Όταν το ροκ συναντά τον Ίψεν

Δύο γυναίκες ζουν στον αστερισμό μιας τρίτης, ανεξιχνίαστης, γοητευτικής, ασυμβίβαστης ηρωίδας. H Νικαίτη Κοντούρη (ένθετη φωτό) σκηνοθετεί και η Φιλαρέτη Κομνηνού ερμηνεύει την σκοτεινή και περήφανη «Έντα Γκάμπλερ»

Σήμερα που περισσεύουν οι συμβιβασμοί και οι συμφέρουσες λύσεις, το έργο του
Ίψεν «Έντα Γκάμπλερ» ανασύρει ουσιώδεις αγωνίες «επιβίωσης». Σπάνια οι
τακτοποιημένες ζωές προεξόφλησαν την ευτυχία. Αλλά και σπάνια ασυμβίβαστες,
συγκρουσιακές πορείες, οδηγήθηκαν σε γαλήνιες καταστάσεις. Αν αυτές οι
ουσιώδεις διαπιστώσεις «περάσουν» στο κοινό το οποίο θα παρακολουθήσει την
παράσταση του Εθνικού Θεάτρου, στη σκηνή του «Κάππα», τότε το παραστασιακό
αποτέλεσμα θα έχει καταφέρει να γεφυρώσει την κλασική δραματουργία με τον
σύγχρονο προβληματισμό. Και φαίνεται πως αυτό, ως επιθυμία και αίτημα της
Νικαίτης Κοντούρη, δεν έχει απλώς να κάνει με την ανταπόκριση του κοινού, αλλά
με μια κοινωνική επένδυση στα ωραία κείμενα, στα αιώνια ερωτήματα, στις
γοητευτικές καταστάσεις.

«Τα κλασικά έργα είναι παγίδα. Κινδυνεύεις να χάσεις τους νέους ανθρώπους, που
τα θεωρούν παλιά έργα. Με απασχολεί, όπως και πολλούς στον χώρο, το γεγονός
πως το θεατρικό κοινό δεν ανανεώνεται δραστικά. Γερνάει και αραιώνει. H
προσπάθειά μας είναι να “ξαναδιαβάσουμε” ως σύγχρονοι άνθρωποι σημαντικά
κείμενα, αποφεύγοντας ευκολίες που θα τα ευτέλιζαν, θα τα απλούστευαν. H Έντα
είναι αυτό που λέμε σήμερα, ροκ. Από τη μια ασυμβίβαστη και από την άλλη
απομονωμένη. Ένας ψυχισμός που δεν εντάσσεται κοινωνικά, σε διαρκή σύγκρουση
με τους γύρω της. Μην μπορώντας να αντισταθμίσει τον μικροαστισμό με ενέργειες
ιδανικές, οδηγείται στην αυτοχειρία. Αλλά θα ήταν αφελής η ρεαλιστική
απεικόνιση μιας ροκ φιγούρας, βγαλμένης από τη ροκ σκηνή. Το έργο είναι
ποιητικό, βαθιά ανθρώπινο, με κεντρικό πρόσωπο ένα πλάσμα περήφανο,
γοητευτικό. Δεν μπορείς να το περιορίσεις στο 2004. Σκηνικά το τοποθετούμε σε
χρόνο άχρονο. Οι ηθοποιοί – ρόλοι κινούνται με μεγαλύτερη ελευθερία αντλώντας
υλικό και συμπεριφορές από συγγραφείς του 20ού αιώνα, Πίντερ, Μίλερ, Άλμπι,
που επηρεάστηκαν από τον Ίψεν».

H Κοντούρη ζει εδώ και μήνες στον αστερισμό της Έντας. «Με απασχολεί και σε
προσωπικό επίπεδο αυτή η ιδιότυπη, αμφιλεγόμενη, αντιφατική προσωπικότητα. Με
προβληματίζει τι κάνουμε οι υπόλοιποι, οι κανονικοί άνθρωποι. Αν αυτή
παραμένει ανεξιχνίαστη, απ’ όπου κι αν την πιάσεις, με ένα τέλος που καθορίζει
όλη της την πορεία, τότε εμείς οι άλλοι, οι προβλέψιμοι και συμβατικοί,
δικαιωνόμαστε; Σίγουρα η απάντηση δεν βολεύει κανέναν».

Ηθοποιός αρχικά, που άφησε το σανίδι για τη σκηνοθεσία, η Νικαίτη Κοντούρη
επιστρέφοντας στην Ελλάδα ανταποκρίθηκε στην καλή της τύχη που παρουσιάστηκε
μέσα από ορισμένες μοιραίες συναντήσεις. Με τον Γιώργο Πάτσα, τον Γιάννη
Χουβαρδά και το «Θέατρο Νότου» και πολλές συνεργασίες, από τις οποίες
καθοριστικές υπήρξαν οι εξής:

«Κοντραμπάσο» η πρώτη της σκηνοθεσία (1991, «Αμόρε»)

«Μήδεια», η πρώτη της σκηνοθεσία σε τραγωδία, (1997, Εθνικό Θέατρο)

«Αντιγόνη», σημαδιακή επάνοδος στην Επίδαυρο (2002 Εθνικό Θέατρο)

«Οι σχέσεις του κ. Πίτερ», σκηνοθετεί τον Λευτέρη Βογιατζή (2003 Νέα Σκηνή)

«Έντα Γκάμπλερ» (2004 Εθνικό Θέατρο – σκηνή Κάππα)

Μια γοητευτική αυτόχειρ στο σανίδι

H ιστορία ξεδιπλώνεται με πυκνό ρυθμό. H Έντα Γκάμπλερ ζει σε έναν κόσμο που
ούτε καταλαβαίνει ούτε συμπαθεί. Παντρεμένη με έναν βαρετό ακαδημαϊκό,
πιεσμένη από ένα μικροαστικό κοινωνικό περίγυρο, διασκεδάζει την πλήξη της με
τη συντροφιά ενός οικογενειακού φίλου, ευγενικού αλλά αδίστακτου πραγματιστή.
Ως τη στιγμή που η επίσκεψη μιας παλιάς γνώριμης και η αποκάλυψη της σχέσης
της με έναν πρώην εραστή της γεννάει στην ψυχή της ανεξέλεγκτο φθόνο. Θα τον
φτάσει στα άκρα. Θα καθοδηγήσει μια «αυτοκτονία». Θα βρεθεί αντιμέτωπη με
εκβιασμούς. Θα δραπετεύσει από το αδιέξοδο έπειτα από ένα παράφορο βαλς…

«H παράσταση που ετοιμάσαμε έχει ηθοποιούς, που ενώ δεν είχαμε δουλέψει μεταξύ
μας, βρεθήκαμε “ανοιχτοί” μιλώντας την ίδια πάνω κάτω γλώσσα. Εξαρτώμαι από τη
διανομή. “Είναι η μισή σκηνοθεσία”, έλεγε ο Μίνως Βολανάκης».

H Νικαίτη Κοντούρη παραμένει ένα κορίτσι με όνειρα και έντονη διάθεση να μάθει
τον κόσμο. Απόφοιτος της Νομικής, της Δραματικής Σχολής του Εθνικού Θεάτρου,
προσανατολίστηκε στη σκηνοθεσία μετά τη φοίτησή της στο Κολέγιο Hunte της Νέας
Υόρκης.

«Ένας δικός μου άνθρωπος, με ρώτησε γιατί δεν διορίζομαι με τόσα πτυχία που
έχω πάρει; Αγαπάω τη διδασκαλία, αλλά πιστεύω ότι έχει να κάνει με μια άλλη
φάση ωριμότητας της ζωής μου. Τώρα, μου φαίνεται αδιανόητο να μην εργάζομαι
στα σκοτεινά υπόγεια των θεάτρων. Οι δυσκολίες σε εξωθούν να δημιουργήσεις και
να ανοίξεις τα όρια της φαντασίας. Λατρεύω αυτή τη σχιζοφρένεια, όπου όλα τα
μέτωπα είναι ανοιχτά και κρίσιμα και όπου είσαι συνεχώς υπό κρίση».