Ένα μουσείο… ψηφιδωτά!

Γεμίζουν ένα μουσείο τα πολύχρωμα ψηφιδωτά δάπεδα εξαιρετικής τέχνης που βρέθηκαν στις ανασκαφές της Σπάρτης, του 3ου π.X. αιώνα, που είχε αναπτύξει ένα δικό της καλλιτεχνικό εργαστήριο στην τέχνη του ψηφιδωτού

Μέχρι πρόσφατα, τα αρχαιότερα ίχνη ανθρώπινης εγκατάστασης στην περιοχή της
Σπάρτης ήταν της Νεολιθικής Εποχής (από το Κουφόβουνο). Κάτω όμως από το φως
278 σωστικών ανασκαφών που προκάλεσε τα τελευταία επτά χρόνια σ’ ολόκληρη τη
Λακωνία η ανοικοδόμηση, το αρχαιολογικό τοπίο γύρω από την πασίγνωστη αρχαία
Σπάρτη άλλαξε ραγδαία.

H Σπάρτη εκατοικείτο συνεχώς πριν από την άφιξη των δωρικών φύλων περί το 1100
π.X. και η ιστορία της είναι αδιάκοπη. Πρόσφατα δε βρέθηκαν και οι κρίκοι που
έλειπαν. Περίπου χίλιες ανασκαφές πέρασαν στον αρχαιολογικό χάρτη της Λακωνίας
που εκπόνησε η έφορος Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων Αντωνία
Παναγοπούλου -πολλά ημιανασκαμμένα και θαμμένα κάτω από έργα κοινής ωφέλειας.

Δύο αρχαιολόγοι όμως, οι Έλενα Ζαββού και Αθανάσιος Θέμος, παρουσίασαν σε
διεθνές συνέδριο στη Σπάρτη, τη νέα διαχρονική εικόνα της αρχαίας πόλης από τα
προϊστορικά ώς τα παλαιοχριστιανικά χρόνια.

Το πιο εντυπωσιακό εύρημα είναι ένας μεγάλος πρωτοελλαδικός οικισμός του
3000-2500 π.X. με ακτίνα 580 μ. στο ρέμα της Μαγουλίτσας, στη ΝΔ άκρη της
Σπάρτης, που δίνει το νήμα της συνέχισης κατοίκησης. Το νήμα που οδηγεί στη
Μυκηναϊκή εποχή βρέθηκε σ’ έναν κτιστό ορθογώνιο ηγεμονικό τάφο στην κοίτη του
Ευρώτα, δίπλα στον Βωμό του Ψυχικού, το αρχαίο Φοιβαίον, με ανακομιδή και
κτερίσματα, όπως ζωόμορφο αγγείο, πήλινο ομοίωμα πλοίου, τμήματα οδοντόφρακτου
κράνους από χαβλία αγριογούρουνου.

Ευρήματα των Γεωμετρικών χρόνων ήρθαν στο φως για πρώτη φορά εκτός της
ακρόπολης της Σπάρτης στην περιοχή αρχαίας Κύμης, ενώ από την Σπάρτη της
ιστορικής εποχής εντυπωσιακή ήταν η ανακάλυψη πολυτελών επαύλεων και λουτρών,
δημόσιων και ιδιωτικών, με πολύχρωμα μωσαϊκά δάπεδα. Έχουν αποθηκευτεί 2.500
τ.μ. δαπέδων που περιμένουν ένα μουσείο για να εκτεθούν, ενώ τα εργαστήρια
κεραμικής, τα δημόσια κτίρια, τα ιερά δείχνουν μεγάλη ακμή ιδιαίτερα τον 3ο
και τον 4ο μ.X. αιώνα και την εύνοια των Ρωμαίων που θεωρούσαν την πόλη
πρότυπο.

H κατοίκηση της Σπάρτης με επίκεντρο την Ακρόπολη της πόλης συνεχίσθηκε
κανονικά ώς τον 10ο αιώνα, οπότε άρχισε η εγκατάλειψή της από τους κατοίκους
που αναζήτησαν ασφάλεια στον Οχυρό λόφο του Μυστρά.

Εξήγαγαν μοδάτα σανδάλια!

Τα λακωνικά σανδάλια ήταν μόδα στην Αθήνα και τη Ρώμη. Ήταν μονόσολα,
κάλυπταν τη φτέρνα και κατέληγαν σε λουρί γύρω από το μεγάλο δάχτυλο. Στην
Αθήνα τα φορούσαν οι ιππείς (αριστοκράτες αστοί) και οι φιλολάκωνες, δηλαδή οι
συντηρητικοί της εποχής. Ήταν όμως και σήμα κατατεθέν των φιλοσοφικών κύκλων
περί τον Σωκράτη. Το «κοστούμι» συμπληρωνόταν και από το λιτό λακωνικό ιμάτιο,
τον τρίβωνα. Στη Ρώμη, τα λακωνικά σανδάλια είχαν μεγάλη πέραση και ήταν
διακριτικό των συγκλητικών.