Όταν η τέχνη «δαγκώνει»

Προσέξτε μην πατήσετε τον καλλιτέχνη ή μην πέσετε στην τρύπα που έγινε στο πάτωμα του Ιδρύματος ΔΕΣΤΕ για το κέρινο ομοίωμα του… σκανταλιάρη γλύπτη Μαουρίτσιο Κατελάν (έργο του 2001)

Το σήμερα, το εδώ και το τώρα των καλλιτεχνικών τάσεων της τελευταίας
δεκαετίας αποτυπώθηκε σε μία από τις μεγαλύτερες, παγκοσμίως, συλλογές
σύγχρονης τέχνης, αυτή του Δάκη Ιωάννου, και παρουσιάζεται σε μία έκθεση με
τίτλο «Μνημείο στο Τώρα».

Ο τόπος: Ένα παλιό εργοστάσιο στη Νέα Ιωνία, που χρησιμοποιούνταν ως
αποθήκη, ανακαινίσθηκε και διαμορφώθηκε για την παρουσίαση των κατασκευών,
γλυπτών, πινάκων και εγκαταστάσεων της συλλογής. Βρίσκεται στη συμβολή των
οδών E. Παππά και Φιλελλήνων, απέναντι από την οδό Καποδιστρίου και το αρχαίο
Αδριάνειο Υδραγωγείο. H έκθεση συνεχίζεται κυρίως με τα βίντεο της Σιρίν
Νεσάντ, του Ουίλιαμ Κέντριτζ και της Λίνας Θεοδώρου, στο Ίδρυμα ΔΕΣΤΕ, Ομήρου
8, Ψυχικό.

Ο κόσμος: Πλούσια, αστραφτερά κολλάζ αφρικανικής έμπνευσης με
ενσωματωμένη κοπριά ελεφάντων, του Κρις Οφίλι, που σκανδάλισαν όταν
πρωτοπαρουσιάσθηκαν το 1997, γιατί κανείς δεν ήθελε να θεωρήσει τα περιττώματα
ως αθώο βιολογικό λίπασμα. Όπως κανείς δεν ήθελε να πιστέψει ότι τα γιγάντια
ηδονικά κόκκινα μπαλόνια γεμάτα αέρα που συνθέτουν το κανίς «σκυλάκι» του Τζεφ
Κουνς ήταν τέχνη και όχι αέρας κοπανιστός, ενώ σήμερα αυτό το φουσκωτό, κάπως
παλιότερο, έργο της συλλογής θεωρείται το «κλειδί» που άνοιξε νέες περιοχές
για τη σύγχρονη τέχνη. Που κάποτε απαιτεί να ανοίξουμε μια τρύπα στο πάτωμα,
να κόψουμε την πλάκα, για να εγκατασταθεί και να σκάσει μύτη το πιστό ομοίωμα
του καλλιτέχνη Μαουρίτσιο Καταλάν από τα υπόγεια και να ρίξει μια ματιά γεμάτη
σπιρτάδα και περιέργεια, για να ανακαλύψει ότι η σκιά που ρίχνουν στον
απέναντι τοίχο ο σωρός από βιομηχανικά σκουπίδια και οι νεκροί γλάροι στο
πάτωμα μπορεί να σχηματίζουν δύο ανθρώπινες φιγούρες – τον Τιμ Νομπλ και τη
Σου Γουέμπστερ – που αναπαύονται με τεντωμένα τα πόδια. Μπορεί αυτά τα
χαρακτηριστικά έργα της έκθεσης να μην έχουν καμία σχέση με την Τζοκόντα, αλλά
μαρτυρούν ότι η τέχνη παραμένει ευφάνταστη, δημιουργική, είναι το προνομιακό
πεδίο των ανατρεπτικών ιδεών, των ονείρων, της κοινωνικής κριτικής, της
δημιουργίας.

Τα έργα: Έργα σύγχρονης τέχνης που έγιναν για να βλέπονται με
ενοιολογικό υπόστρωμα, κάτω από την αστραφτερή ποπ ευαισθησία, φτιαγμένα με
καθημερινά υλικά, αλλά και χιούμορ και ειρωνεία – και το σημαντικότερο, με
βάθος και κριτική διάθεση. «Έργα “ενοχλητικά” μερικές φορές, εικόνες που
εκνευρίζουν και ζητούν από μας να δείξουμε λίγη υπομονή μαζί τους, να τους
αφιερώσουμε μια δεύτερη ματιά για ν’ ανακαλύψουμε την υποκείμενη ποίηση και το
πάθος των σύγχρονων δημιουργών», έλεγε χθες μία εκ των πέντε επιμελητών, η
Νάνσι Σπέκτορ του Μουσείου Γκούγκενχαϊμ.

Ο συλλέκτης Δάκης Ιωάννου: «Το να είσαι συλλέκτης είναι μια διαδικασία
μέσα από την οποία πλάθεις τον εαυτό σου. Πάντα με γοήτευε η τέχνη, αλλά στην
πραγματικότητα έγινα συλλέκτης κατά τύχη. Ήταν μια παράξενη στιγμή που κράτησε
μερικά δευτερόλεπτα μόνο και αργότερα εξελίχθηκε σε προσωπική ανάγκη… H
συλλογή έργων τέχνης είναι για μένα μια περιπέτεια, ένα σύνολο από διαφορετικά
βιώματα, συνεχείς στιγμές στις οποίες συναντώ, συζητώ, ακούω, βλέπω. Είναι μια
πράξη κατανόησης και συμμετοχής. Και μέσα σ’ αυτήν την αδιάκοπη συμμετοχή μου
σ’ αυτά που συμβαίνουν, οι στιγμές στις οποίες βλέπω για πρώτη φορά έργα που
με ενθουσιάζουν αποτελούν μερικές από τις καλύτερες και δυνατότερες της ζωής
μου, γιατί οδηγούν την προσοχή μου σε ζητήματα που ποτέ δεν με είχαν απασχολήσει».

Και ένας «ιπποδρομιάκιας»

Ανάμεσα στους 61 καλλιτέχνες της συλλογής, κυρίως Αμερικανούς, Βρετανούς και
Γερμανούς, περιλαμβάνονται μία κατασκευή – στην Ταράτσα – του Γιώργου Λάππα,
ένα βίντεο του Νίκου Ναυρίδη και ένα βίντεο της Λίνας Θεοδώρου, με
πρωταγωνιστή έναν «ιπποδρομιάκια».

INFO

«Monument to Now – Μνημείο στο Σήμερα», στο Ίδρυμα ΔΕΣΤΕ (E. Παππά και
Φιλελλήνων, Νέα Ιωνία), Τρίτη έως Σάββατο 12.00 – 21.00. Δευτέρα, Κυριακή
κλειστά. Είσοδος: δωρεάν. Κατάλογος: συνοπτικός 10 ευρώ, πλήρης 40 ευρώ.