Nταντά με ψηλοτάκουνα

Νάζια και κόλπα θυλικά για μια «Νταντά» στην οποία αντανακλώνται όλα τα στερεότυπα της τηλεοποτικής κουλτούρας

Θα μπορούσε να είναι σύζυγος. Είναι νταντά. Είδος «βοηθού» που έχει εισαχθεί
εξ αντιγραφής ξένων αστικών ηθών και πάντως διαδεδομένο σε οικονομικά
εξαιρετικά εύπορες τάξεις.

Στις προ «σοσιαλιστικής» ανακατανομής του πλούτου ήταν συνήθως γαλλικής ή
βρετανικής εθνικότητας και αναλάμβανε να καλλιεργήσει στους γόνους των
«τζακιών» τα ήθη του άρχοντα – ευγενούς καταγωγής – κι ας μην κατείχε επίσημο
τίτλο ευγενείας, μια και στη χώρα μας δεν αναπτύχθηκε με την ίδια ομαλότητα η
βασιλεία και ο εξ αυτής προερχόμενος ταξικός διαχωρισμός.

Έτσι η Αγγλίδα ή Γαλλίδα «νταντά» αποτέλεσε επί σειρά ετών βασικό
αποδεικτικό στοιχείο κοινωνικού στάτους. Στα χρόνια της εγχώριας οικονομικής
εκρηκτικής ανάπτυξης, το συμπαθητικό αυτό είδος οικογενειακής βοηθού
διευρύνθηκε δεχόμενο στις τάξεις του εκπροσώπους άλλων εθνικοτήτων και δη
Φιλιππινέζες, που βρέθηκαν σε αφθονία στην αναπτυσσόμενη οικονομικά χώρα.
Μπορεί να μην πρόσφεραν στους κανακάρηδες την ποιότητα της ευρωπαϊκής αγωγής,
η παρουσία όμως και μόνο κατά το μεγάλωμά τους μιας «βοηθού» που ήταν
διατεθειμένη να υποστεί τα δικά τους καπρίτσια, αλλά κυρίως της μητρός, τους
πρόσφερε την αγωγή υπεροχής έναντι οικονομικά εξαρτημένων από την οικογένεια
και τις δικές τους διαθέσεις αναξιοπαθούντων φυλών.

Πάντως το νέο είδος εγχώριας εθνικής «νταντάς» είναι τηλεοπτικό και
επίσης εξ αντιγραφής προερχόμενο. Το σίριαλ «Νταντά» (Mega) έχει αντιγράψει
ταινία και ακολούθως σίριαλ αμερικανικής παραγωγής με όλα τα χολιγουντιανά
στερεότυπα.

H εν λόγω ιστορία της «νταντάς» αντανακλά τα ήθη μιας υποτίθεται δημοκρατικής
κοινωνίας που κατά παράδοση δεν δημιουργεί στεγανά λόγω ταξικών διαφορών,
πλούτου ή καταγωγής. H νταντά έχει ελεύθερο πεδίο δράσης και κατά έναν τρόπο
«εμβολίζει» το οικοδόμημα της αυστηρότητας και συναισθηματικής στεγνότητας που
επικρατεί, σύμφωνα με την παράδοση λαϊκών θεαμάτων και αναγνωσμάτων, στα
σπίτια των πλουσίων, με την αυθόρμητη συμπεριφορά, τη θέρμη των συναισθημάτων
και κυρίως την πολύχρωμη λαϊκή κουλτούρα μιας αυθόρμητης και «απροσποίητης»
γυναίκας, με ψηλοτάκουνα. Και η «συνάντηση» αυτή φέρνει εξ ορισμού τη δροσιά
και την ευτυχία στην γκρίζα καθημερινότητα της κλειστοφοβικής πλούσιας
οικογένειας. Σαπουνόπερα.

Το στερεότυπο έχει πάρει πλείστες μορφές, από την αγαπημένη νταντά των
παιδικών μας χρόνων «Μαίρη Πόπινς», που ήξερε να ερεθίζει τη φαντασία των
παιδιών μέχρι τα όρια της επαναστατικής εκτόνωσής της, μέχρι τις διακριτικές,
άχρωμες νταντάδες της ροζ λογοτεχνίας, που κατατροπώνουν την πλουσία ερωμένη
του αφεντικού με το ήθος τους και τον παντρεύονται.

Το «ζευγάρι» αφεντικό – νταντά έχει σαφείς πολιτικές και πολιτισμικές
προεκτάσεις, καθώς αντανακλά αυτό που θα αποκαλούσαμε «πάλη των τάξεων» και
επίσης αυτό που θεωρούμε «σύγκρουση φύλων» με όλες τις χιουμοριστικές, αλλά
και ουσιαστικές «κόντρες» των διαφορετικών κόσμων.

Διόλου τυχαία η εγχώρια «Νταντά» αντιγράφει την αμερικανική εκδοχή. Το ίδιο με
την αμερικανική εκδοχή, το κορίτσι-νταντά, που δεν έχει άλλα όπλα από αυτά που
της υποδεικνύουν τα περιοδικά και τα πρωινάδικα και δεν έχει άλλη κουλτούρα
από αυτή του κομμωτηρίου, γίνεται ο συμπαθητικός, χαριτωμένος καταλύτης για τη
μεγαλοαστική οικογένεια.

Ειρηνική «ζυγοστάθμιση» στερεοτύπων

«Αμέρικαν» και «γκρικ ντριμ» ταυτοχρόνως για κοινωνίες που έχουν φάει
κατακέφαλα τον καταναλωτισμό και που οι εκπρόσωποί τους στα λαϊκά θεάματα
οφείλουν να τον δικαιώνουν, καθώς μέσω αυτού εισέρχονται στα ανώτερα κοινωνικά
περιβάλλοντα, έστω και σαν χαριτωμένες ατραξιόν με ψηλοτάκουνα.

Δεν είναι τυχαίο ότι το καταναλωτικό ον της τηλεοπτικής «παρέας» είναι η
νταντά και όχι οι ζάπλουτοι εργοδότες της. Το «επαναστατικό» στοιχείο της
υπόθεσης είναι η επιβιωτική πονηριά της, ίδιον υποτίθεται της «λαϊκής
γυναίκας» που ψάχνει σύζυγο στην πιάτσα, αλλά και του εργαζομένου απέναντι στη
στυγνή εργοδοσία – τα δύο ταυτίζονται στο μοντέλο της θυματοποιημένης γυναίκας
που προβάλλει πάντα η λαϊκή κουλτούρα και δη η τηλεοπτική.

Όλο αυτό γίνεται η αφορμή για πλήθος χιουμοριστικά στιγμιότυπα, όλα σύγκρουση
της αυθόρμητης «πονηριάς» του θηλυκού κυνηγού και της «αφέλειας» που προσδίδει
η ασφάλεια του πλούτου στο θήραμα-άντρα.

Πάντως, η χαριτωμένη υπερβολή της Μαρίας Λεκάκη που υποδύεται την νταντά, το
«μαγκωμένο» και διαρκώς έκπληκτο ύφος του Κώστα Αποστολίδη στον ρόλο του
αφεντικού και οι απολαυστικές ατάκες κάνουν τη σειρά διασκεδαστική, όπως όλες
εκείνες που αποτελούν κάτι σαν μηχανισμούς «ζυγοστάθμισης» των στερεοτύπων που
ευθύνονται για τις πιο πολεμικές κοινωνικές ακρότητες.