Πενήντα «άγνωστοι» συνθέτες, στην επιφάνεια
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
6 λεπτά  |
 |
|
«Υπάρχουν στερεότυπα γύρω από την ελληνική μουσική. Δεν είναι μόνο Μίκης και |
Συχνά ο… Μωάμεθ πρέπει να πάει στο βουνό, όχι μόνο γιατί το βουνό δεν
έρχεται σ’ εκείνον, αλλά και επειδή ο ρόλος του είναι ακριβώς αυτός: να
πηγαίνει όπου πρέπει – σε βουνά ή πεδιάδες – προκειμένου να έρθει σε επαφή με
το ακροατήριό του.
Υγιώς σκεπτόμενη λοιπόν, η Κρατική Ορχήστρα Αθηνών αποφάσισε να αφήσει τα…
τείχη της πρωτεύουσας και να ταξιδέψει! «Εφόσον την Κρατική Ορχήστρα τη
συντηρούν όλοι οι Έλληνες, πρέπει να την απολαμβάνουν και όλοι οι Έλληνες»,
λέει στα «NEA» ο καλλιτεχνικός της διευθυντής Βύρων Φιδετζής. Ο ιθύνων νους
της Ορχήστρας – με όρεξη και δυναμισμό – αποφάσισε να την ωθήσει προς έναν
νέο, μεγαλύτερο κύκλο δραστηριοτήτων, όπως άλλωστε αρμόζει στη θέση της. Από
την Παρασκευή 22 Απριλίου μέχρι τη Μεγάλη Τετάρτη, η ΚΟΑ περνάει τη γέφυρα του
Ρίου για μια μίνι-περιοδεία στη Δυτική Ελλάδα. Τελικός προορισμός και κατάληξη
θα είναι, όπως είναι φυσικό, η «μουσικομάνα» Κέρκυρα, ωστόσο συναυλίες θα
δοθούν επίσης στο Μεσολόγγι, στο Αγρίνιο και στα Γιάννενα. «Στείλαμε κατ’
αρχήν ανθρώπους να δουν τις αίθουσες, γιατί η Ορχήστρα χρειάζεται κάποιες
μίνιμουμ προϋποθέσεις. Βέβαια, τα έργα που θα παίξουμε δεν χρειάζονται
κολοσσιαία ορχήστρα. Κι αν σκεφθεί κανείς ότι ο Μπετόβεν είχε παίξει την
«Ηρωική» του Συμφωνία με τρεις βιόλες, ε, εμείς θα επιφυλάξουμε καλύτερη τύχη
στη μουσική του! Για να μιλήσουμε και σοβαρά, στα Γιάννενα η αίθουσα είναι
εξαιρετική, ενώ πολύ καλή είναι και στην Κέρκυρα. Σε Μεσολόγγι και Αγρίνιο, οι
αίθουσες είναι επίσης αξιοπρεπείς», λέει ο Έλληνας μαέστρος.
Ο Βύρων Φιδετζής πιστεύει ότι έχει φθάσει ο καιρός να κάνει η ΚΟΑ
ευρύτερα σχέδια: «Στόχος μας είναι να εκπροσωπήσουμε την Ελλάδα και στο
εξωτερικό, όπου υπάρχουν Έλληνες και όχι μόνο. Νομίζω ότι – πλέον – αυτή η
ορχήστρα έχει φθάσει σε αξιοζήλευτο επίπεδο και μπορεί να παίξει παντού.
Γενικότερα, η Ελλάδα διαθέτει πλέον πολύ υψηλό επίπεδο στη Μουσική, που δεν το
είχε. Σε αυτό έχει συμβάλει η βελτίωση των υποδομών, ιδίως με τα Μέγαρα
Μουσικής που έχουν ανεγερθεί». Άλλωστε αυτή ακριβώς η – μέχρι σχετικά πρόσφατα
– έλλειψη υποδομών ήταν, κατά τη γνώμη του διευθυντή της ΚΟΑ, η αιτία που
μεγάλος πλούτος της μουσικής μας ιστορίας έμεινε στο σκοτάδι. Και έτσι ξεκινά
η δεύτερη μεγάλη πρωτοβουλία της Ορχήστρας: από τις 6 έως τις 14 Μαΐου, θα
διοργανωθούν οι «Ελληνικές Μουσικές Γιορτές». Ένας κύκλος 9 συναυλιών, με έργα
– αποκλειστικά – Ελλήνων συνθετών, των δύο τελευταίων αιώνων κατά κύριο λόγο.
Μα υπάρχουν τόσοι Έλληνες συνθέτες στη νεώτερη Ιστορία, που να δικαιολογούν
κύκλο συναυλιών; «Μάλιστα, υπάρχουν!», λέει κατηγορηματικά ο Βύρων Φιδετζής.
«Θα ερμηνευθούν γύρω στους 45 με 50 Έλληνες συνθέτες, άγνωστοι σχεδόν όλοι στο
ευρύ κοινό, που έχουν ενδιαφέρον έργο. Προσέξτε: ενώ η πεζογραφία και η ποίηση
της νεώτερης Ελλάδας έχει επαρκώς αναδειχθεί, η μουσική της κληρονομιά
παρέμεινε στην αφάνεια, ακριβώς επειδή δεν υπήρχαν υποδομές.
Μέχρι το 1950, δεν υπήρξε καταστροφή που να μην την είδε αυτή η χώρα. Ο
παράγων αυτός έχει τεράστια σημασία για μια τέχνη τόσο απαιτητική όσο η
Μουσική. Ταυτόχρονα όμως, σε ατομικό επίπεδο, υπήρχαν πάντοτε άνθρωποι που
παρήγαγαν έργο. Από τον Μάντζαρο ξέρουμε μόνο μερικά μέτρα, τον Εθνικό Ύμνο
δηλαδή· έχει συνθέσει όμως πολλά έργα. Από τον Σαμάρα μάθαμε τώρα τον
Ολυμπιακό Ύμνο, εκείνος όμως είχε γράψει… μια ντουλάπα έργα που παίζονταν
μάλιστα στη Σκάλα του Μιλάνου… Και υπάρχουν πολλοί άλλοι. Υπάρχουν και στη
Θεσσαλονίκη: υπάρχει και ο Βασίλης Καλαφάτης – μαθητής τού Κόρσακοφ και
δάσκαλος του Στραβίνσκι – ο οποίος πέθανε από την πείνα κατά την πολιορκία του
Λένινγκραντ και του οποίου δεν έχει παιχτεί έργο ποτέ εδώ! Ούτε το έργο του
Σκαλκώτα εμφανίστηκε εν κενώ. Τα έργα που γράφονταν στην Επτάνησο είχαν βέβαια
ιταλικές καταβολές, σιγά-σιγά όμως απέκτησαν κάποια αυτονομία έκφρασης και
εστράφησαν προς το δημοτικό τραγούδι», συμπληρώνει.
Την πρωτοβουλία των «Ελληνικών Μουσικών Γιορτών» είχε η Κρατική Ορχήστρα,
ωστόσο στο εγχείρημα εκδήλωσαν προθυμία να συμμετάσχουν και πολλές άλλες
ελληνικές ορχήστρες! «Κάποιες που δεν μετέχουν φέτος, όπως η “Ορχήστρα των
Χρωμάτων”, δεν σημαίνει ότι αποκλείστηκαν», λέει ο Βύρων Φιδετζής. «Δεν υπήρχε
καμία τέτοια διάθεση. Αλλά δεν μπορούσαν να παρίστανται όλες οι ελληνικές
ορχήστρες φέτος. Φιλοδοξούμε οι «Γιορτές» να γίνουν ετήσιος θεσμός· ένα
κεντρικό γεγονός, που ελλείπει έως τώρα αναφορικά με την ελληνική μουσική»,
προσθέτει.
Οι «Γιορτές» θα πραγματοποιηθούν στο διάστημα 6 έως 12 Μαΐου. Από τις 9
συναυλίες οι 8 θα πραγματοποιηθούν στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, ενώ η ένατη
στην Εθνική Γλυπτοθήκη στο Γουδί, όπου το μουσικό συγκρότημα «Λύραυλος» θα
διατυπώσει μια πρόταση αναβίωσης της αρχαίας ελληνικής μουσικής. Επίσης, η
«Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία» θα ερμηνεύσει μουσικές που θα καλύπτουν το
διάστημα από τον 3ο αι. μ.X. μέχρι την Τουρκοκρατία. Στο Μέγαρο Μουσικής
Αθηνών θα ερμηνευθεί και το τελευταίο έργο του Γιώργου Σισιλιάνου, ο οποίος
έφυγε πρόσφατα από τη ζωή χωρίς να προλάβει να το ακούσει σε συναυλία.
Μουσική, μια ελληνική λέξη
«Μέχρι τα τέλη του Βυζαντίου, ο ελληνικός χώρος δεν ήταν λιγότερο ανεπτυγμένος
μουσικά από τις ευρωπαϊκές χώρες», λέει ο αρχιμουσικός Βύρων Φιδετζής. «Μετά
όμως την οθωμανική κατάκτηση, η Ελλάδα απεκόπη. Δεν είναι ωστόσο τυχαίο ότι η
ελληνική λέξη “μουσική” έχει περάσει σε όλες τις γλώσσες, ούτε ότι όταν
βγαίνει η μπάντα του Δήμου στη Ζάκυνθο (που δεν κατακτήθηκε από τους
Οθωμανούς) και παίζει Βέρντι, ο κόσμος ξέρει τι ακούει. Δεν τού είναι άγνωστη
αυτή η μουσική, όπως αλλού!». Ο Έλληνας μαέστρος διευκρινίζει πως δεν
ισχυρίζεται ότι η Ελλάδα έχει κάποιον… Μπετόβεν, τον οποίον δεν γνωρίζουμε.
«Διαθέτει όμως διακόσια χρόνια και “άλλης” μουσικής πέραν του τραγουδιού ,
που ήρθε η ώρα να αναδειχθεί».
«Ντροπή, να μένουμε βουβοί!»
«Τα περισσότερα από τα έργα που θα ερμηνευθούν στις “Ελληνικές Μουσικές
Γιορτές” είναι αδισκογράφητα», λέει ο μαέστρος της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών.
«Φιλοδοξία μας είναι να ηχογραφηθούν οι συναυλίες και να κυκλοφορήσουν
αργότερα CD και βιβλία με βιογραφικά των συνθετών. Αν οι “Γιορτές” γίνουν
θεσμός, δεν θα υπάρχει πλέον “άγνωστη” ελληνική μουσική», υποστηρίζει. Και
προαναγγέλλει άλλη μία πρωτοβουλία: «Τον Ιούνιο, η ΚΟΑ αρχίζει δισκογραφική
εργασία στο στούντιο. Είναι ντροπή για την πρώτη ορχήστρα της Ελλάδας, να
μένει βουβή!». H έναρξη θα γίνει με έργα του Μανόλη Καλομοίρη, που δεν έχουν
ηχογραφηθεί. Άλλωστε, ο Έλληνας συνθέτης είχε – με διαθήκη – κληροδοτήσει τα
έργα του στην Κρατική μας Ορχήστρα, θυμίζει ο Βύρων Φιδετζής.
Google news
