NIKΟΣ KAPAΘANΟΣ «Ο Kαίσαρας είμαι εγώ»

Όλους τους ρόλους στην παράσταση του «Ιουλίου Καίσαρα» του Σαίξπηρ από τη Νέα Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου, και τους δύο γυναικείους, της Πόρσιας και της Καλπούρνιας, παίζουν άνδρες ηθοποιοί της νέας γενιάς (το στιγμιότυπο από τις πρόβες, με τον σκηνοθέτη και «Καίσαρα» Νίκο Καραθάνο)

«Απ’ όσα φαινόμενα έχω δει και νιώσει, το πιο παράξενο είναι να ζει ο άνθρωπος
την ατελείωτη ζωή του φόβου, ενώ ξέρει πως ο θάνατος, τέλος αναγκαίο, τελικά
θα έρθει στο τέλος, όταν τελειώσουν όλα» («Ιούλιος Καίσαρ»).

Εάν κάτι δεν έχει απολείψει το αθηναϊκό θέατρο είναι η τιμή που αποδίδει στα
σπουδαία κείμενα. Ο καλός ηθοποιός Νίκος Καραθάνος, παίρνοντας το βάπτισμα του
πυρός στη σκηνοθεσία, «βουτάει» στον Σαίξπηρ και σε ένα από τα πιο
συναρπαστικά του έργα. Ο «Ιούλιος Καίσαρ», απευθύνοντας μια πρόκληση στην
αυταρέσκεια της εξουσίας, μεταβάλλει την ιστορία του Ρωμαίου αυτοκράτορα σε
ιστορία ιδεών.

«Ήθελα να πω αυτή την αντρική, ερωτική ιστορία, σαν να την είχα από
παλιά στο μυαλό μου, χωρίς να ξέρω το έργο. Πάντα διαλέγω κάτι το οποίο
«κατοικεί» μέσα μου, μπορεί ακατέργαστα. Ο «Ιούλιος Καίσαρας» είναι ένα πάρε –
δώσε σε όλα και τα ‘χει όλα: ιστορικά, φιλοσοφικά, ιδεολογικά, υπαρξιακά,
συναισθηματικά, θεατρικά θέματα και υπέροχους ρόλους. Ταίριαζε με τις ανάγκες
μιας «Νέας Σκηνής», όπως ήθελαν να τη δημιουργήσουν ο Κούρκουλος και ο
Λιγνάδης. Ακόμα και η διανομή, η οποία στηρίχτηκε σε νέα παιδιά, νομίζω πως
δεν θα είναι εις βάρος του κειμένου», λέει ο Νίκος Καραθάνος, από τα πιο
ευγενικά και ουσιαστικά πλάσματα, φιλότιμος εργάτης της σκηνής.

«Ήταν σκιά του, ολόκληρος ο κόσμος» ακούγεται η φωνή στο σκοτάδι. Θεατές και
ηθοποιοί μέσα στο ίδιο αλώνι του «Χώρα».

«H παράσταση κινείται μέσα σ’ ένα θέατρο που στήθηκε μέσα στο θέατρο.
Έχοντας ένα κομμάτι του χώρου (το άλλο το έχει η παράλληλη παράσταση του Νίκου
Μαστοράκη «Το γάλα») απλώνουμε μια σκηνή, στην οποία μπαίνουν ηθοποιοί και
θεατές. Μέσα στη διάθεση του ψεύτικου ως πιο αληθινού, ανεβάζουμε το έργο.
Αυτή η αίσθηση περνάει και στα κοστούμια. Εμείς οι ίδιοι τώρα με τα λόγια του
τότε. Ένα παντελόνι, ένα πουκάμισο και σε κάποιες στιγμές ένα πανί σαν
μανδύας».

H παράσταση ξεκινάει με μια γιορτή. H αφήγηση των σκηνών φανερώνει τη
σκηνοθετική ματιά.

«Ο Κάσιος προσεγγίζει τον Βρούτο και αρχίζει η προσπάθεια να τον
προσεταιρισθεί, για τη δολοφονία του Καίσαρα. Μετά ξεσπάει μια φοβερή
καταιγίδα, όπου συμβαίνουν μεταφυσικά πράγματα. Κάτω από αυτούς τους οιωνούς,
εξυφαίνεται η συνωμοσία. Την άλλη μέρα της φοβερής αυτής νύχτας, ο Καίσαρας
πηγαίνει στη Σύγκλητο, όπου δολοφονείται απ’ τον πιο έμπιστό του άνθρωπο. «Κι
εσύ Βρούτε…». Τη δολοφονία δεν τη βλέπουμε, αλλά την ακούμε και την
αισθανόμαστε να συμβαίνει στον προθάλαμο.

«Ο άνανδρος πεθαίνει χίλιους θανάτους πριν την ώρα του. Ο ανδρείος γνωρίζει
έναν θάνατο μονάχα» μεταφράζει ο Βολανάκης. Πέφτει ο ιδρυτής της οικουμένης,
που άφησε ένα τεράστιο χνάρι στην ανθρωπότητα. H πτώση του άνδρα ήταν μεγάλη,
αλλά ο θόρυβος που έκανε όταν έπεφτε, ήταν εκκωφαντικός – αυτόν ακούμε ακόμα
και σήμερα. H Ρώμη αναστατώθηκε. Όλοι οι πολιτικοί πάνω από ένα φέρετρο.

Στην κηδεία του, το πλήθος στάθηκε στην αρχή υπέρ των δολοφόνων κι
ύστερα, ακούγοντας τον περίφημο μονόλογο του Αντώνιου – δείγμα ρητορικής και
λατρείας – εναντίον τους. Μετά τη δολοφονία αναφέρεται ότι έκαψαν τον νεκρό.
Είναι το τέλος μιας εποχής. Ένας μάντης επισκέπτεται όλες τις σκηνές του
έργου. Και μετά αρχίζει ο εμφύλιος, όπου ακολουθεί ίσως η ωραιότερη σκηνή
καβγά στο θέατρο, μεταξύ Βρούτου – Κάσιου, ενώ εμφανίζεται και το φάντασμα του
Καίσαρα που αναγγέλλει πως όλα θα τελειώσουν στους Φιλίππους. Στους Φιλίππους
μαζεύονται όλα τα στρατεύματα, οι αρχηγοί του τότε κόσμου και μέσα από μια
φοβερή μάχη οδηγούνται ένας ένας στην αυτοκτονία. Κι όπως συμβαίνει στους
δολοφόνους, αυτόν που θα σκοτώσεις γίνεται το πιο σημαντικό πρόσωπο στη ζωή
σου».

Ο Νίκος Καραθάνος ερμηνεύει τον Καίσαρα. Ο Σαίξπηρ τον παρουσιάζει κουφό,
γέρο, μιλάει πάντα σε τρίτο πρόσωπο για τον εαυτό του. Εστιάζει όμως στα
πρόσωπα των συνωμοτών. «Ο ρόλος του Ιουλίου Καίσαρα είναι μικρός – μόνο 87
στίχοι – αν και τιτλοφορεί το έργο. Από πάντα, είχα την αίσθηση πως αν
γινότανε ταινία η ιστορία της ζωής μας, ο τίτλος της θα ήταν το όνομα του
πατέρα μας».

«Ζούμε το ξεκίνημα της νέας εποχής»

«Το θέατρο είναι οι άνθρωποι», λέει ο Νίκος Καραθάνος

Στο φόρτε της θεατρικής του δραστηριότητας, δεν βάζει επαγγελματικούς στόχους.
Κι όμως, φέτος ήρθαν τα καλύτερα: Ερμήνευσε τον Αμφιτρύωνα στο ομώνυμο έργο
του Κλάιστ, σκηνοθετεί και παίζει τον Σαιξπηρικό «Ιούλιο Καίσαρα» κι ακολουθεί
η συνεργασία με το Ελληνικό Φεστιβάλ, στον «Ερρίκο Δ’» του Πιραντέλο, σε
σκηνοθεσία Δημήτρη Μαυρίκιου, μια δουλειά εν προόδω, που θα καταλήξει στη
σκηνή Κοτοπούλη – Ρεξ του Εθνικού. «Αισθάνομαι πως τα πράγματα ωρίμασαν και
πάμε σε μια άλλη εποχή, όπου θα βλαστήσουν άλλα. Έγινε πια φανερό ότι έχουμε
ανάγκη τους εαυτούς μας, ότι μας έχουν ανάγκη οι άλλοι κι εμείς αυτούς», λέει
με την καλοσύνη του ανθρώπου που πλησιάζει ανθρώπους και γεγονότα, ρόλους και
έργα με τρυφερότητα, με πνευματικότητα.

INFO

Πρεμιέρα: 14 Φεβρουαρίου, στο Εθνικό Θέατρο – Νέα Σκηνή – Χώρα (Αμοργού 20,
τηλ. 210-8673.945)