Στο μυαλό του Ίρβιν Γιάλομ

Τι είναι ψυχοθεραπεία; Ποιο είναι το νόημα της ζωής; Τι ωθεί έναν
ψυχοθεραπευτή να γίνει συγγραφέας; Ο Ίρβιν Γιάλομ θα απαντήσει σε αυτές τις
ερωτήσεις και σε ανάλογες απορίες, με την ευκαιρία της αναγόρευσής του σε
επίτιμο διδάκτορα του Τμήματος Ψυχολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου, που θα
γίνει στις 12 Μαΐου.

Ο επίτιμος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Στάνφορντ της Καλιφόρνιας, Ίρβιν
Γιάλομ, είδε πολλούς ανθρώπους να τον επισκέπτονται στα 75 χρόνια τής ζωής
του, για να απαλλαγούν από τα προβλήματά τους. Ο ψυχοθεραπευτής άκουσε,
συζήτησε και συμπέρανε ότι ο θάνατος, η ελευθερία, η απομόνωση και η έλλειψη
νοήματος ταλαιπωρούν την ανθρώπινη ύπαρξη. Και για να βοηθήσει τους ασθενείς
του άρχισε να δουλεύει μ’ έναν τρόπο που έβγαζε την ψυχοθεραπεία από τα
ασφυκτικά αποστειρωμένα περιβάλλοντα των ορθόδοξων ψυχοθεραπευτικών μοντέλων.
«Εμείς οι άνθρωποι φαίνεται πως είμαστε πλασμένοι ν’ αναζητούμε τη σημασία,
ενώ είμαστε ριγμένοι σ’ έναν κόσμο κενό από εγγενές νόημα», γράφει ο Ίρβιν
Γιάλομ στο δοκίμιό του «Θρησκεία και Ψυχιατρική». «Όλο και περισσότεροι
άνθρωποι ανατρέχουν στην ψυχοθεραπεία, επειδή αγωνιούν για έναν σκοπό στη ζωή
τους: “H ζωή μου δεν έχει συνοχή”, “Δεν παθιάζομαι με τίποτα”, “Γιατί ζω; Για
ποιον σκοπό; Σίγουρα η ζωή πρέπει να έχει κάποιο βαθύτερο νόημα”. Το πρόβλημα
του νοήματος στη ζωή ταλαιπωρεί όλους τους σκεπτόμενους ανθρώπους. Όλες οι
άλλες μορφές ζωής το αντιλαμβάνονται ως φαΐ – επιβίωση – αναπαραγωγή. Μόνο
εμείς οι άνθρωποι δεν εννοούμε να το αποδεχθούμε κι έτσι απαιτούμε – και
κατόπιν θεσπίζουμε – την ύπαρξη κάποιου ανώτερου σκοπού ή αποστολής».

Οπαδός της υπαρξιακής ψυχοθεραπείας, ο Ίρβιν Γιάλομ «αναζητά το άνοιγμα στον
θεραπευόμενό του, θεωρώντας ότι ο ασθενής δεν αρκείται σ’ έναν ρόλο απλού
παρατηρητή τής εξωτερικής πραγματικότητας, αλλά συμμετέχει ενεργά στη
διαμόρφωσή της. Και μέσα από τη λογοτεχνία, δραπετεύει από το επιστημονικό
γκέτο και τολμά μια πιο αυθεντική επικοινωνία με τους ασθενείς του. Άλλωστε, η
λογοτεχνία δεν αντιπαρατίθεται στη γνώση. Είναι μια μορφή γνώσης», επισημαίνει
η καθηγήτρια Ψυχολογίας και συγγραφέας Φωτεινή Τσαλίκογλου, μιλώντας για την
αμεσότητα και τη σαφήνεια του λόγου του, καθώς συνδυάζει ψυχιατρική γνώση και
λογοτεχνική κλίση.

«Εκλαϊκεύει χωρίς να εκχυδαΐζει»

«Ο Ίρβιν Γιάλομ, εκτός του ότι είναι εξαίρετος δάσκαλος και ψυχοθεραπευτής, με
τα βιβλία του εκλαϊκεύει πολύ καλά σημαντικότατες έννοιες και εφαρμογές στην
ψυχολογία με υπαρξιακό βάθος, χωρίς να τις εκχυδαΐζει», λέει στα «NEA» ο
Στάμος Παπαστάμος, καθηγητής Κοινωνικής Ψυχολογίας και πρύτανης του Παντείου
Πανεπιστημίου, δίνοντας έμφαση στη λογοτεχνική κλίση τού Ίρβιν Γιάλομ, την
οποία άλλωστε έχουν ιδιαίτερα εκτιμήσει οι Έλληνες αναγνώστες, μέσα από τα
μυθιστορήματα και τα δοκίμια του «Όταν έκλαψε ο Νίτσε», «Το ντιβάνι», «Ο
δήμιος του έρωτα», «Θρησκεία και Ψυχιατρική», «Το δώρο της ψυχοθεραπείας», που
κυκλοφορούν από τις Εκδόσεις Άγρα.

INFO

Ο Ίρβιν Γιάλομ θα έρθει τον Μάιο στην Αθήνα, καλεσμένος των Εκδόσεων Άγρα και
της Ελληνικής Εταιρείας Ομαδικής Ανάλυσης και Οικογενειακής Ψυχοθεραπείας, για
να αναγορευτεί επίτιμος διδάκτορας του Τμήματος Ψυχολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου.