Έμεινε στα χαρτιά!

Εγκαταλελειμμένο, το βιομηχανικό συγκρότημα της ΥΦΑΝΕΤ, στην Κάτω Τούμπα Θεσσαλονίκης, σήμερα τελεί ακόμη υπό κατάληψη -από ομάδα νεαρών αναρχικών. Το ζήτημα της στέγασης στα 18.000 τ.μ. του συγκροτήματος (κατασκευής 1905) του Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης έμεινε και πάλι έωλο (φωτογραφία: Γιώργος Γιακουμίδης)

Στον… αέρα βρίσκεται και πάλι – είκοσι χρόνια μετά τη διαμόρφωση του
αιτήματος – η στέγαση του Κρατικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης στο υπό
αξιοποίηση βιομηχανικό συγκρότημα της ΥΦΑΝΕΤ. H αναπαλαίωση και αξιοποίηση του
συγκροτήματος στην Κάτω Τούμπα Θεσσαλονίκης, που επρόκειτο να στεγάσει και τα
1.600 έργα από τη ρωσική πρωτοπορία της περίφημης Συλλογής Κωστάκη, έμεινε
εκτός του φακέλου για τα προς χρηματοδότηση έργα από το Γ’ Κοινοτικό Πλαίσιο
Στήριξης, αν και τηρούσε όλες τις προδιαγραφές.

Το έργο, με τελικό προϋπολογισμό 29 εκατομμύρια ευρώ (10.200.000 για αγορά και
18.800.000 για μετατροπή), άγνωστο πώς βρέθηκε εκτός φακέλου και δεν εντάχθηκε
στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα χρηματοδότησης και η διεύθυνση του Μουσείου αναζητά
και πάλι λύση για τη στέγαση των ήδη πολλαπλών εκθεσιακών δραστηριοτήτων του
που ξεπέρασαν ήδη τα σύνορα της χώρας. Τον Ιούλιο η διεύθυνση του Μουσείου
έμαθε, από δημοσίευμα του τοπικού Τύπου, πως το έργο, αν και είχε θεωρηθεί
«ώριμο» προς ένταξη, δεν εντάχθηκε τελικά στο Γ’ ΚΠΣ. Και έτσι παρέμεινε και
πάλι έωλο! H πολυσυζητημένη Συλλογή Κωστάκη δεν κατάφερε από το 1997 που
αγοράστηκε και μεταφέρθηκε στη Θεσσαλονίκη να αναπτυχθεί ολόκληρη στους
στενούς και ακατάλληλους χώρους της Μονής Λαζαριστών που παραχωρήθηκε
προσωρινά για τη στέγασή της. Το μεγαλύτερο μέρος των έργων βρίσκεται
στοιβαγμένο στα υπόγεια της Μονής και μόνο θεματικές εκθέσεις και μονογράμματα
καλλιτεχνών κατάφερε μέχρι σήμερα να εκθέσει στο κοινό της πόλης η
πολυδραστηριοποιημένη καλλιτεχνική διεύθυνση του Μουσείου.

«H αξιοποίηση της ΥΦΑΝΕΤ είναι έργο ζωής για την πολιτιστική ζωή της πόλης.
Μέσω της υλοποίησης του έργου δεν θα στεγαστεί μόνο το ΚΜΣΤ αλλά θα δοθεί
ζωογόνος πνοή στην πολιτιστική Θεσσαλονίκη», δηλώνει ο διευθυντής του Κρατικού
Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης καθηγητής Μιλτιάδης Παπανικολάου που εξακολουθεί με
αμείωτο σθένος να «κυνηγά» την υπόθεση παρ’ ότι σε «πρώτη ανάγνωση» φαίνεται –
προς το παρόν τουλάχιστον – χαμένη.

«Είναι μια θλιβερή ιστορία», έλεγε στα «NEA» ο επικεφαλής του τεχνικού
γραφείου που ανέλαβε και ολοκλήρωσε τη μελέτη συντήρησης του κτιρίου,
καθηγητής κ. Π. Τζώνος. «Το έργο εκκρεμεί προς δημοπράτηση εδώ και τέσσερα
χρόνια. Ελπίζω κάποτε να επιτευχθεί…».

Είκοσι χρόνια στις… καλένδες

H δημιουργία του Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης στη Θεσσαλονίκη ανακινείται στα
1985 από την τότε υπουργό Πολιτισμού Μελίνα Μερκούρη. Τότε υποδεικνύεται και ο
χώρος του εγκαταλειμμένου από τα τέλη του ’60 βιομηχανικού συγκροτήματος της
ΥΦΑΝΕΤ. Τα 12 στρέμματα του χώρου και τα (στεγασμένα) 18.000 τ.μ. του
ιστορικού υφαντουργείου στην Κάτω Τούμπα έχουν ήδη περάσει από την περίοδο της
χούντας στην Εθνική Τράπεζα, ύστερα από κατάσχεσή τους λόγω χρεών του
ιδιοκτήτη. Το θέμα επανέρχεται επιτακτικά το 1997 οπότε η Θεσσαλονίκη αποκτά
τη Συλλογή Κωστάκη, «μαγιά» για το μουσείο. H ανάπλαση εντάσσεται με
προϋπολογισμό 2,2 δισ. δραχμές στα Έργα Πολιτισμού (του Οργανισμού
Πολιτιστικής Πρωτεύουσας), με προγραμματιζόμενη περάτωση το Δεκέμβριο του
1997! Νομικά – πολεοδομικά κωλύματα (έκδοση αδείας κ.ά.) την αναβάλλουν.
Ακολουθεί τροπολογία στη Βουλή και ένταξη στο πρόγραμμα «Πολιτισμός» του ΥΠΠΟ,
ως προστάδιο για το Γ’ Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης. Το τεχνικό δελτίο
κατατίθεται αρχές του 2004, αλλά το έργο μένει εκτός Γ’ ΚΠΣ.