Tαινία καταστροφής σε επανάληψη

Όχι, δεν πρόκειται για σκηνή αμερικανικής ταινίας καταστροφής, η ολιγωρία «υπευθύνων» απλώς προσφέρει εξίσου θεαματικά πλάνα ύστερα από κάθε καταιγίδα

Εικόνες που θυμίζουν τις αμερικανικές ταινίες καταστροφής, όπου αυτοκίνητα
συγκρούονται και διαλύονται με σαματά για να βρεθούν, όλα μια μάζα, το ένα
πάνω στο άλλο σαν βωμός στη θεότητα της κατανάλωσης. Οι δικές μας εικόνες, της
μάζας των αυτοκινήτων μέσα σε λίμνες βρόχινου νερού, δεν ήταν αποτέλεσμα
σκηνοθετικής έμπνευσης, αν και η εθνική αδιαφορία μετατρέπεται στην πλέον
εμπνευσμένη τηλεόραση. Ήταν εικόνες εντυπωσιακές, όπως και οι καβγάδες που τις
συνόδευαν, μια «μάζα» αλληλοκατηγοριών υπευθύνων που δήλωναν ανεύθυνοι, γιατί
εκείνοι που έχουν ευθύνες πάνω από τις δικές τους δεν ανταποκρίθηκαν.

H-ημέρα-μετά-την-καταιγίδα-παραμένει το εντυπωσιακότερο τηλεοπτικό θέαμα κάθε
εποχής. Καλοκαιρινή καταιγίδα τούς βρίσκει όλους ανέτοιμους, φθινοπωρινή τούς
βρίσκει να μην έχουν προλάβει και χειμωνιάτικη τους βρίσκει να μην έχουν τα
μέσα να προλάβουν. Κάθε φορά πανομοιότυπη η συζήτηση στα τηλεπαράθυρα. Φταίτε,
φταίνε, πάντως εμείς δεν φταίμε. Απολαυστικό; Για όλους, εκτός από εκείνους
που υφίστανται κάθε φορά το πλήγμα. Άνθρωποι της ανάγκης, σπίτια χαμηλά,
δωμάτια στενά, οικογένειες στριμωγμένες, γειτονιές που στήθηκαν με το
μεροκάματο, μερικές στην γκρίζα ζώνη της νομιμότητας αρχικώς, για να
νομιμοποιηθούν αργότερα, να ‘ναι σύμφωνα με την τάξη και τον νόμο τα πράγματα,
ως προς τις υποχρεώσεις των κατοίκων, όχι όμως και του κράτους προς αυτούς.

Παραμένουν κομπάρσοι των τραγωδιών τους οι άνθρωποι που θα ‘πρεπε να είναι
πρωταγωνιστές της ζωής, με τα νυχτικά αλλόφρονες στους δρόμους ύστερα από κάθε
καταστροφή, με τα παντελόνια σηκωμένα ώς τα γόνατα, λασπωμένοι, βουρκωμένοι
και όμως «φόντο» στους καβγάδες των «αρμοδίων», ντεκόρ οι κατεστραμμένες
περιουσίες τους, μικρά βιντεοκλίπ καταστροφής η εικόνα της γειτονιάς, πάντα
ίδια.

Το θέαμα ουδέποτε παρηγορεί, μοιάζει προς στιγμήν να εκτονώνει, καθώς η
δυστυχία αποκτά πρόσωπο, τις περισσότερες φορές χωρίς όνομα, πρόσωπο που μιλά
στο μικρόφωνο των ρεπόρτερ και για λίγο το παράπονο χρησιμοποιεί τα τηλεοπτικά
κανάλια για να εκφραστεί. Στο πουθενά.

Οι ενημερωτικές πρωινές εκπομπές επικοινωνούν, όλες, με τους δημάρχους Νίκαιας
και Πειραιά. Ο πρώτος ρίχνει τις ευθύνες στον δεύτερο. Εμείς καθαρίσαμε τα
φρεάτια. Ο δεύτερος στον πρώτο. Δεν καθαρίσατε και ήρθαν σ’ εμάς τα μπάζα.
Στην εκπομπή τού Αυτιά καταγγέλλεται ο δήμαρχος Νίκαιας, βγαίνει στη γραμμή
και δηλώνει ότι η περιοχή «που δείχνει η τηλεοπτική εικόνα δεν βρίσκεται στη
δικαιοδοσία του, αλλά ανήκει στον Δήμο Πειραιώς». Συγγνώμη λάθος, πάρτε τον
δήμαρχο Πειραιά. Μια θεαματική κολοκυθιά. Ένα θέατρο του παραλόγου που βρίσκει
ιδανική έκφραση στο τηλεοπτικό τελετουργικό. Τηλεφωνήματα, δηλώσεις, πυρά που
διασταυρώνονται στον αέρα.

Οι δημότες πάντως σκουπίζουν τις κρεβατοκάμαρές τους, τις γεμάτες λάσπες. Στα
δελτία ειδήσεων, κάμποσες ώρες αργότερα, επαναλαμβάνεται ο ίδιος διάλογος,
πάντα πλαισιωμένος από τα πλάνα της καταστροφής. H Εθνική Οδός, μια λίμνη στο
ύψος της Χαλυβουργικής. Το ρεπορτάζ στο δελτίο του Mega δείχνει το ρέμα που θα
‘πρεπε να ‘χει διέξοδο στη θάλασσα, «μπουκωμένο» από τις καλαμιές και τα
μπάζα. Ένα μίνι-μάρκετ σαν βομβαρδισμένο. Μια ηλικιωμένη που παρ’ ολίγον να
πνιγεί, μια μάνα που φοβήθηκε πως τα παιδιά θα τα παρασύρει ο χείμαρρος που
μπουκάρισε στο σπίτι.

Εθνικός εθισμός στις τραγωδίες

Αποκαλυπτική τηλεόραση σε μια πραγματικότητα που μοιάζει με την Αποκάλυψη. Και
όμως, το πραγματικό πρόβλημα συσκοτίζεται. Οι μοιρασμένες σε πολλές
διαφορετικές υπηρεσίες ευθύνες αφήνουν στον τηλεοπτικό φακό το πεδίο ελεύθερο.
Κάθε φορά το ίδιο θέαμα. Σαν να μη συμβαίνει το γεγονός. Οι εικόνες του το
υπερβαίνουν. Και μοιάζουν να αρκούν. Στα τηλεπαράθυρα οι καταγγελίες και το
θέαμα των υπευθύνων οι οποίοι αποποιούνται ευθύνες γίνονται βόμβος που
καλύπτει το κενό της πράξης. Γι’ αυτό και μάρτυρας πικρός της σκληρότητας μιας
ζωής, που στωικά υπομένει αυτό για το οποίο θα έπρεπε να εξεγερθεί, παραμένει
και πάλι ο ίδιος ο τηλεοπτικός φακός. Αφηγούνται οι πληγέντες το δράμα τους
σαν να είναι ξένοι προς αυτό, μάρτυρες γεγονότων που συνέβησαν σε άλλους. Και
τι να κάνουν; Κάθε καταιγίδα και μια γωνιά της πόλης, της χώρας, πληρώνει
ακριβά το θέαμα που παρακολουθούμε όλοι οι υπόλοιποι. Αποτέλεσμα; Ο εθνικός εθισμός.