Οι εκτός (κοινής) θέας

Κι όμως, οι κάμερες είναι αυτές που επιλέγουν τι βρίσκεται στη θέα του κόσμου

Ένα ρεπορτάζ λίγων λεπτών στο «Πρωινό» του Mega θύμισε πως οι Ολυμπιακοί
Αγώνες συνεχίζονται με τους Παραολυμπιακούς σε λίγες ημέρες. Ήταν μόνο λίγα
λεπτά, αλλά προλάβαμε να ακούσουμε κάτι σαν παράπονο που διατυπωνόταν με πλατύ
χαμόγελο, χαμόγελο από χρυσή Ολυμπιονίκη των Παραολυμπιακών, που έλεγε πως θα
‘θελε να αντιμετωπίζουν την ίδια και τους συναθλητές της σαν όλους τους άλλους
και όχι σαν τα «καημένα που είναι σε καροτσάκι».

Άδεια τα στάδια στο Σίδνεϊ όταν διεξήχθησαν οι Παραολυμπιακοί, πουθενά κάμερες
να καταγράψουν τα αθλήματα και τις επιτυχίες, ουδόλως ασχολήθηκε η τηλεόραση
με το θέμα. Απλώς συνέβησαν. Σαν τυπική υποχρέωση ενός κόσμου που κρύβει τη
βαθιά ριζωμένη δυσανεξία πίσω από επιφανή πανηγύρια επιδεικτικής ανοχής.

Το ρεπορτάζ που πρόβαλε η εκπομπή ήταν απλή νύξη για ένα μεγάλο γεγονός, που
από τον τίτλο του κιόλας χαρακτηρίζεται ως γεγονός παράπλευρο, πάντως όχι
κεντρικό, στην καλύτερη περίπτωση θεωρούμε ότι είναι γεγονός δίπλα στους
«κανονικούς» Ολυμπιακούς, αλλά φυσικά στη σκιά τους.

H αλήθεια είναι πως η ιδέα του αθλητισμού ταυτίζεται με τη λατρεία του
σώματος, της ρώμης, της αρμονίας και στην εποχή μας περισσότερο παρά ποτέ.
Ωστόσο συνδέεται και με την ανθρώπινη ανάγκη να υπερβεί τα θνητά όρια, να
θέσει στόχους που ανυψώνουν την ψυχή, που επιβεβαιώνουν τη δύναμή της. Και ως
προς αυτό το σκέλος του αθλητικού ιδεώδους, οι αποκαλούμενοι Παραολυμπιακοί
είναι η απόλυτη έκφραση και δικαίωσή του.

Έτσι κι αλλιώς, από τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1984 περάσαμε στην εποχή όπου
το αθλητικό γεγονός έγινε ένα παγκόσμιο σόου, μια παράτα η οποία επένδυσε το
τρομοκρατικό κλίμα εκδήλωσης δύναμης. Με μια εντυπωσιακή και άκρως θεαματική
κατάχρηση της αρχής τους, έγιναν οι Ολυμπιακοί επίκεντρο της ψυχροπολεμικής
στρατηγικής. Το παιχνίδι του συναγωνισμού, της άμιλλας έμελλε να ολισθήσει σε
ένα παιχνίδι παράστασης και ιλίγγου. Έξω από τα ανθρώπινα μέτρα, αλλά όχι για
να τα διευρύνει, αντιθέτως να τα ταπεινώσει στο αδύνατο, στο τεχνητό, για να
μετατρέψει τον αθλητισμό ορισμένες στιγμές ακόμη και σε παράσταση τσίρκου. H
υπόθεση με τα σακουλάκια σιλικόνης σε απόκρυφα σημεία του σώματος του Ούγγρου
σφαιροβόλου επιβεβαιώνει τις εμπνευσμένες ταχυδακτυλουργικές τεχνικές που
έχουν αναπτυχθεί υπό την ομπρέλα της Ολυμπιακής Ιδέας.

Έτσι κι αλλιώς, όλο αυτό το κολοσσιαίο οικοδόμημα των Ολυμπιακών Αγώνων έχει
φθάσει σε σημείο που δοκιμάζει τις αξίες της σύγχρονης κοινωνίας. Και έρχεται
να προσθέσουν το δικό τους «τεστ» αντοχής οι Παραολυμπιακοί. Και εδώ
βρισκόμαστε ανεπαρκείς. Γιατί το κοινό, το βλέμμα του κόσμου είναι ο κύριος
στόχος των αθλητικών γεγονότων. Τα άδεια στάδια και η απουσία της κάμερας από
τους Παραολυμπιακούς μοιάζει με ένα είδος χειρουργικού εξωραϊσμού ενός τοπίου,
που ο κόσμος δεν έμαθε να βλέπει. Το αφήνουμε στη σκιά για να έρθει στο φως
μόνο το πεδίο που αφορά εμάς, όλους τους υπολοίπους, τον κόσμο των αρτιμελών –
να προσθέσουμε ότι ορισμένοι εκ των αθλητών στους Παραολυμπιακούς είναι
ανάπηροι πολέμων, δηλαδή θύματα του πολιτισμικού μας οικοδομήματος.

Παραχώρηση, αλλά όχι ανοχή

Σαν να παραχωρούμε με φιλευσπλαχνία και αυτό αρκεί για να πληρωθεί το χρέος
προς τον άλλο, τον διαφορετικό, αυτόν που βλέπουμε ως διαφορετικό, αλλά για να
εξαφανίσουμε τη βία της αντίθεσης υποκρινόμαστε ότι μπορεί και να είναι ίδιος.
Χωρίς να γίνεται ποτέ. Προσφέρουμε χώρο, αλλά κόβουμε τη θέα προς τα πρόσωπα.
Διοργανώνονται οι αγώνες στους ίδιους χώρους, στα πανέμορφα στάδια, με όλες
τις τεχνολογικές διευκολύνσεις, με όλο το τελετουργικό της νίκης και της
απονομής των μεταλλίων, πλην όμως εκτός «βλέμματος». Κάνουμε να συμβαίνει το
γεγονός, αλλά δεν χρειάζεται να το βλέπουμε, παραμένουμε ένας κόσμος σε
αποστείρωση, ένας κόσμος που αποδέχεται, αλλά δεν χρειάζεται ούτε να ξέρει
ούτε να βλέπει.