Tόπο στα στρατευμένα νιάτα

Το προκλητικό «Γκουαντάναμο» του Μάικλ Γουιντερμπότομ συζητήθηκε όσο καμία άλλη ταινία στο Φεστιβάλ Βερολίνου, και απέσπασε το βραβείο σκηνοθεσίας

Επικεφαλής λοιπόν, με Χρυσή Αρκούδα, η παντελώς άγνωστη Τζασμίλα Ζμπάνιτς του
«Grbavica». Μόλις 32 ετών, μόλις στην πρώτη, μεγάλου μήκους ταινία της, μόλις
για πρώτη φορά στην Μπερλινάλε. Τόπος στα σκεπτόμενα, στρατευμένα νιάτα.
Ακολουθούμενη από τον Ιρανό Τζαφάρ Παναχί (46 ετών) του «Οφσάιντ» που πριν από
τέσσερα χρόνια είχε κερδίσει Χρυσό Λιοντάρι Βενετίας για τον μινιμαλιστικό
θηλυκό «Κύκλο» και την 37χρονη, πρωτοεμφανιζόμενη Περνίλε Φίσερ Κρίστενσεν από
Δανία. Τρίτος ο 45χρονος Βρετανός Μάικλ Γουιντερμπότομ του «Γκουαντάναμο» που
παραλίγο να ξεσηκώσει διαδήλωση στο Βερολίνο από τις πιστές αναπαραστάσεις
φρίκης στην κόλαση των αμερικανικών φυλακών. Δεν θα το πιστέψετε, αλλά με το
σαρωτικό κύμα των πολιτικών ταινιών και με επιστέγασμα τα βραβεία, κάπου
αισθάνθηκα θεατής φεστιβάλ της… KNE!

Τελευταίοι οι Γερμανοί. Με τέσσερις ταινίες (εντός των 19 του διαγωνιστικού
προγράμματος, δηλαδή περίπου το 1/4) ήταν αδύνατον να αγνοηθούν. Τιμής ένεκεν
λοιπόν, απέσπασαν τα δύο βραβεία ερμηνείας. H Σάντρα Huller η οποία υποδύεται
αληθινό θύμα εξορκισμού στο «Ρέκβιεμ» του νεαρού Χανς Κρίστιαν Σμιτ και ο
Μόριτς Bleibtreu, ένας από τους δύο αρσενικούς αφασικούς ήρωες, από την
κινηματογραφική μεταφορά του πασίγνωστου γαλλικού μυθιστορήματος «Στοιχειώδη
σωματίδια» με σκηνοθέτη τον Γερμανό Όσκαρ Ρέλερ!

Το υστερόγραφο είναι μελαγχολικό. Τα ΚΑΠΗ, δηλαδή Ρόμπερτ Όλτμαν,
Σίντνεϊ Λούμετ, Κλοντ Σαμπρόλ έφυγαν με άδεια χέρια. Ακολουθούμενοι από τους
διάσημους πλην ηττημένους Μέριλ Στριπ, Γούντι Χάρελσον, Ιζαμπέλ Ιπέρ, Χιθ
Λέτζερ, Σιγκούρνι Γουίβερ, Νάταλι Πόρτμαν, Γκαέλ Γκαρσία Μπερνάλ. Κανείς δεν
μπορεί να τα έχει όλα. Οι νέοι τα βραβεία, οι καθιερωμένοι το money και τα
Όσκαρ!

ΤΖΑΣΜΙΛΑ ΣΜΠΑΝΙΤΣ

Άγνωστη, πλην όμως χρυσή

H 32χρονη πρωτοεμφανιζόμενη Τζασμίλα Ζμπάνιτς, με τη Χρυσή Αρκούδα για την ταινία «Grbavica»

Το όνομα της Τζασμίλα Ζμπάνιτς περνούσε αδιάφορο από τους κύκλους του
φεστιβάλ. Άντε το πολύ δυόμισι αστεράκια για το «Grbavica». Κανείς, στους
υπολογισμούς του, δεν είχε σκεφτεί τον παράγοντα «Σάρλοτ Ράμπλινκ». Διότι – εκ
των υστέρων – η ταινία της Βοσνίας ταίριαζε γάντι στα κριτήρια της κυρίας
President. Ως εξής: Δύο μόνες γυναίκες (μάνα, η περίφημη Μιριάνα Καράνοβιτς,
με δωδεκάχρονη κόρη) επουλώνουν τις πληγές τους στην μετεμφυλιακή Πρώην
Γιουγκοσλαβία. H μάνα στο μεροκάματο ως σερβιτόρα, η κόρη στο ροκ. Το μεγάλο
ερωτηματικό είναι ο «αγνοούμενος» πατέρας, θεωρητικώς υπερασπιστής της
πατρίδας και νεκρός. Όμως για να εξασφαλίσει η κόρη δωρεάν σχολική εκδρομή
πρέπει να προσκομίσει βεβαίωση γραπτή για τον ήρωα της Βοσνίας. Το χαρτί δεν
έρχεται, η μάνα δεν σπάει τη σιωπή της και η κόρη θυμώνει. Έτσι μαθαίνει την
φρικτή αλήθεια. Είναι καρπός Τσετσένου βιαστή!

Τα βραβεία

Χρυσή Αρκούδα: «Grbavica», Βοσνία

Μεγάλο ειδικό της επιτροπής: «Οφσάιντ», Ιράν – «Σαπουνόπερα», Δανία

Σκηνοθεσίας: Μάικλ Γουιντερμπότομ, «Γκουαντάναμο», Αγγλία

Γυναικείας ερμηνείας: Σάντρα Huller «Ρέκβιεμ», Γερμανία

Ανδρικής: Μόριτς Μπλάιμπτροϊ «Στοιχειώδη σωματίδια», Γερμανία

Πρωτοεμφανιζόμενου: Περνίλε Φίσερ Κρίστενσεν – Δανία, «Σαπουνόπερα»

Βραβείο Μπάουερ: «El custodio» Ροντρίγκο Μορένο, Αργεντινή

Fipresci (Κριτικών): «Ρέκβιεμ» Χανς Κρίστιαν Σμιτ, Γερμανία

Μουσικής: Πίτερ Καμ «Ισαβέλλα», Κίνα

Καλλιτεχνικών επιτευγμάτων: Γιούργκεν Φόγκελ πρωταγωνιστής «Ελεύθερη
βούληση», Γερμανία

Οικουμενικό (Καθολικής Εκκλησίας): «Grbanica»