Ποιος μας είδε, ποιος;

Αναμέτρηση των πολιτικών δυνάμεων; Άσκηση ετοιμότητας των ρητόρων της Βουλής;
Δοκιμασία; Και αν ναι, τίνος, του πολίτη-θεατή – αν και αυτός δεν
πολυασχολήθηκε, όπως αποδεικνύει η τηλεθέαση της αναμετάδοσης από τη Βουλή – ή
μήπως των βουλευτών που άκουγαν για πολλοστή φορά ο ένας τον άλλον να λένε τα
ίδια, οι μεν κατά του έργου της πρώην κυβέρνησης και οι δε κατά του έργου της
νυν. Μήπως δοκιμασία για την κοινή λογική, που θα επέβαλε τέτοιες εποχές
ανασυγκρότηση των κομμάτων και σαφείς, τολμηρές θέσεις για την αντιμετώπιση
της σκληρής οικονομικής συγκυρίας, για να αναδειχθούν και οι διαφορές των
κομμάτων στο κάτω κάτω.

Με απευθείας μετάδοση από τη Βουλή η ET1 και με προβολή των
σημαντικότερων αποσπασμάτων από τις ομιλίες αρχηγών και βουλευτών τα υπόλοιπα
κανάλια, έδωσε τη δυνατότητα η τηλεόραση στους πολίτες να παρακολουθήσουν την
πρώτη «θερμή» συνεδρίαση της Βουλής από την οποία υποτίθεται ότι θα μπορούσαν
να υπάρξουν ακόμη και πολιτικά αποτελέσματα.

Στην πραγματικότητα, ύστερα από τρεις ημέρες διαξιφισμών μεταξύ των πολιτικών,
ύστερα από ωραιότατες ρητορικές πιρουέτες στις οποίες επιδόθηκαν οι
δεξιοτέχνες του είδους από το βήμα της Βουλής, απομένει η απορία αν γίναμε
σοφότεροι ως προς την πολιτική κατάσταση ή αν υπάρχει ελπίδα αλλαγής προς το
καλύτερο. Ο Πρωθυπουργός και οι βουλευτές του κόμματός του υπερασπίστηκαν τα
πεπραγμένα – όσα έχουν κάνει τέλος πάντων -, οι βουλευτές της αξιωματικής
αντιπολίτευσης ξεδίπλωσαν το άφθονο υλικό των αποτυχιών των κυβερνώντων.

Ένα είδος ανακεφαλαίωσης πασίγνωστων απόψεων, θέσεων και προθέσεων το
τριήμερο στη Βουλή, που ανεξαρτήτως από την πολιτική του ουσία – αν είχε
κάποια – αυτό που μένει ως αίσθηση είναι ότι έδωσε την αίσθηση της δράσης, την
αίσθηση της κίνησης, του δυναμισμού σε μια πολιτική σκηνή η οποία περιορίζεται
όλο και περισσότερο στη «βουλή» των τηλεπαραθύρων. Σε μια εποχή στην οποία
αναδεικνύονται οι «πριμαντόνες» της πολιτικής – οι εύγλωττοι χρήστες των
επικοινωνιακών κωδίκων – χάρη στο τελετουργικό μιας τηλεοπτικής ενημέρωσης που
απαιτεί πρωταγωνιστές τηλεπαραθυράτων αντιπαραθέσεων, η στροφή του τηλεοπτικού
φακού στο εσωτερικό του Κοινοβουλίου για να εμφανιστεί στις οθόνες με τα
έδρανα, τους βουλευτές, το βήμα, τους ρήτορες ως εμβληματική εικόνα του
πολιτεύματος μοιάζει με ένα είδος θριάμβου της πολιτικής επί της
σκανδαλοθηρικής ριάλιτι ενημέρωσης.

Αυτό θα λέγαμε ότι είναι τουλάχιστον το επικοινωνιακό όφελος από τη
συζήτηση στη Βουλή, μια και το ουσιαστικά πολιτικό αναζητείται. Οι ειδικοί της
πολιτικής θεωρίας θα πουν ότι «προτάσεις μομφής» και «ψήφος εμπιστοσύνης» δεν
είναι παρά αφορμές για να αναπτυχθεί ο δημοκρατικός διάλογος και δεν έχουν
απαραιτήτως πολιτικό αποτέλεσμα. Το μόνο που παρεμβαίνει στη διαδικασία είναι
η τηλεόραση. Και είναι οι όροι της τηλεοπτικής τεχνολογίας που δίνουν εν τέλει
το δικό τους νόημα στην πολιτική αντιπαράθεση: το κοντινό πλάνο στους
ομιλητές, που θα τροφοδοτήσει από δελτία ειδήσεων μέχρι σατιρικές εκπομπές, η
απευθείας μετάδοση, που δίνει την αίσθηση της ιστορίας η οποία γράφεται εδώ
και τώρα μπροστά στα μάτια των τηλεθεατών, το μοντάζ και η αποσπασματική
ανάλυση φράσεων, που δίνει έμφαση στα σημεία εκείνα, τα οποία η ανάγκη για
εντυπωσιασμό της τηλεοπτικής ενημέρωσης αναδεικνύει ως τα πιο σημαντικά. Ποια
φράση του κ. Παπανδρέου αναφέρεται θετικά ή μη στην κυβέρνηση Σημίτη
(εσωκομματικό ζήτημα). Ποια φράση του κ. Καραμανλή συνιστά ευθεία επίθεση στην
πρώην κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ.

Σαν κοινοβουλευτικό τηλεπαιχνίδι

H συζήτηση στη Βουλή που μεταδιδόταν από την ET1 πάντως δεν έδειξε να
κερδίζει το ενδιαφέρον του πολίτη-θεατή. H τηλεθέαση έμεινε σε εξαιρετικά
χαμηλά επίπεδα, με σχετική άνοδο μόνο το βράδυ της Κυριακής, την ώρα της
ονομαστικής ψηφοφορίας, μια και ήταν η στιγμή της υποτιθέμενης αποκάλυψης, η
στιγμή κατά την οποία το μιντιακής σκηνοθεσίας «θρίλερ» κορυφωνόταν.
Αναμενόμενο. Άλλωστε οι βουλευτές, όπως έδειχναν τα πλάνα, άδειαζαν βιαστικά
την αίθουσα του Κοινοβουλίου προτού η πρόεδρος ανακοινώσει τα αποτελέσματα.

Σαν κοινοβουλευτικό τηλεπαιχνίδι καταναλώθηκε το όλο θέαμα και μόνο οι
φανατικοί παρακολούθησαν τη διαδικασία και το στρατέγκο των δελτίων ειδήσεων,
ενώ προστέθηκαν περισσότεροι τη στιγμή του αποτελέσματος, τη στιγμή της
«ανάδειξης του νικητή», όπως και στα ριάλιτι τύπου «Fame Story» κ.λπ., τα
οποία ακόμη κι αν δεν τα έχει παρακολουθήσει κάποιος, στον τελικό ρίχνει καμιά
ματιά. Δυστυχώς, η πολιτική όσο και να επιχειρεί να επιβληθεί στη μιντιακή
σκηνοθεσία βρίσκεται πάντα έρμαιο του απολαυστικού τελετουργικού της.