Yπάρχει και το «κακό» Ίντερνετ

Μία φωτογραφία-απάτη που έκανε τον γύρο του ψηφιακού κόσμου και χαράχθηκε στη μνήμη εκατομμυρίων ανθρώπων ήταν αυτή με τον χαμογελαστό τουρίστα να ποζάρει στην ταράτσα των Δίδυμων Πύργων, ενώ από πίσω του στο βάθος πλησιάζει το μοιραίο αεροπλάνο. H εικόνα προκάλεσε ανατριχίλα μέχρι να προσέξουν οι πιο παρατηρητικοί ότι πρόκειται για το λάθος τύπο αεροσκάφους…

Λίγες ημέρες μετά το τσουνάμι, που σκόρπισε τον θάνατο στη NA Ασία,
συγκλονιστικές φωτογραφίες από τις περιοχές της καταστροφής κατέκλυσαν το
Ίντερνετ, προκαλώντας δέος σε όσους τις αντίκρυσαν. Ανοίγοντας ιστοσελίδες ή
email, εκατομμύρια χρήστες αντίκρυσαν εικόνες ανθρώπων που τρέχουν να σωθούν
από τεράστια κύματα.

Αλλά πριν συνέλθουν από το σοκ, ήρθε η αποκάλυψη και πάλι μέσω Ίντερνετ. Όση
σχέση έχει η Άννα Βίσση με τον Μπρους Σπρίνγκστιν, άλλη τόση έχουν οι
φωτογραφίες με το τσουνάμι της Ινδονησίας. Στην πραγματικότητα, οι εικόνες
είναι από την Κίνα το 2002 και δείχνουν ένα φαινόμενο που παρατηρείται στον
ποταμό Κιαν Τανγκ Τζιανγκ στο Χανγκτζού. Πρόκειται για παλίρροιες με υψηλά
κύματα, που παρατηρούνται σε συγκεκριμένες ημερομηνίες και συγκεντρώνουν
πλήθος από τουρίστες στις όχθες του ποταμού για να θαυμάσουν το θέαμα. Με μία
πιο προσεκτική ματιά στις φωτογραφίες, φαίνεται πως οι άνθρωποι τρέχουν να
«σωθούν» γελώντας…

Αυτές οι εικόνες βέβαια δεν είναι το μόνο παράδειγμα παραπλάνησης μέσω
Ίντερνετ. H ιστορία του Διαδικτύου είναι γεμάτη φάρσες και εξαπατήσεις,
μερικές πιο ανώδυνες από άλλες. Από παραποιημένες φωτογραφίες που κάνουν τον
γύρο του κόσμου σε λίγα λεπτά μέχρι ψεύτικες ειδήσεις που γίνονται πιστευτές
μόνο και μόνο γιατί μεταδίδονται από ιστοσελίδα σε ιστοσελίδα και φήμες που
κατακλύζουν τον κυβερνοχώρο και επηρεάζουν κυβερνήσεις, την οικονομία, τα
αποτελέσματα πολιτικών εκλογών ή καλλιτεχνικές καριέρες. Από τη στιγμή που
κανείς δεν ελέγχει το περιεχόμενό του, το Ίντερνετ είναι ο Παράδεισος της
φάρσας και της απάτης. H λίστα δεν έχει τελειωμό.

Έχουν περάσει 11 χρόνια, αλλά εξακολουθεί να κρατά θέση στο Τοπ-10 με
τις πιο πετυχημένες φάρσες στην ιστορία του δικτύου η είδηση ότι η Microsoft
έκανε προσφορά στο Βατικανό για να αγοράσει την Καθολική Εκκλησία και να έχει
τα αποκλειστικά δικαιώματα της χρήσης της Βίβλου. Ήταν βλέπετε, η εποχή που ο
παντοδύναμος Μπιλ Γκέιτς άπλωνε τα πλοκάμια του στις τέχνες και τα γράμματα,
ώστε να μπορεί να ψηφιοποιήσει με άνεση τα αποκτήματά του. Παρόμοια ήταν και η
είδηση ότι η Microsoft ανακοίνωσε την κυκλοφορία Windows για το Macintosh της
ορκισμένης της ανταγωνίστριας Apple.

Τα γράμματα-μαϊμούδες με παιδάκια που πεθαίνουν από αρρώστιες και χρειάζονται
τη βοήθειά μας είναι πλέον ατελείωτα στο ηλεκτρονικό ταχυδρομείο. Το 1999
πρωταγωνίστησε η επτάχρονη Έιμι Μπρους που έπασχε από καρκίνο στους πνεύμονες.
Το γράμμα της συγκίνησε χιλιάδες κόσμου. H μικρή έκανε έκκληση στους
αναγνώστες να στείλουν το email σε όσους περισσότερους μπορούσαν. Για κάθε
παραλήπτη, το Ίδρυμα «Κάντε μία ευχή» θα πλήρωνε επτά λεπτά για τα έξοδα
νοσηλείας της Έιμι. Κανείς δεν μπορούσε να αντισταθεί. Παρά το γεγονός ότι δεν
υπάρχει τρόπος τεχνικά να μετρηθούν οι παραλήπτες – άρα δεν μπορούν να γίνουν
δωρεές – και ότι το ίδρυμα έχει ανακοινώσει επανειλημμένα ότι δεν έχει καμία
σχέση με τέτοια γράμματα, το email εξακολουθεί να κυκλοφορεί πέντε χρόνια
αργότερα. Και βέβαια, το μιμούνται εκατοντάδες άλλες εκδοχές.

Μία από τις μεγαλύτερες απάτες που έχει καταγραφεί ποτέ στο Ίντερνετ
σχεδιάστηκε από τον Κένεθ Τέιβς, στη Νότια Καλιφόρνια. Την περασμένη δεκαετία
είχε στήσει μία επιχείρηση με το όνομα NetFill, που παρείχε πρόσβαση σε
ιστοσελίδες πορνογραφικού περιεχομένου χρεώνοντας συνδρομή 20 δολαρίων τον
μήνα. Το 1997 και ’98 κατάφερε να υποκλέψει αρχεία με 900.000 πιστωτικές
κάρτες που δεν είχαν χρησιμοποιήσει ποτέ την υπηρεσία και να τις χρεώσει με
μηνιαίες συνδρομές. Συγκέντρωσε έτσι κοντά στα 31 εκατομμύρια ευρώ, τα οποία
έστειλε σε τραπεζικούς λογαριασμούς στο νησί του Ειρηνικού Βανουάτου. Τον
περασμένο Μάιο, ο Τέιβς καταδικάστηκε σε 11 χρόνια φυλάκιση.

Τσουνάμι α λα Χόλιγουντ

Σκηνή από την ταινία «Μετά την επόμενη μέρα» είχε στον νου του όποιος έφτιαξε
μία από τις εντυπωσιακές φωτογραφίες από το τσουνάμι που έκαναν τον γύρο του
κυβερνοχώρου πριν από λίγο καιρό. Είναι η στιγμή που τα τεράστια κύματα
χτυπούν μία πόλη με ουρανοξύστες. Συνδυάζοντας δύο διαφορετικές φωτογραφίες, ο
φαρσέρ δείχνει τη στιγμή της καταστροφής, όπως την έχει φανταστεί το
Χόλιγουντ. Σε μερικά sites η λεζάντα της εικόνας έγραφε ότι πρόκειται για το
Πουκέτ στην Ταϊλάνδη και σε άλλες ήταν πόλη στην Ινδονησία.

Κάποιοι πιο προσεκτικοί, όμως, άρχισαν να υποπτεύονται και διέκριναν
αποφασιστικής σημασίας λεπτομέρειες, που δείχνουν την απάτη. Είδαν για
παράδειγμα, ότι τα αυτοκίνητα κινούνται στα δεξιά του δρόμου και όχι στα
αριστερά, όπως συμβαίνει σε αυτές τις χώρες. Επίσης, το είδος και το μέγεθος
του κύματος δεν ταιριάζει με τις μαρτυρίες ή τις αυθεντικές εικόνες του
τσουνάμι της 26ης Δεκεμβρίου του 2004. H πειραγμένη φωτογραφία δείχνει ότι τα
κύματα έφτασαν σε ύψος 20 ορόφων για να πέσουν μετά στο έδαφος, παρασύροντας
τα πάντα στο διάβα τους. Στην πραγματικότητα, όμως, οι αυτόπτες μάρτυρες
περιέγραψαν το νερό να ανεβαίνει γρήγορα και σταθερά σε ύψος 10 μέτρων ή
λιγότερο, καθώς προχωρούσε προς την ενδοχώρα, μετά να υποχωρεί προς τη θάλασσα
ανασυντάσσοντας τις δυνάμεις του πριν ορμήσει ξανά στην ξηρά.

Δεκάλογος προστασίας

Δέκα τρόποι για να προστατευθείτε από τις κακοτοπιές του Ίντερνετ (από τον κ.
Γιώργο Επιτήδειο, πρόεδρο της Ένωσης Ελλήνων Επαγγελματιών Ίντερνετ)

1. Ποτέ μην κάνετε δουλειές με ανθρώπους τους οποίους δεν γνωρίζετε ή
δεν έχετε πάρει πληροφορίες γι’ αυτούς από αξιόπιστη πηγή

2. Ό,τι φαίνεται πολύ καλό, συνήθως δεν είναι και αληθινό. Αν ήταν,
αυτός που προσπαθεί να σας το πουλήσει θα το κράταγε για τον εαυτό του

3. Μην εμπιστεύεστε οτιδήποτε δεν καταλαβαίνετε καλά. Αν κάτι είναι
ασαφές είναι και ύποπτο

4. Οι διευθύνσεις αποστολής των email μπορούν να παραποιηθούν πολύ
εύκολα. Προσέξτε τι απαντάτε στους άλλους και σε καμία περίπτωση μη δώσετε
στοιχεία λογαριασμών ή συνθηματικά (passwords)

5. Μην «κατεβάζετε» αρχεία αν δεν ελέγξετε προηγουμένως το περιεχόμενό
τους

6. Προτιμήστε τις πιστωτικές κάρτες από την κατάθεση χρημάτων. Μπορείτε
να ακυρώσετε τη χρέωση στην κάρτα, αλλά όχι να πάρετε πίσω τα χρήματα που
καταθέσατε

7. Να υποπτεύεστε όποιον σας πιέζει να αποφασίσετε γρήγορα. Δεν θέλει
να σας αφήσει χρόνο να σκεφθείτε

8. Χρησιμοποιήστε τα εργαλεία αναζήτησης του Internet για να πάρετε
πληροφορίες σχετικά με όσους σας ζητούν ή σας προτείνουν κάτι

9. Μη δίνετε σε αγνώστους προσωπικές πληροφορίες για το άτομό σας.
Οτιδήποτε μπορεί να χρησιμοποιηθεί εναντίον σας

10. Αν συναντήσετε παράνομες δραστηριότητες μέσα στο Δίκτυο
καταγγείλετέ τες σε κάποιον αρμόδιο φορέα, π.χ. The Internet Fraud Watch (http: //www.fraud.org, ή e-mail: nfic@internetmci.com). Μην
προβαίνετε εσείς οι ίδιοι σε καταγγελίες σε δημόσιους χώρους (usenet, mailing
lists κτλ.). Αν κάνετε λάθος κινδυνεύετε να καταστρέψετε την υπόληψη ή την
εργασία κάποιου που δεν φταίει σε τίποτε. Καλύτερα να αφήνετε το έργο αυτό σε
άλλους πιο αρμόδιους

LINKS

http: //teachers.olathe.k12.ks.us/~rwarnerct/hoaxes.htm

http: //sprott.physics.wisc.edu/pickover/pc/hoax.html

http: //urbanlegends.about.com/library/bl-tsunami-picture.htm

http: //www.3oddballz.com/hoaxes