H γοητεία της παρακμής

![]() |
![]() |
|
H διαφορά της Βενετίας τού χθες από τη Βενετία τού σήμερα, σημειώνει ο Τζον |
H «μελαγχολική ευθυμία» που εκπέμπουν οι γόνδολες, το φως και τα εναλλασσόμενα
χρώματα που αποτέλεσαν πηγή έμπνευσης για πολλούς καλλιτέχνες, το Παλάτι των
Δόγηδων και οι πλατείες με τα γραφικά καφενεία, μια πόλη με αργούς ρυθμούς –
τονωτική ένεση για πολλούς, η Βενετία – καταφύγιο και ανάπαυλα από τον έξω
κόσμο, ζωντανεύει στις σελίδες του βιβλίου «Βενετία, η παραδεισένια πόλη» του
Τζον Τζούλιους Νόργουιτς (θα κυκλοφορήσει από τις Εκδόσεις Γκοβόστη).
Αυτή τη φορά, όμως, ο Λόρδος Νόργουιτς (συγγραφέας επίσης της «Ιστορίας της
Βενετίας») πιάνει το νήμα της ιστορίας της μετά το 1797, όταν ο στρατός του
Ναπολέοντα διακόπτει απότομα και άδοξα τα χίλια και πλέον χρόνια ακμής της
Γαληνοτάτης Δημοκρατίας. Τον 19ο αιώνα η Βενετία είναι μια αξιοθρήνητη σκιά
της λαμπερής πόλης του 18ου αιώνα. Αυτή την εποχή επιλέγει ο συγγραφέας για να
αφηγηθεί την ιστορία της πόλης μέσα από τα μάτια των διάσημων επισκεπτών της
που εντρύφησαν στη γοητεία της, αφού η άφιξη του Μεγάλου Ναπολέοντα δεν σήμανε
και το πολιτιστικό τέλος τής αείποτε θαλασσοκράτειρας.
Ο Λόρδος Μπάιρον και ο Ράσκιν, ο Ρόουντον και ο Οράτιος Μπράουν – εκπρόσωποι
της βρετανικής παροικίας στη Βενετία για σχεδόν έναν αιώνα -, ο Χένρι Τζέιμς
που διείσδυσε βαθύτερα απ’ όλους στη βενετσιάνικη ψυχή και γνώριζε την πόλη
σαν την παλάμη του χεριού του, ο Τζέιμς Μακνίλ Ουίστλερ και ο Τζον Σίνγκερ
Σάρτζεντ, εκπατρισμένοι Αμερικανοί ζωγράφοι, ο Ρόμπερτ Μπράουνινγκ, ο Βάγκνερ
και οι εντυπώσεις τους από την Πόλη των Δόγηδων αναμειγνύονται με την ιστορία
της πόλης.
«Δοξάζω τον Θεό που βρίσκομαι εδώ. Είναι η παραδεισένια πόλη», γράφει
στο ημερολόγιό του το 1841 ο Τζον Ράσκιν, ενώ αργότερα δηλώνει «σήμερα ρούφηξα
τόσες εικόνες, που κόντεψα να πνιγώ», και αποτυπώνει στους πίνακές του τον
αισθησιασμό και το μυστήριο της πόλης την οποία επέλεξε και ο Βάγκνερ για την
απομόνωσή του: «Αισθάνομαι μαγεμένος από αυτό το τόσο μοναδικό και μελαγχολικό
μέρος. Επιζητώ την απόλυτη απομόνωση και σίγουρα εδώ μπορώ να την εξασφαλίσω
περισσότερο από οπουδήποτε αλλού»…
«Πρέπει ήδη να έχετε ακούσει πόσο απολαυστικό είναι να είσαι μισοξαπλωμένος
κάτω από την τέντα, να νιώθεις από κάτω εκείνο το σταθερό γλίστρημα πάνω στο
νερό, να κοιτάζεις όλη εκείνη τη λαμπερή, θλιβερή κομψότητα των ερειπίων»,
γράφει ο Χένρι Τζέιμς στους «Συνταξιδιώτες» το 1870, ενώ αργότερα, έχοντας
μυηθεί στις ομορφιές της, δηλώνει: «H Βενετία με καλοκαιρία δεν είναι ένα
μέρος για να συγκεντρώσεις τις σκέψεις σου. H προσπάθεια που απαιτείται για να
μείνεις καθισμένος σε ένα τραπέζι-γραφείο είναι ηρωική και η λαμπρότερη σελίδα
του χειρογράφου φαίνεται ανιαρή πλάι στη λαμπρότητα του περιβάλλοντος που
ζει».
Μια «μελαγχολική ευθυμία»
![]() |
|
Ο Μπάιρον κατέφυγε στη Βενετία για να γλιτώσει από τη χρεοκοπία και έναν |
«Για μένα, που ανέκαθεν υπήρξα παθιασμένος με τη Βενετία και απολάμβανα τη
διάλεκτο και την αφέλεια των ανθρώπων, τον ρομαντισμό της παλιάς ιστορίας της,
τους θεσμούς και το περιβάλλον, η θέα μιας και μόνο γόνδολας είναι αρκετή για
να με αποζημιώσει για κάθε της μειονέκτημα», γράφει ο Μπάιρον το 1818, δυο
χρόνια αφού είχε αφήσει την Αγγλία για τη Βενετία, για να γλιτώσει από τη
χρεοκοπία και τον ολέθριο γάμο του: «Μου αρέσει η μελαγχολική ευθυμία που
εκπέμπουν οι γόνδολες και η σιωπή των καναλιών. Ακόμη και η ολοφάνερη παρακμή
της πόλης δεν με ενοχλεί, μολονότι θρηνώ τη μοναδικότητα της χαμένης της
φορεσιάς…», γράφει ο Μπάιρον και ο Νόργουιτς δίνει στον αναγνώστη μια καλή
ιδέα για τις σχέσεις του Μπάιρον με όμορφες Βενετσιάνες.
INFO
John Julius Norwich, «Βενετία – H Παραδεισένια Πόλη», Μτφ.: Γιάννης
Καστανάρας, εκδ. Γκοβόστη.
















