«Tο χρήμα τρώει τα πάντα πια

Γόνος μιας οικογένειας ηγεμόνων μιας φυλής στο Μάλι, ο Σαλίφ Κεϊτά είχε την «ατυχία» να γεννηθεί αλμπίνος σε μια κοινωνία που το θεωρούσε προάγγελο κακών και λίγο έλειψε να τον θανατώσει. Από τύχη σώθηκε για να γίνει η «φωνή της Αφρικής», που τραγουδά για αγάπη και φιλοσοφία και για τους ομοθρήσκους του μουσουλμάνους

«Έχουν πραγματικά αλλάξει πολλά πράγματα», διαπίστωνε πρόσφατα ο Σαλίφ Κεϊτά,
«και δεν μπορείς να κάνεις πολλά γι’ αυτό. Γιατί το κίνητρο των ανθρώπων είναι
βασικά πια το χρήμα. Είναι τρομακτικό να το βλέπεις να τρώει τα πάντα. Και να
μη γίνεται τίποτε αν δεν κινηθεί το χρήμα, αν δεν αλλάξει χέρια. Είναι
τρομακτικό και άσχημο».

Αυτές οι σκέψεις βασάνιζαν τον Σαλίφ Κεϊτά, όπως βασανίζουν όποιον άλλον έχει
αναγκαστεί να κολυμπήσει αντίθετα προς το ρεύμα για να τα καταφέρει. Για τον
Σαλίφ, τον σούπερ σταρ της αφρικανικής μουσικής σήμερα, τα πράγματα ουδέποτε
ήταν εύκολα. Ήταν άγρια. Αρκεί κανείς να σκεφθεί πως χρειάστηκε να παλέψει
ακόμη περισσότερο από τους άλλους Αφρικανούς καλλιτέχνες, οι οποίοι έπρεπε να
δουλέψουν σκληρά μόνο και μόνο για το γεγονός πως έρχονταν από τη Μαύρη
Ήπειρο. Ο Σαλίφ έπρεπε να παλέψει για τα ουσιώδη.

Γεννήθηκε νέγρος με λευκό δέρμα, ένας αλμπίνος δηλαδή, και στον τόπο του τούς
αλμπίνους τους θεωρούσαν καταραμένους και τους θανάτωναν. Έτσι, ζούσε
αποκλεισμένος ακόμη και από τους δικούς του ανθρώπους στο περιθώριο. H ευγενής
καταγωγή της οικογένειάς του δεν μπορούσε παρά να κάνει τα πράγματα ακόμη πιο
δύσκολα.

Εκείνο που είχε να κρατηθεί ήταν η φωνή, μια ξεχωριστή φωνή στην οποία, στην
αρχή, μπορούσε να πιστέψει μόνο ο ίδιος. Ακόμη και αν χρειαζόταν να τραγουδάει
κρυφά, μακριά από ανθρώπους, γιατί σύμφωνα με μια παράδοση του τόπου του δεν
του επιτρεπόταν. Αργότερα, βρέθηκε στο Αμπιτζάν, όπου εγκαταστάθηκε τη
δεκαετία του ’70 και μέσα από συνεχή αναζήτηση στους αφρικανικούς ήχους και
στο πώς αυτοί αντιδρούσαν στην επαφή με τη δυτική μουσική, θα φθάσει ώς εδώ,
με ένα μεγάλο μουσικό έργο στο βιογραφικό του.

«Δεν είναι εύκολο να αλλάξεις τα πράγματα, αλλά πρέπει και αξίζει να
προσπαθήσεις», έλεγε από την αρχή και δεν έχει σταματήσει να το πιστεύει. Θα
είναι εδώ, μάλιστα, για δύο συναυλίες, για τα παιδιά της Αφρικής, εναντίον του
AIDS στη Θεσσαλονίκη και την Αθήνα.

H «χρυσή φωνή» από το Μάλι δεν σταμάτησε να ψάχνει εκεί όπου η μουσική
παράδοση της Αφρικής ανακατευόταν με άλλους ήχους, συνδυάζοντάς τους με το
βραζιλιάνικο μουσικό ρεύμα, με τζαζ και φανκ, με τα κουβανέζικα ή την κάντρι.
Εγκαταστάθηκε μάλιστα για να γίνονται όλα πιο εύκολα στο Παρίσι, την
πρωτεύουσα των μουσικών του κόσμου και ανήκει στους τροβαδούρους εκείνους
ακριβώς που έκαναν τις διαδρομές αυτές πιο εύκολες, οδηγώντας τις αφρικανικές
μουσικές στα αυτιά των μεγάλων ακροατηρίων. Ο Κεϊτά και ο Γιουσού N’ Ντουρ από
τη Σενεγάλη. Και ο Πίτερ Γκάμπριελ, σαν μεσολαβητής, με τη Real World εταιρεία
του και τα περίφημα Womad φεστιβάλ του.

Στούντιο στον Νίγηρα

Με το άλμπουμ του Moffou, πριν από τέσσερα χρόνια, ο Κεϊτά επιστρέφει στις
παραδόσεις του τόπου του, αφήνοντας για λίγο τους πειραματισμούς στην άκρη.
Τώρα, με το καινούργιο του «Μ’ Bemba» συνεχίζει στον ίδιο δρόμο. Έχει κιόλας
γυρίσει στα μέρη του – έχει μάλιστα ηχογραφήσει αυτές τις τελευταίες μουσικές
στο καινούργιο στούντιο που έχει φτιάξει όχι πολύ μακριά από τον Νίγηρα
ποταμό, καλώντας παλιούς φίλους του και έμπειρους μουσικούς να παίξουν μαζί.
Τα ταξίδια, όμως, είναι για τον Κεϊτά μουσική επίσης και πάντα έχουν κάποιο
σκοπό. Για τα παιδιά της Αφρικής έρχεται τώρα στα μέρη μας – τα τελευταία
χρόνια έχει αναλάβει ακόμη έναν ρόλο, αυτόν του πρεσβευτή καλής θέλησης του ΟΗΕ.

INFO

Στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης την Τρίτη 28 Φεβρουαρίου και στο Μέγαρο
Μουσικής Αθηνών την Τετάρτη 1η Μαρτίου. Εισιτήρια: Αθήνας 40, 70, 90 και 300
(με δικαίωμα συμμετοχής στη δεξίωση) και Θεσσαλονίκης 40, 60, 80 και 200 (με
συμμετοχή στη δεξίωση).