Aρχαίος λυρισμός, νέα τραγούδια

«Αυτόνομο ηχητικό γεγονός» συνιστούν τα κείμενα των χορικών, είπε ο Σταμάτης Κραουνάκης, όπως τα έχει μεταφράσει ο K. X. Μύρης. Εννέα συνθέτες (μεταξύ αυτών και η – εικονιζόμενη – Ευανθία Ρεμπούτσικα) συνέθεσαν μουσική πάνω σε ελεύθερο στίχο, αναδεικνύοντας το «πόσο τραγούδι ήταν όλα τα χορικά τότε και τώρα»

Για «δουλειά βάθους, μαθητεία στον μεγάλο λόγο, πραγματικά σημαντική στιγμή
στο ελληνικό τραγούδι» μιλούσε ο Κώστας Γεωργουσόπουλος, κατά την παρουσίαση
μιας πρωτότυπης εργασίας: εννέα συνθέτες, ανάμεσά τους ο Σταμάτης Κραουνάκης,
η Ευανθία Ρεμπούτσικα, ο Παναγιώτης Καλαντζόπουλος, ο Κώστας Λειβαδάς,
μελοποίησαν είκοσι χορικά από την αρχαία τραγωδία και την αττική κωμωδία, σε
μετάφραση K. X. Μύρη. Χορικά από έργα του Αισχύλου, του Σοφοκλή, του Ευριπίδη,
του Αριστοφάνη σε μια παραγωγή της Ομάδας Σπείρα Σπείρα και του Σταμάτη
Κραουνάκη.

«Ύστερα από μια εμφάνιση της ομάδας στο Πανεπιστήμιο, εκεί στο τραπέζι μετά τη
βραδιά, ο δάσκαλός μου Κώστας Γεωργουσόπουλος έριξε την ιδέα αυτής της
μελοποίησης», είπε ο Σταμάτης Κραουνάκης, ο οποίος δουλεύοντας δύο χρόνια με
την ομάδα του ανακάλυπτε σε κάθε πρόβα πως «αυτή η διαδικασία δεν έχει τέλος»,
αλλά και «πόσο τραγούδι ήταν όλα τα χορικά τότε και τώρα».

«Τα τραγούδια του χορού στη χορωδία και την τραγωδία είναι εξαιρετικά
και είναι δυστύχημα που δεν τ’ ακούμε», είπε ο συνθέτης. Και πρόσθεσε ότι
βασικό μέλημα των συνθετών ήταν «η μεγέθυνση των λέξεων», να αναδειχθεί το
κείμενο ως «αυτόνομο ηχητικό γεγονός».

Ο Κώστας Γεωργουσόπουλος θύμισε την αφήγηση του Πλούταρχου, σύμφωνα με την
οποία, μετά την καταστροφή στη Σικελία, οι αιχμάλωτοι του στρατεύματος του
Νικία που δούλευαν σε καταναγκαστικά έργα και πέθαιναν ένας ένας εξοντωμένοι
τα βράδια τραγουδούσαν χορικά του Ευριπίδη – «δηλαδή ο Ευριπίδης έγραφε σουξέ
που τραγουδούσαν τα φαντάρια», είπε χαρακτηριστικά. Και ο Κώστας Λειβαδάς, ο
οποίος έχει ζήσει στη Σικελία, πρόσθεσε ότι οι ντόπιοι αφηγούνται επίσης πως
οι Σικελοί έκρυψαν και έσωσαν κάποιους φαντάρους, συγκινημένοι από τον
πολιτισμό που έφερε το τραγούδι τους.

«H μαθητεία αυτή της μελοποίησης των χορικών συνιστά επιστροφή στον μεγάλο
λυρισμό μέσα από την εμπειρία του τραγικού», είπε ο Κώστας Γεωργουσόπουλος.
«Σε εποχές μάλιστα που πρέπει να ανακαλύψουμε ξανά το τραγικό στοιχείο για να
καταλάβουμε και την ύβριν που διαπράττουμε. Στο αρχαίο δράμα δεν υπάρχει
ανθρώπινο πρόβλημα (υπαρξιακό, θεολογικό) που να μην έχει συζητηθεί. Ακόμη και
το θέμα της ελευθερίας της γυναίκας να διαθέτει το σώμα της έχει συζητηθεί –
στις Ικέτιδες».

H παράσταση θα ανεβεί στην «Αθηναΐδα» από τις 21 έως τις 27 Ιουνίου
(ήδη σε κάποιες ημερομηνίες τα εισιτήρια άρχισαν να εξαντλούνται) και αργότερα
θα ταξιδέψει ανά την Ελλάδα. Στην ομάδα των συνθετών περιλαμβάνονται επίσης οι
Νίκος Ασλάνης, Χρίστος Θεοδώρου, Στέφανος Κόκκαλης, Νίκος Κολλάρος, Γιάννης
Χριστοδουλόπουλος. Το χορικό από τις «Θεσμοφοριάζουσες» μελοποίησαν συλλογικά
ο Σταμάτης Κραουνάκης και οι Σπείρα Σπείρα, ενώ το κινησιολογικό μέρος ανέλαβε
η Φρόσω Κορρού και το αυτοσχεδιαστικό ο ηθοποιός Χρήστος Στέργιογλου. Την
επιλογή των χορικών έχει κάνει ο Κώστας Γεωργουσόπουλος, στον οποίο ανήκει και
η ιδέα του τίτλου της παράστασης: «Χορικά 2005 – Αιωνία θητεία στο κάλλος». H
αφίσα της παράστασης είναι του ζωγράφου Γιώργου Ξένου.

Σαν μια μουσική «συνωμοσία»

«Νιώθω ότι συμμετέχω σε ένα είδος άτυπης Φιλικής Εταιρείας», είπε ο Παναγιώτης
Καλαντζόπουλος. «Σε μια εποχή όπου νομιμοποιούνται τα αυθαίρετα και
αποθεώνεται η πειρατεία, σε μια εποχή που εμείς οι ίδιοι χτυπάμε τη γλώσσα μας
καταργώντας την ορθογραφία και φωνητικοποιώντας τις ξένες – και όχι μόνο –
λέξεις (ενώ οι ξένοι δεν φωνητικοποιούν τις ελληνικές), αυτή η δουλειά αποκτά
ιδιαίτερο βάρος. Ο Σταμάτης Κραουνάκης είναι από τους ελάχιστους που ακόμη
μπορεί να αναμοχλεύει τα πράγματα. Γι’ αυτό και έφτιαξε τη “σπείρα” του,
σχεδόν συνωμοτικά».

Για «κατάθεση» μίλησε και ο Κώστας Λειβαδάς, εκτιμώντας ότι το έργο αυτό «μέσα
σε μια δεκαετία θα έχει ρίξει πολύ γερό σπόρο». H Ευανθία Ρεμπούτσικα, η οποία
δούλεψε πάνω στις «Νεφέλες» του Αριστοφάνη, μίλησε για τις δυσκολίες που
συνάντησε, καθώς για πρώτη φορά στην καριέρα της συνέθεσε μουσική πάνω σε
δεδομένους στίχους («και τι στίχους!», είπε), κάτι που έδωσε την ευκαιρία στον
Κώστα Γεωργουσόπουλο να επισημάνει «το πρωτοφανές, ότι όλοι οι συνθέτες
έγραψαν μουσική σε ελεύθερο στίχο».

INFO

«Χορικά 2005 – Αιωνία θητεία στο κάλλος», από τις 21 έως τις 27 Ιουνίου (ώρα
έναρξης 19.30) στην «Αθηναΐδα» (Καστοριάς 34-36, Βοτανικός, τηλ. 210-3480.000)..