξωφρενικές αρλούμπες, όπως ότι
«δεν πρόκειται περί θανάτου, αλλά περί ανάληψης στους ουρανούς» και ότι δεν
ήταν «αυτοχειρία» ο θάνατός του, αλλά «αυτοθυσία», παρουσιάζονταν χωρίς να
αναγράφεται στην οθόνη ούτε το όνομά τους, ούτε η ιδιότητά τους. Ποια η
εγκυρότητά τους; Άγνωστο. Πρόσθεταν μάλιστα προς επίρρωσιν των απίθανων αυτών
ισχυρισμών που αποθέωναν τον αυτόχειρα και ειδικώς επιλεγμένα αποσπάσματα από
παραδόσεις του, με φράσεις όπως «αν θέλεις να ζήσεις πρέπει να είσαι έτοιμος
για τον θάνατο», που είχε χρησιμοποιήσει ο Φρόυντ παραφράζοντας τους Ρωμαίους.
Οι τηλεθεατές βρέθηκαν να παρακολουθούν ένα είδος προσηλυτισμού στις απόλυτες
και αναντίρρητες αξίες μιας θρησκείας της αυτοχειρίας, η οποία μάλιστα
παρουσιαζόταν ως απόδειξη υψηλής πνευματικής ποιότητας του αυτόχειρα.

Ακόμη και αν θεωρηθεί ότι η επιλογή του τρόπου του θανάτου αποτελεί μια
πράξη με φιλοσοφικό νόημα, από μόνη της δεν συνιστά έργο, όπως επιχειρήθηκε να
παρουσιαστεί στο ντοκιμαντέρ για την αυτοκτονία Λιαντίνη, από το οποίο μάλιστα
δεν έλειπε το σοβαροφανές σχόλιο μιας βαρύγδουπης μουσικής επένδυσης. Θα μας
τρελάνει η EPT; Μία με τον πολιτισμό της Γιουροβίζιον τον οποίο υπηρέτησε σαν
να ήταν το απαύγασμα του ευρωπαϊκού πνεύματος, μία με προϊόντα πνευματικής
υποκουλτούρας περιβεβλημένα τον μανδύα της σοβαροφάνειας, τα οποία μάλιστα
καλλιεργούν την αντίληψη του οπαδισμού, της πίστης σε γκουρού οι οποίοι
«νικούν τον θάνατο», μας βάζει σε σκέψεις όσον αφορά την άποψη που επικρατεί
στους ιθύνοντες για το ποια τηλεόραση αξίζει στο ελληνικό κοινό.

Επισημαίνουμε μάλιστα ότι η παραγωγή του ντοκιμαντέρ για τον Λιαντίνη
με την αποθέωση της αυτοχειρίας του ήταν της «επιμορφωτικής παιδικής και
νεανικής τηλεόρασης». Προφανώς, ολοκλήρωσε το έργο της παρουσίασης των
φιλοσόφων, των ιστορικών, των ποιητών, των τόσων πνευματικών προσωπικοτήτων με
πλούσιο έργο και ήταν η μοναδική πτυχή που της είχε ξεφύγει.

Πώς να πεις ότι «δεν ξέρεις»;

Σκληρό το προχθεσινό ντοκιμαντέρ του «Εξάντα» (NET), σκοτεινό σαν τις
μεγαλύτερες αμαρτίες και άλλωστε ακριβώς αυτό είναι η «παιδική πορνεία», το
εμπόριο παιδικής σάρκας στην Καμπότζη και στην Ταϊλάνδη και σε όλες αυτές τις
χώρες της φτώχειας, όπου είχε ταξιδέψει ο φακός του Γιώργου Αυγερόπουλου
αποκαλύπτοντας εικόνες ντροπής, για να μη μπορούμε να λέμε ότι «δεν ξέρουμε»
τι συμβαίνει. Στιγμή που έκοβε την ανάσα η αφήγηση μιας 12χρονης για το πώς
από τα 7 της χρόνια την έριξαν στην πορνεία. Γεννημένη στη φτώχεια που μοιάζει
με θάνατο, πουλήθηκε από τη μάνα για μικρό χρηματικό πόσο, βασανίστηκε,
βιάστηκε. Τόποι όπου η κατάργηση κάθε ανθρώπινης αξίας προκαλεί ρίγος και που
γι’ αυτό ακριβώς αποτελούν «παραδείσους» όπου εκδηλώνουν ανενόχλητοι τη
διαστροφή τους οι τουρίστες από τις «πολιτισμένες» περιοχές της γης. H
απομόνωση, οι μακροχρόνιοι εμφύλιοι σπαραγμοί, όπως η μαζική εξόντωση από τους
Κόκκινους Χμερ όλων εκείνων που θεωρούσαν διεφθαρμένους από τον δυτικό
πολιτισμό, για να ανοίξουν εντέλει οι πύλες στη διαφθορά της Δύσης, έδωσαν το
πλαίσιο μιας πραγματικότητας που ειρωνεύεται την «ευημερία» του κόσμου μας.
Αυτός ο «Εξάντας» θύμιζε εφιάλτη, μόνο που, αλίμονο, δεν ήταν όνειρο.