«Aθήνα δεν είναι μόνο το Hρώδειο»
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
7 λεπτά  |
 |
|
«Ξέρετε, είμαι Έλληνας. Έλληνας του εξωτερικού, αλλά Έλληνας. Και έρχομαι |
Έχει ένα μεγάλο χάρισμα: γίνεται αμέσως οικείος και φιλικός. Δεν ξέρω αν αυτό
λέγεται «είναι επικοινωνιακός». Εγώ θα τον χαρακτήριζα συμπαθέστατο, άμεσο,
«κοντινό» – γλυκό άνθρωπο. Χωρίς ίχνος σνομπισμού, «καλαμιού», αφ’ υψηλού
ύφους. Με το χαμόγελο στο στόμα, με το χιούμορ.
Δεν είναι όμως το μόνο του χάρισμα. Ο Γιώργος Λούκος κάτω από το χαμόγελο
κρύβει κι άλλα: οργανωτικός, αποφασιστικός, γρήγορος, με γνώσεις στο χώρο τον
καλλιτεχνικό, με ικανότητες διοικητικές, με ικανότητες να επιλέγει ανθρώπους
και πράγματα…
Από τη θέση του προέδρου και καλλιτεχνικού διευθυντή ο Γιώργος Λούκος
χειρίζεται από την περασμένη Δευτέρα τις τύχες των… πολύπαθων Φεστιβάλ
Αθηνών και Επιδαύρου. Αλλά η δουλειά του θα φανεί το 2006. Διότι το πρόγραμμα
των Φεστιβάλ του 2006 (που σχεδιάζει να ανακοινώσει τέλος Νοεμβρίου) είναι που
καταστρώνει εδώ και καιρό.
Διατηρείτε τη θέση σας στο Μπαλέτο της Λυών και στο Φεστιβάλ Χορού των
Καννών, ετοιμάζετε στο Λονδίνο τον Οκτώβριο το Φεστιβάλ Γαλλικής Τέχνης
«France Moves»… Αυτό στην Ελλάδα το λέμε «πολυθεσίτης». Μπορείτε να
ανταποκριθείτε; Διοικείται ένα Φεστιβάλ με «περιοδικές παρουσίες»;
Να ξεκαθαρίσω δύο πράγματα. Το «France Moves» στο Λονδίνο είχε αποφασιστεί
πριν από τρία χρόνια και το πρόγραμμα είναι έτοιμο εδώ και δύο χρόνια. Και την
πρόταση που μου έγινε να διοργανώσω ένα «France Moves» και στο Τόκιο δεν την
αποδέχτηκα. Στις Κάννες το Φεστιβάλ Χορού που θα γίνει τον Νοέμβριο επίσης
είναι έτοιμο. Δεν έχω αποφασίσει αν θα συνεχίσω εκεί – το Φεστιβάλ αυτό,
άλλωστε, γίνεται ανά διετία. H Λυών είναι τελείως άλλη δουλειά. Είναι η ομάδα
μου, είμαι εκεί είκοσι χρόνια, έχω καμιά δεκαριά συνεργάτες σε ένα Θέατρο που
υπάρχει από το 1670 και στο οποίο δουλεύουν τριακόσια πενήντα άτομα… – τα
πράγματα είναι σε μια σειρά.
Αλλά έχω και την πεποίθηση, εν αντιθέσει μ’ αυτά που πιστεύουμε, πως όσο
περισσότερο δουλεύει κανείς τόσο καλύτερα δουλεύει. H αργομισθία που είναι
εθνικό μας σπορ δεν σε βοηθάει να σκεφτείς περισσότερο… Και όσο πιο πολλές
δυνατότητες έχεις να συνδυάσεις πράγματα από διαφορετικούς χώρους τόσο πιο
δημιουργικό μπορεί να είναι.
Τρία από τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου που ζητήσατε για το Ελληνικό
Φεστιβάλ είναι ξένοι. Θα μπορούν να ανταποκριθούν στα καθήκοντά τους; Ξέρουν
την ελληνική πραγματικότητα; Κάποιοι μίλησαν ήδη για «Παγκοσμιοποιημένο
Φεστιβάλ». Μήπως το Δ.Σ. δίνει την εικόνα συμβουλίου επιτροπείας που
«επέβαλαν» οι… ξένες δυνάμεις;
Είμαι και ο ίδιος μέλος σε διάφορα συμβούλια. Κι εκείνο που ξέρω είναι ότι
αυτοί που συμμετέχουν έχουν σχέση με το θέμα. Δεν μπορώ να διανοηθώ – ίσως
γιατί είμαι περισσότερο Ευρωπαίος από Έλληνας… – ότι σε ένα συμβούλιο θα
μπορούσαμε να αποφασίζουμε με ανθρώπους που μπορεί να έχουν γνώσεις γενικές
και να έχουν δει πολλά πράγματα αλλά δεν είναι αυτό το αντικείμενό τους.
Αυτοί «οι ξένοι» δεν είναι απλώς «ξένοι», αλλά είναι ο διευθυντής του Φεστιβάλ
της Αβινιόν, του μεγαλύτερου θεατρικού φεστιβάλ στον κόσμο, ο διευθυντής του
Λίνκολν Σέντερ Φέστιβαλ, του μεγαλύτερου μουσικού θεσμού στον κόσμο, και ο
διευθυντής ενός Θεάτρου όπως το «Σάντλερς Γουέλς» του Λονδίνου. Πιστεύω ότι,
φέρνοντάς τους, εκτός από τις συμπαραγωγές που μπορούμε να κάνουμε, εκτός από
τα πράγματα που με τη βοήθειά τους μπορούμε να φέρουμε, τα οποία για λόγους
ημερομηνιών ή οικονομικούς δεν θα μπορούσαν να έρθουν, επειδή θα βλέπουν τις
ελληνικές παραγωγές, θα είναι ευκολότερο γι’ αυτές να πηγαίνουν έξω.
Δεν σας βλέπω να τρέφετε και τα καλύτερα αισθήματα για τα καλλιτεχνικά
γραφεία και γενικότερα για τους μεσάζοντες του πολιτισμού που αλωνίζουν, φέτος
ειδικά, στα Φεστιβάλ. Αυτό μπορεί να γίνει αφορμή πολέμου και μάλιστα ύπουλου
εναντίον σας…
Είναι γνωστό ότι εν Ελλάδι ανθούν εκτός από τη φαιδρά πορτοκαλέα και τα
καλλιτεχνικά γραφεία. Οι περισσότερες παραστάσεις του Φεστιβάλ είναι προτάσεις
καλλιτεχνικών γραφείων. H δουλειά του καλλιτεχνικού διευθυντή, εκτός των
άλλων, είναι να καταρτίζει το πρόγραμμα. Πώς καταρτίζεις το πρόγραμμα; Είναι
πολύ απλό. Βλέποντας παραστάσεις ώστε να διαλέξεις. Από την άλλη, αυτό δεν
σημαίνει ότι αρνούμαι τα καλλιτεχνικά γραφεία. Αλλά πρέπει να είναι πραγματικά
καλλιτεχνικά γραφεία – και με καλλιτεχνικά κίνητρα, όχι αποκλειστικά
οικονομικά. Και, δεύτερον, να σέβονται τη διεθνή αγορά ως προς τις τιμές. Δεν
μπορεί ένας καλλιτέχνης να πληρώνεται για να εμφανιστεί στο Παρίσι με ένα A
ποσό και στην Ελλάδα με ποσό A x 6…
«Ενάμισης μήνας φθάνει και περισσεύει για το Φεστιβάλ»
 |
|
«Οι χώροι των εκδηλώσεων πρέπει να πολλαπλασιαστούν και γιατί το Φεστιβάλ |
Πώς σκέπτεστε το Φεστιβάλ Αθηνών; Φέτος διαρκεί τεσσερισήμισι μήνες…
Είναι ένα φεστιβάλ – μαμούθ, μοναδικό στο είδος του ως προς τη διάρκεια. Δεν
γνωρίζω άλλο Φεστιβάλ στον κόσμο που να κρατάει τόσο πολύ. Φεστιβάλ σημαίνει
γιορτή. Και μια γιορτή ποτέ δεν κρατάει τεσσερισήμισι μήνες. Ενάμισης μήνας
φθάνει και περισσεύει. Επειδή όμως πρέπει να γίνουν πολλές εκδηλώσεις θα
πολλαπλασιαστούν οι χώροι. Οι οποίοι πρέπει να πολλαπλασιαστούν και γιατί το
Φεστιβάλ είναι των Αθηνών. Και Αθήνα δεν είναι μόνο το Ηρώδειο. H Αθήνα έχει
γειτονιές που ούτε εγώ τις ξέρω και τώρα τις ανακαλύπτω και που καλό είναι να
τις ανακαλύψουν και ορισμένοι Αθηναίοι που δεν τις ξέρουν. Υπάρχουν
βιομηχανικοί χώροι, πλατείες, πάρκα όπου θα μπορούσαν να γίνουν εκδηλώσεις που
τους ταιριάζουν. Το Ηρώδειο είναι εξάλλου τεράστιο για «μικρά» πράγματα – έναν
μονόλογο, μουσική δωματίου… Αυτούς τους χώρους ψάχνω και βρίσκω σιγά σιγά
και ελπίζω να χρησιμοποιηθούν όσο περισσότεροι γίνεται.
Πιστεύω επίσης ότι πρέπει ενεργά να συμμετέχει στο Φεστιβάλ και ο Δήμος
Αθηναίων. Διότι μέχρι τώρα υπάρχει το παράδοξο ο Δήμος Αθηναίων και το
Φεστιβάλ Αθηνών να μην έχουν καμιά σχέση.
Και το Φεστιβάλ Επιδαύρου; Εδώ τα προβλήματα μοιάζει να έχουν φθάσει σε
αδιέξοδο. Το βλέπετε να συνεχίζει αφιερωμένο αποκλειστικά στο αρχαίο δράμα;
Καταρχάς, ναι. Αλλά υπάρχουν και πολλά έργα – όπερες, χορός, σύγχρονα έργα…
– που είναι εμπνευσμένα από το αρχαίο δράμα και την αρχαιότητα. Γιατί όχι,
λοιπόν; Από την άλλη, διαρκεί επίσης πολύ. Πράγμα που σημαίνει και ότι οι
δοκιμές για την κάθε παράσταση είναι λίγες. Αυτό μου είπαν όλοι οι σκηνοθέτες
που συνάντησα. Καταλήγω, για το 2006, σε έξι διήμερα. Θέλω να το συζητήσω
περισσότερο με τους καλλιτέχνες γιατί πιστεύω ότι αυτοί είναι η ψυχή και το
αίμα του Φεστιβάλ. Δεν μπορεί να συνεχιστεί η κατάσταση «αυτό γινότανε πάντα,
αυτό θα κάνουμε». Πρέπει να γίνουν καινούργιες προτάσεις. Και το Φεστιβάλ να
έχει την αποκλειστικότητα, τουλάχιστον της πρεμιέρας.
«Μόνο το Εθνικό Θέατρο έχει σίγουρη θέση»
Ο περιορισμός της διάρκειας του Φεστιβάλ θα συγκρουστεί με τις «δουλείες»
που υπάρχουν: «Πρέπει να συμμετέχει η Λυρική, η Παιδική Σκηνή της Λυρικής, το
Μπαλέτο της Λυρικής, το Εθνικό, η Παιδική Σκηνή του Εθνικού, το ΚΘΒΕ, ο ΘΟΚ, η
Κρατική Ορχήστρα Αθηνών…». Τι θα πράξετε;
Δεν υπάρχει καμιά νομική υποχρέωση για τη συμμετοχή όλων αυτών… Απλώς είναι
μια συνήθεια. Διαχωρίζω μόνο τη συμμετοχή στο Φεστιβάλ Επιδαύρου του Εθνικού
Θεάτρου που θεμελίωσε τον θεσμό και που χωρίς αυτό δεν θα υπήρχε Φεστιβάλ
Επιδαύρου. Όλες οι άλλες συμμετοχές θα πρέπει να κρίνονται με βάση τις
προτάσεις τους. Και όχι με το σκεπτικό «επειδή ήμασταν πέρσι θα είμαστε και
φέτος και επειδή είμαστε φέτος θα είμαστε και του χρόνου». Ούτε η Επίδαυρος
ούτε το Ηρώδειο είναι προίκα κανενός. Ούτε βέβαια και δική μου. Οι προτάσεις
πρέπει να γίνονται σε συζήτηση με το Φεστιβάλ που είναι παραγωγός – διότι τι
σημαίνει «παραγωγός»; – και θα συζητούνται από το Συμβούλιο, τα μέλη του
οποίου μπορεί να μην είναι όλα Έλληνες, αλλά ξέρουν τι τους γίνεται. Και από
τις παραγωγές θα επιλέγονται κάποιες που θα πηγαίνουν και έξω. H επιλογή
δηλαδή που γινόταν, συνήθως, με καλλιτεχνικά γραφεία, τώρα θα γίνεται με
καλλιτεχνικά κριτήρια. Χωρίς να αποκλείονται τα καλλιτεχνικά γραφεία.
Δεν φοβάστε ότι μπορεί και να προσγειωθείτε απότομα;
Ξέρετε, ταξιδεύω πολύ και είμαι συνηθισμένος και στις απότομες προσγειώσεις…
Όλα μπορεί να συμβούν. Αλλά, το πολύ πολύ, να ξαναρχίσω το τσιγάρο. Όπως μου
συνέβη σε μια απότομη προσγείωση. Τίποτα περισσότερο.
Google news
