Άγριος, σύγχρονος εφιάλτης

Μία από τις πιο συγκλονιστικές υποθέσεις παιδοφιλίας που τάραξαν την πολιτισμένη Ευρώπη ήταν και αυτή του ορφανοτροφείου Κάζα Πία (φωτογραφία) στην Πορτογαλία

Το θέμα σκληρό. Δύσκολο. Κι όμως, η εκπομπή «Focus» (NET) τόλμησε να
επιμείνει, να ερευνήσει έναν από τους πιο άγριους σύγχρονους εφιάλτες, την
παιδοφιλία, που απλώνεται στις ωραίες, πολιτισμένες δημοκρατίες μας ραγδαία.
Οι έρευνες λένε πως τα τελευταία χρόνια πυκνώνουν οι υποθέσεις. Ίσως απλώς να
φτάνουν στη δημοσιότητα και από εκεί έως τις αίθουσες των δικαστηρίων, ενώ
παλαιότερα τις κάλυπτε η σιωπή. Ειδικώς σε ακραία συντηρητικές κοινωνίες.
Άλλωστε γύρω από αυτή την υπόθεση, που δύσκολα δέχθηκε ο δυτικός πολιτισμός
ότι τον αφορά, κτίστηκε μια ισχυρή μυθολογία, βολική για την αποσιώπησή της.

Αυτήν τη μυθολογία ξεφλούδισε με επίμονη και συστηματική έρευνα η
εκπομπή «Focus». Και ο πρώτος «μύθος» τον οποίο διέλυσε ήταν ότι πρόκειται για
φαινόμενο που συμβαίνει σε τόπους μακρινούς και κάτω από ειδικές συνθήκες.
Κάθε άλλο. Με αφορμή επιμέρους περιπτώσεις, αποκαλύφθηκε το μέγεθος ενός
σκανδάλου που γεννιέται στους κόλπους των εξελιγμένων ευρωπαϊκών χωρών και που
κάθε άλλο παρά περιθωριακούς αφορά, χαμηλού μορφωτικού και πνευματικού
επιπέδου.

H πρώτη ιστορία μόλις 30 χιλιόμετρα έξω από την Αθήνα, σε παραθαλάσσια
περιοχή, με θύμα ένα 8χρονο αγόρι. H παράξενη συμπεριφορά του ενεργοποίησε τη
μάνα, η οποία μιλάει στον φακό χωρίς περιστροφές. Θύτης ένας 50χρονος υπεράνω
πάσης υποψίας, όπως συμβαίνει πάντα. Ενδιάμεσος ένα 12χρονο αγόρι και δέλεαρ
τα ηλεκτρονικά παιχνίδια, τα πλέιστέισον και οι υπολογιστές. Γνώρισε στον
8χρονο φίλο του τον κύριο που έδινε τα δώρα. H συνέχεια άγρια. H μάνα ερεύνησε
και οργάνωσε τη σύλληψη. H ανάκριση και μετά το δικαστήριο – μια δοκιμασία και
για το παιδί. Τρεις ώρες με παιχνίδια προσπαθούσαν να του πάρουν κατάθεση.

Το δυσκολότερο σημείο: η καταγγελία και μετά η απόδειξη. Βήμα βήμα η
εκπομπή ξετύλιξε τις πτυχές της υπόθεσης που βαραίνει τον πολιτισμό μας. Οι
καταγγελίες. H δυσκολία της σύλληψης και της συγκέντρωσης αποδείξεων. Οι
μαρτυρίες. H ανάγκη για ειδικό χειρισμό του θύματος. Ο ιατροδικαστής Νικόλαος
Καλόγριας, που έχει συναντήσει ανάλογες υποθέσεις. Σοκάρουν καθώς ακούγονται
μια-δυο. Ο ψυχίατρος Γιώργος Νικολαΐδης. Αλλά, όσο σημαντικοί είναι αυτοί οι
κρίκοι για την αντιμετώπιση ενός τέτοιου εγκλήματος, άλλο τόσο σημαντικό είναι
το νομικό πλαίσιο. Μόλις αρχίζει να συμπληρώνεται με διατάξεις που
αντιμετωπίζουν αυτό το τόσο «καινούργιο έγκλημα». Συγκλονιστική η υπόθεση του
ορφανοτροφείου Κάζα Πία στην Πορτογαλία, που αποκαλύπτει πως το έγκλημα
βρίσκεται στον πυρήνα του ίδιου του πολιτισμού των σύγχρονων κοινωνιών. Ήρθε
στο φως ύστερα από καταγγελίες παιδιών. Αρχικώς ξεσηκώθηκε η κοινωνία και
ζητούσε την καταδίκη των ενόχων. Μέχρι που αποκαλύφθηκε ότι μεταξύ αυτών ήταν
και εξέχοντα μέλη της – ένας διάσημος τηλεπαρουσιαστής, ένας υπουργός. Τότε
έσπευσαν να πουν ότι τα παιδιά έλεγαν ψέματα.

Σε έναν κόσμο στον οποίο το παιδί αποθεώνεται, ως η υπέρτατη αξία του,
αποκαλύπτεται πως η έννοια «παιδί» ερμηνεύεται ανάλογα με την καταγωγή. Ο πιο
άγριος ρατσισμός. Αυτός που οδηγεί στην εκμετάλλευση παιδιών από φτωχές χώρες,
από χώρες τις οποίες έχει γονατίσει ο πόλεμος και που δεν είναι καν μακρινές:
δίπλα, στα Βαλκάνια.

Εξαντλητική η προσέγγιση του ζητήματος από την εκπομπή, επέμεινε στις
πολλές και διαφορετικές του πτυχές. Το Ίντερνετ γίνεται ο «παράδεισος» των
παιδεραστών. Άγριες φωτογραφίες, σκανδαλώδεις διάλογοι στα «τσαρτ» – απ’ όπου
πολλοί αλιεύουν τα θύματά τους – και από την άλλη πλευρά ένας κόσμος, ο οποίος
πίσω από τις διακηρύξεις περί ανθρώπινων δικαιωμάτων μοιάζει ζαλισμένος
μπροστά στην τόση αγριότητα.

Δεν δικαιούμαστε την έκπληξη

Το ρεπορτάζ συστηματικό, από την Ελλάδα στην Πορτογαλία, την Ελβετία – όπου
επίσης συντάραξε την κοινωνία υπόθεση παιδοφιλίας -, στα νομικά προβλήματα,
στον σεξουαλικό τουρισμό, στην προσφορά παιδιών από τις Φιλιππίνες και άλλες
φτωχές χώρες, στα προβλήματα του ψυχισμού θυμάτων αλλά και δραστών. H
παρουσίαση των επιμέρους περιπτώσεων προσεκτική, ώστε να συμπληρώνεται η
εικόνα του προβλήματος, αλλά με σεβασμό στα ανθρώπινα συναισθήματα.

H δημοσιογραφική μέθοδος υπηρέτησε το θέμα του οποίου η σκληρότητα έκοβε την
ανάσα, αλλά η σημασία του κορυφαία. Πολύ περισσότερο, όταν περιπτώσεις σαν κι
αυτές που παρουσιάστηκαν αναλυτικά γίνονται κάθε τόσο στα δελτία ειδήσεων
τρομολαγνικά σόου, για μια κοινωνία που δεν δικαιούται πλέον να εκπλήσσεται.