«Παγώνουν» οι ανασκαφές

Αεροφωτογραφία του αρχαιότερου οικισμού της Αττικής, που χρονολογείται στο 6000 π.X. και αποκαλύφθηκε κατά την κατασκευή του κόμβου Μαραθώνος-Ραφήνας. Τώρα όμως το ΥΠΕΧΩΔΕ αποφεύγει να πληρώσει τον λογαριασμό για την ανάδειξη του μοναδικού προϊστορικού μνημείου

Στα κρύα του λουτρού κινδυνεύουν να μείνουν τώρα δεκάδες μνημεία που
αποκάλυψαν οι σωστικές ανασκαφές στην βόρεια και ανατολική Αττική κατά την
κατασκευή των μεγάλων έργων οδοποιίας και αθλητικών εγκαταστάσεων.

Το κράτος αποφεύγοντας να εφαρμόσει τον νέο αρχαιολογικό νόμο και να
χρηματοδοτήσει την ολοκλήρωσή των δεκάδων ανασκαφών, διέκοψε όλα τα έργα μετά
τις 15 Ιουλίου και απέλυσε όλο το προσωπικό. Τα αρχαιολογικά σκάμματα
παραδόθηκαν εγκαίρως για την κατασκευή των έργων. Τα ευρήματα συσκευάσθηκαν
και χιλιάδες κιβώτια γεμάτα αρχαιότητες όλων των εποχών θα πρέπει τώρα να
πλυθούν, να συντηρηθούν, να συγκολληθούν, να αρχειοθετηθούν, να φωτογραφηθούν,
να μελετηθούν, να δημοσιευθούν επιστημονικά, να μιλήσουν για την ιστορία τους
και την ιστορία του τόπου της εύρεσή τους. Τα σκάμματα των νέων και συχνά
σημαντικών αρχαιολογικών χώρων, όσων δεν διαλύθηκαν ή δεν καταχώθηκαν, θα
πρέπει να διαμορφωθούν, και κάποια απ’ αυτά να αναδειχθούν, κλείνοντας έτσι
τον κύκλο και τον σκοπό μιας ανασκαφής που είναι η απόδοσή της στην επιστήμη
και τον κόσμο.

Όλη αυτή η δουλειά δεν εμποδίζει την ομαλή διεξαγωγή των Ολυμπιακών Αγώνων και
κανονικά θα έπρεπε να συνεχισθεί με δαπάνες των υπουργείων και εταιρειών που
είναι κύριοι των έργων. Αντί γι’ αυτό απολύονται όλοι οι εμπλεκόμενοι
αρχαιολόγοι, συντηρητές, σχεδιαστές κ.λπ. Σύμφωνα με τις διατάξεις του νέου
αρχαιολογικού νόμου για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, αρ. 37, «η
σωστική ανασκαφή χρηματοδοτείται από τον κύριο του έργου, εφόσον πρόκειται για
δημόσιο τεχνικό έργο ή ιδιωτικό έργο προϋπολογισμού μεγαλύτερου των 587.000
ευρώ. H χρηματοδότηση καλύπτει και το κόστος συντήρησης, μελέτης και
δημοσίευσης των ευρημάτων».

Αφού όμως αποδεσμεύθηκαν οι χώροι, οι ενδιαφερόμενοι και κυρίως το ΥΠΕΧΩΔΕ,
που συγχρηματοδοτεί την Αττική Οδό με την ομώνυμη κοινοπραξία, δίνει το κακό
παράδειγμα. Δεν θέλει να πληρώσει τον υπόλοιπο λογαριασμό, δηλαδή την
συντήρηση των ευρημάτων και τη διαμόρφωση και ανάδειξη των χώρων, όπως
αποφασίσθηκε από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο. Αντί να εφαρμόσει τον
νόμο ρίχνει το μπαλάκι της συνέχισης αυτών των εργασιών στο υπουργείο
Πολιτισμού, το οποίο διαθέτει πολύ περιορισμένο προσωπικό και κονδύλια που δεν
φθάνουν ούτε καν για τα σωστικά έργα που έχουν χρεωθεί οι αρχαιολογικές
υπηρεσίες. Πόσο μάλλον να δεχθεί το βάρος του τεράστιου έργου που μέλλει να
γίνει. Μια τέτοια μεθόδευση ισοδυναμεί με «θάψιμο» επ’ αόριστον των
περισσότερων ανασκαφών και των ευρημάτων και το πιο βαρύ «πάγωμα» του νόμου.

Ο αρχαιότερος οικισμός

Εξαιρετικά διατηρημένο ερυθρόμορφο αγγείο που ήρθε στο φως στην διάρκεια των έργων για το Ολυμπιακό Χωριό

Μονάχα στο τμήμα από τον Σταυρό του Γέρακα μέχρι το αεροδρόμιο έγιναν
τουλάχιστον είκοσι ανασκαφές, που αποκάλυψαν μνημεία όλων των εποχών,
αγροικίες, νεκροταφεία, ιερά, δρόμους, μνημειώδη ταφικά σύνολα. Το
σημαντικότερο είναι ο αρχαιότερος νεολιθικός οικισμός της Αττικής, που
χρονολογείται στο 6000 π.X. και εκτεινόταν σε πέντε στρέμματα στην Παλλήνη.
Από αυτά διατηρούνται τρία στρέμματα, που συγκροτούν έναν οργανωμένο οικισμό
με συνοικίες, δρόμους, πλατεία, εργαστήρια. Σύμφωνα με αρχαιολογικές
πληροφορίες, μισά από αυτά τα ευρήματα δεν έχουν ακόμα συντηρηθεί και επομένως
καταγραφεί και φωτογραφηθεί, ενώ ο νεολιθικός οικισμός, στο κράσπεδο του
κόμβου Ραφήνας – Μαραθώνος, έχει κριθεί διατηρητέος με απόφαση του Κεντρικού
Αρχαιολογικού Συμβουλίου, μελέτες όμως δεν έχουν γίνει.