«Crash» στα προγνωστικά!

Είδαμε και επικροτήσαμε τη φετινή, σοβαρή στροφή του αμερικανικού σινεμά, αλλά
δεν υπολογίσαμε σωστά τα πολιτικά κριτήρια του θείου Όσκαρ. Ο οποίος, θέλοντας
να απενοχοποιηθεί από την φετινή, άκρως πολιτικοποιημένη, χρονιά, επέλεξε μια
ανθρωποκεντρική ταινιούλα κατεβάζοντας τον γίγαντα της show business στο
επίπεδο του νάνου ενός Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης. Γελάτε; E, λοιπόν, συνέβη και
πριν από σαράντα χρόνια (1966) στη συμπρωτεύουσα, όταν σπουδαία ονόματα από
την αφρόκρεμα της καλλιτεχνικής και πνευματικής ζωής του τόπου επέλεξαν ως
καλύτερη μία από τις πιο αδιάφορες του Φεστιβάλ!

Μάνος Χατζιδάκις, Έλλη Λαμπέτη, Γιάννης Μπακογιαννόπουλος, Ελένη
Βλάχου, Γιάννης Τσαρούχης, Γρηγόρης Γρηγορίου και ο ακαδημαϊκός
Θεοδωρακόπουλος (δηλαδή εφτά από τους εννιά της Κριτικής Επιτροπής) είχαν να
επιλέξουν μία από τις εξής πέντε σοβαρές υποψήφιες: «Πρόσωπο με πρόσωπο» του
Μανθούλη, «Μέχρι το πλοίο» του Δαμιανού, «Ο θάνατος του Αλέξανδρου» του
Κολλάτου, «Με τη λάμψη στα μάτια» του Γλυκοφρύδη, «Εκδρομή» του Κανελλόπουλου.
Αποτέλεσμα; And the winner is «Ξεχασμένοι ήρωες» του Νίκου Γαρδέλη, παραγωγής
Τζέιμς Πάρις!

Μη (ευθέως) πολιτική η νικήτρια «Crash», επιλεγμένη όμως με καθαρά πολιτικά
κριτήρια. Με τα εξής ρεκόρ:

Από τις σπάνιες φορές (θυμάμαι πρόχειρα τους «Δρόμους της φωτιάς») όπου η
καλύτερη ταινία δεν κερδίζει ούτε σκηνοθεσία, ούτε πρώτες, μα ούτε δεύτερες
ερμηνείες! Μα πώς γίνεται «καλύτερη» χωρίς καλύτερο σκηνοθέτη και έστω έναν
καλύτερο β’ ρόλο; Ρωτήστε τους ανθρώπους του Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης!

Από τις σπάνιες φορές που η καλύτερη ταινία κερδίζει μόλις τρία Όσκαρ, όσα
δηλαδή και άλλες τρεις («Brokeback», «Γκέισα», «King Kong»). Αριθμητικώς,
ισόπαλο το αποτέλεσμα.

Ίσως η μοναδική φορά που η ετυμηγορία των «ακαδημαϊκών» τόσο εξόφθαλμα και
τόσο προκλητικά πλαστογραφεί την έκρηξη ποιότητας και σοβαρότητας του
αμερικανικού σινεμά! Όπως περίπου τα μικρά παιδιά που σπάνε το βάζο με τη
μαρμελάδα και μετά την κρύβουν κάτω από το χαλί μη και τους δείρει η μαμά
Τζορτζ Μπους!

Δύο πολιτικές συγκρούονταν στα χαρτιά και τα προγνωστικά: η κοινωνική, με την
αναγνώριση των δικαιωμάτων των ομοφυλόφιλων, δηλαδή το φαβορί «Brokeback
mountain», και ο μακαρθισμός στα media με το «Καληνύχτα και καλή τύχη» του
Τζορτζ Κλούνι. Αμφότερες με μπόλικη πρωτοτυπία. Το πρώτο λόγω θέματος, το
δεύτερο λόγω σκηνοθεσίας. Ο «θείος» προτίμησε το «Crash», μια καλοφτιαγμένη
ταινία με παράλληλες αφηγήσεις, όπως τα «Στιγμιότυπα» του Ρόμπερτ Όλτμαν. Το
συμπέρασμα απλό: τα κάναν πάνω τους! Θέλανε «Brokeback», αλλά πώς να πάνε
κόντρα στον αμερικανικό υπερσυντηρητισμό; Προφανώς, τους έπιασε τεταρταίος
πυρετός. Όχι απλώς κατώτεροι των περιστάσεων, εντελώς εκτός περιστάσεων!

Το χρονικό της «σύγκρουσης»

Ο Ματ Ντίλον και η Θάντι Νιούτον σε σκηνή από το «Crash» του Πολ Χάγκις. Ο πρώτος ήταν υποψήφιος και για Όσκαρ A’ Ανδρικού ρόλου, αλλά τον σταμάτησε ο «Τρούμαν Καπότε»

Έμεινε από λάστιχο στην Ελλάδα το «Crash». Πρώτα κυκλοφόρησε στις ΗΠΑ 5 Μαΐου
και ως ανεξάρτητη παραγωγή απέφερε αρκετά στα ταμεία, περίπου 45 εκατομμύρια
δολάρια. Οι Έλληνες εισαγωγείς (A. Μανιάτης – Γ. Σπέντζος) δεν είχαν άλλη
επιλογή. Έπρεπε πάση θυσία να βγει στις αίθουσες τέλη Σεπτεμβρίου. H
καταληκτική ημερομηνία από τον φόβο της πειρατείας των μαύρων. Έτσι κυκλοφορεί
εν Αθήναις 22 Σεπτεμβρίου, εποχή εντελώς ακατάλληλη για κουλτουριάρικη ταινία.
Παρ’ όλα αυτά, καταφέρνει να κόψει ένα σεβαστό ποσό εισιτηρίων (38.000) αλλά
τη δεύτερη φορά που την επανέφεραν στις οθόνες με αφορμή τις υποψηφιότητες
(τρίτη εβδομάδα Φεβρουαρίου) πατώνει στα ταμεία. Ο λόγος αυτονόητος. Είχε ήδη
βγει ως DVD. Τώρα το ξανασκέφτονται, αλλά μπορεί να είναι αργά!

Οι αριθμοί των (ελληνικών και όχι μόνο) εισιτηρίων αντιστρόφως ανάλογοι των
Όσκαρ. Δηλαδή:

* «Καληνύχτα και καλή τύχη» προς τις 100.000

* «Truman Capote» υπολογίζεται άνω των 70.000

* «Μόναχο» άνω των 100.000

* «Το μυστικό του Brokeback mountain» άνω των 70.000

* Αν τώρα κοντά σ’ αυτά συνυπολογίσουμε τα 180.000 εισιτήρια του «Match point»
του Γούντι Άλεν (με σχεδόν καμία υποψηφιότητα), τότε καταλήγουμε στο
συμπέρασμα ότι ο θείος Όσκαρ πήγε κόντρα σε όλους και σε όλα. Ψήφισέ το!

ΠΟΛ ΧΑΓΚΙΣ

Έμφραγμα στα γυρίσματα

Ο Πολ Χάγκις ολοκλήρωσε με κίνδυνο της ζωής του τα γυρίσματα του «Crash»

Εντελώς εποχή των σεναριογράφων η σημερινή. Πάντα ήταν, αλλά τώρα παραείναι! Ο
Πολ Έντουαρντ Χάγκις του «Crash», Καναδός, ηλικίας 49 ετών, από τα 22 του στο
Λ. Άντζελες και σεναριογράφος τηλεοπτικών σειρών. Αμ, τι νομίζετε; H
τηλεόραση, πλην τριτοκοσμικής Ψωροκώσταινας, ήταν και είναι το προπονητικό
κέντρο σεναριογράφων και σκηνοθετών. Όλα ξεκίνησαν το 2000. Κινηματογραφικό
εφαλτήριο του Χάγκις υπήρξαν ένας μάνατζερ πυγμαχικών αγώνων που έγραψε
συλλογή διηγημάτων και ο Κλιντ Ίστγουντ. Από τα διηγήματα αυτά ο Χάγκις
επιλέγει δύο, τα κάνει σενάριο με τον τίτλο «Million dollar baby» και
συνεργάζεται με τον Ίστγουντ, ο οποίος μάλιστα στην αρχή τού προτείνει τη
σκηνοθεσία. Την ίδια χρονιά, μαζί με τον φίλο του Μπόμπι Μορέσκο συγγράφουν το
«Crash». Τα γυρίσματα άρχισαν το 2003 και παραλίγο να αποβούν μοιραία για τη
ζωή του χτεσινού θριαμβευτή τον Όσκαρ. Παθαίνει έμφραγμα, όμως δύο εβδομάδες
αργότερα και παρά τις αντιρρήσεις των γιατρών, ο ηρωικός Πολ επιστρέφει στον
τόπο του εγκλήματος και ολοκληρώνει. Λίγο αργότερα αρχίζει να γράφει πάλι για
τον Ίστγουντ το πολεμικό σενάριο «The flags of our fathers» («Οι σημαίες των
πατέρων μας») με αφορμή το περιστατικό της ανύψωσης της αμερικανικής σημαίας
στην Ιβοτζίμα και στη συνέχεια συνεργάζεται, πάλι στο σενάριο, με τον Στίβεν
Σπίλμπεργκ. Αργός σαν χελώνα, πεισματάρης σαν σαμουράι.

ΦΙΛΙΠ ΣΕΪΜΟΥΡ ΧΟΦΜΑΝ

Το βαρύ πυροβολικό

Τον Φίλιπ Σέιμουρ Χόφμαν τον βλέπουμε ήδη στο πανί ως «Τρούμαν Καπότε», ενώ από τα μέσα Μαΐου οι φίλοι των χάρτινων action movies θα τον απολαύσουν στις «Επικίνδυνες αποστολές 3» σε ρόλο «κακού»

Τον βαρύ, ασήκωτο, δουλευταρά και ταγμένο Φίλιπ Σέιμουρ Χόφμαν, ηλικίας 39
ετών, οι σινεφίλ τον έχουν καταγράψει στην κατηγορία των βαρέων βαρών
ερμηνειών σε δεύτερες αλλά ανεπανάληπτες ερμηνείες: «Μανόλια», «Ξέφρενες
νύχτες», «25η ώρα», «Ο ταλαντούχος κύριος Ρίπλεϊ», «Ευτυχία», «Ο μεγάλος
Λεμπόφσκι» και, και… Όπως στο θέατρο, γιατί είναι ταγμένος στο σανίδι μέχρι
μυελού οστών, με κορυφαία ερμηνεία του «Το ταξίδι της μέρας μέσα στη νύχτα»
του Ο’ Νιλ!

Από μια συνάντηση μαζί του στην πρόσφατη Μπερλινάλε που με άφησε με ανοικτό το
στόμα, λόγω εντελώς ατημέλητης αλλά αυθεντικής εμφάνισης και πλήρους
αδιαφορίας για προβολή και δημόσιες σχέσεις, κράτησα τρεις ατάκες του:

«Όταν άρχισα, δεν είχα ιδέα για τον Καπότε. Ήμουν εντελώς άσχετος. Το σενάριο
ήταν συναρπαστικό και όσο μελετούσα και ερευνούσα τόσο περισσότερο έμπαινα στο
πετσί του ρόλου. Ο λόγος ένας και μοναδικός. Το διπλό ταμπλό, γιατί ο Καπότε
είναι η κλασική περίπτωση ενός γοητευτικού και ταυτόχρονα μισητού ήρωα».

«Ο Καπότε είχε ταυτιστεί με τον δολοφόνο Πέρι Σμιθ. Αμφότεροι μικροσκοπικοί
και πολύ δυνατοί. Το ίδιο θα έλεγα και για μένα. Κι εγώ αναγκάστηκα να
ταυτιστώ με τον Καπότε. Και οι δύο μικροσκοπικοί. Τώρα αν είμαι δυνατός, θα
δείξει ο καιρός».

«Όχι το “Καπότε” δεν είναι για την ομοφυλοφιλία. Είναι για ένα έγκλημα που
έγινε εν ψυχρώ, για μια εκτέλεση που έγινε εν ψυχρώ και για τη σχέση ενός
συγγραφέα με τον δολοφόνο εν θερμώ, που όμως ο συγγραφέας εκμεταλλεύτηκε τον
δολοφόνο εν ψυχρώ. That’ s all»!

Πρόσωπα

Λόρα Τζιν Ρις Γουίδερσπουν, εξωτερικά η πιο «αντιπαθητική» αλλά η καλύτερη
της πεντάδας για την ερμηνείας της ως Τζουν Κάρτερ του «Walk the line»,
τριάντα μόλις ετών, από τον Νότο, τη Λουιζιάνα, με σοβαρές σπουδές, να κάνει
modelling από τα εφτά και να πρωτοεμφανίζεται στα δεκατέσσερα στο «Συνέβη το
καλοκαίρι» του Ρόμπερτ Μάλινγκαν (1990) και να αναδεικνύεται ως άκρως εμπορική
σε ρόλο χαζοβιόλας στο «Legaly blonde» («H εκδίκηση μιας ξανθιάς»). Τι
ανατροπή!

Τζόρτζ Κλούνι, ο μεγάλος χαμένος των Όσκαρ με το κατιτίς ως δεύτερο ρόλο
στο «Syriana», αλλά ο μέγας νικητής σε όλα: εντυπώσεις, κριτικές, παραγωγή,
χρήμα και φυσικά κορίτσια. Και ύστερα σου λένε ότι τα Όσκαρ πάντα ψηφίζουν με
αποκλειστικά κριτήρια τη μόδα και τα ταμεία. Πλάνη. Έτσι και δεν τους βολεύουν
ούτε η γοητεία ούτε η πολιτική μόδα ούτε τα ταμεία, ψηφίζουν Φεστιβάλ
Θεσσαλονίκης. Good night bad luck!